Olejek neem do roślin. Co to jest i jak go stosować do zwalczania szkodników i chorób roślin

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Miodla indyjska to drzewo, z którego pestek tłoczy się olejek neem. Wykorzystuje się go w kosmetyce, tradycyjnej medycynie, ale też do zwalczania szkodników i chorób roślin.
Miodla indyjska to drzewo, z którego pestek tłoczy się olejek neem. Wykorzystuje się go w kosmetyce, tradycyjnej medycynie, ale też do zwalczania szkodników i chorób roślin. Sarangib (pixabay.com)
Olej neem powstaje z nasion drzewa miodli indyjskiej. Zawiera naturalną substancję odstraszającą szkodniki roślin. Pomaga także zwalczać choroby grzybowe, takie jak szara pleśń, mączniak, plamistość liści i rdza. Podpowiadamy, jak go stosować i jakie szkodniki zwalcza.

Tego dowiesz się z artykułu

Olej neem to naturalny produkt. Pozyskuje się go z tłoczonych na zimno nasion rośliny, zwanej miodlą indyjską (Azadirachta indica, syn. Melia azadirachta).

Miodla indyjska jako źródło olejku neem

Miodla indyjska to drzewo rosnące m.in. na Półwyspie Indyjskim oraz w Afryce. Dorasta do ok. 20 m wysokości, ma pierzaste liście i liczne, białe kwiaty. Owoce przypominają z wyglądu oliwki i zawierają pestki, z których pozyskuje się olej, zwany neem (inna nazwa to olej margosa; margosa oil) .
Miodla ma bardzo szerokie zastosowanie. Wszystkie jej części stosowano w tradycyjnej medycynie indyjskiej (ajurwedzie). Młode kwiaty i pędy są także wykorzystywane kulinarnie (po obróbce termicznej). Miodla ma także duże znaczenie symboliczne w hinduizmie.

Polecamy:

Olej neem w ogrodnictwie

Na terenach, gdzie rośnie miodla, jej różne części są wykorzystywane do zwalczania szkodników i chorób roślin, lecz również jako nawóz – tu znajdują zastosowanie pozostałości z produkcji oleju (wytłoczyny), ale też młode pędy i liście, które stosuje się do mulczowania. Nie tylko wzbogacają podłoże, ale także eliminują szkodniki z gleby oraz chorobotwórcze grzyby. Sproszkowane liście są również wykorzystywane do oprysków przeciw szkodnikom. W polskich warunkach nie skorzystamy z dobrodziejstw całej rośliny, ale możemy wykorzystać olejek neem do roślin.

Olej neem do roślin – działanie

Olej neem ma potwierdzone właściwości antybakteryjne, antywirusowe i przeciwgrzybicze – wykorzystywane w lecznictwie ludzi, ale równie przydatne w ochronie roślin przed chorobami. Zawiera ponadto substancję zwaną azadyrachtyną, która jest silną i naturalną substancją owadobójczą (pestycydem). Działa na owady i inne szkodniki, które żerują na liściach roślin, dlatego jest bezpieczna dla owadów zapylających, takich jak pszczoły i trzmiele. Nie zaszkodzi także dorosłym motylom, ale już gąsienice odżywiające się liśćmi mogą ucierpieć.

Przedstawiamy rośliny, które zwabią do ogrodu motyle. Zobacz, co posadzić, by kwitło od wiosny do jesieni. Przejdź do kolejnych zdjęć, użyj strzałki lub przycisku NASTĘPNE.

Te kwiaty zwabią piękne motyle i ozdobią ogród. Zobacz, co p...

Olejek neem do roślin ma złożone działanie. W pewnym stopniu odstrasza szkodniki, ale podstawowe niekorzystnie działanie ma wspomniana azadyrachtyna. Ta substancja zaburza zdolności żywieniowe szkodników (tzw. antyfidant), które tracą możliwość żeru i padają. Ponadto wpływa na układ hormonalny owadów i osłabia ich zdolności rozrodcze, a także uniemożliwia larwom wyklucie się jaj lub dalsze przeobrażenie. W niektórych przypadkach także zatyka aparaty szparkowe szkodników i dusi je.

Olejek neem i występujące w nim substancje są bezpieczne dla ssaków i ptaków oraz wielu pożytecznych owadów. Jest także biodegradowalny.

Azadyrachtyna jest substancją czynną dopuszczoną do stosowania jako środek ochrony roślin w Unii Europejskiej. Jednak w Polsce na razie nie ma preparatów z nią, które byłyby dopuszczone do obrotu przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Można jednak sięgnąć po olejek neem do ochrony roślin domowych, balkonowych i ogrodowych.

Na jakie szkodniki i choroby roślin działa olejek neem

Pestycyd występujący w olejku neem działa na około 300 gatunków owadów. Zwalcza m.in. pluskwiaki, miniarki i niektóre błonkówki oraz wiele innych. W praktyce warto go stosować przeciwko takim szkodnikom roślin ogrodowych i domowych jak:

  • mszyce,
  • tarczniki,
  • mączliki,
  • roztocza,
  • wełnowce,
  • wciorniastki
  • ziemiórki.

Jest także skuteczny w zwalczaniu stonki ziemniaczanej.
Różne substancje czynne zawarte w olejku mają też działanie przeciwgrzybowe. W przypadku roślin pomagają zwalczać m.in. takie choroby jak:

  • mączniak prawdziwy,
  • plamistość liści,
  • szara pleśń,
  • rdza.

Polecamy:

Jak stosować olejek neem do roślin

Z olejku neem przygotowuje się preparat do oprysku. Potrzebne składniki to:

  • 1 litr letniej wody, najlepiej przegotowanej,
  • 5 kropli olejku neem,
  • kilka kropli delikatnego detergentu (lub mydła ogrodniczego).

Składniki mieszamy - mydło lub inny detergent sprawi, że olejek rozpuści się wodzie. Preparat przelewamy do opryskiwacza i stosujemy, kiedy ostygnie.

Oprysk z olejku neem można stosować co około 10-15 dni. Roztwór trzeba wykorzystać w ciągu kilku godzin, bo szybko traci swoje właściwości.

Roztwór można stosować do przecierania liści – ta metoda lepiej się sprawdzi w przypadku tarczników, wełnowców i przędziorków, żerujących na liściach roślin doniczkowych. Wacikiem lub miękką szmatką, nasączoną roztworem, wycieramy liście, przy okazji ściągając z nich szkodniki. Można też użyć patyczka do uszu, którym łatwiej usuniemy szkodniki występujące np. w kątach liści.

Uwaga: nie należy przecierać liści delikatnych oraz pokrytych kutnerem (włoskami). Ale jeśli mamy rośliny o gładkich, mocnych liściach, to dobra metoda.

Niektóre kwiaty doniczkowe - zarówno domowe, jak i balkonowe - mają trujące lub drażniące właściwości. Zobacz, na co uważać. Przejdź do kolejnych zdjęć, używając strzałek lub przycisku NASTĘPNE.

Te rośliny doniczkowe są trujące! Sprawdź, czy masz je w dom...

Na co uważać, stosując olejek neem do roślin

Jest kilka rzeczy, na które trzeba zwrócić uwagę, jeśli chcemy, żeby oprysk był bezpieczny dla roślin i skuteczny w zwalczaniu szkodników:

  • Olej neem jest naturalnym środkiem, jednak to nie znaczy, że nie może zaszkodzić roślinom. Dlatego trzeba przestrzegać podanych proporcji – zbyt duże stężenie może spalić liście!
  • Przed użyciem preparatu na całej roślinie, zróbmy próbę na kilku liściach. Jeśli po dobie nie zauważymy niepokojących objawów, możemy śmiało stosować olejek (dotyczy to szczególnie roślin młodych i delikatnych roślin doniczkowych).
  • W ogrodzie lub na balkonie nie stosujmy oprysku z oleku neem, kiedy mocno świeci słońce lub podczas upałów. Jeśli lato jest słoneczne i ciepłe – zróbmy oprysk wieczorem.
  • Jeśli w ogrodzie zdecydowaliśmy się na biologiczne zwalczanie szkodników i wprowadzili pożyteczne roztocza (np. dobroczynki) do walki ze szkodnikami, nie stosujmy oleju neem (można je wprowadzić po około tygodniu po zastosowaniu olejku).
  • Nierozcieńczony olej, zastosowany bezpośrednio na skórę lub w kontakcie z oczami lub błonami śluzowymi, może wywołać podrażnienie.
  • Poza tym sam olejek neem trzeba chronić przed słońcem (np. trzymać w zamykanej szafce) oraz wysoką temperaturą i wilgocią. Warto też wiedzieć, że olej neem zastyga już w temperaturze 23ºC. Żeby odzyskał płynną postać, wystarczy go delikatnie rozgrzać (najlepiej w temperaturze nie wyższej niż 35ºC).
  • Zwróćmy uwagę na to, żeby był to olej tłoczony na zimno, a nie rafinowany.

Olejek neem na pchły, kleszcze oraz mole

Olejek neem odstrasza też inne owady, takie jak pchły i komary, ale działa też na kleszcze. Bywa używany w preparatach, chroniących psy i koty przed nimi (ale lepiej nie stosować samego olejku na własną rękę do ochrony pupili – ma on specyficzny zapach, a źle rozcieńczony podrażni skórę).
Liście miodli są także wykorzystywane do odstraszania moli ubraniowych i spożywczych oraz innych szkodników występujących w produktach spożywczych, szczególnie sypkich. Do tego celu możemy użyć ich w wersji sproszkowanej (można je kupić pod nazwą „proszek neem”). Taki proszek można umieścić w otwartym słoiczku w szafie z ubraniami lub mąkami, kaszami itp. artykułami spożywczymi.

Inne zastosowania olejku neem

Olejek neem jest też stosowany w kosmetyce. Ponieważ łagodzi różne problemy skórne oraz reguluje wydzielanie sebum, jest wykorzystywany w mydłach i innych środkach do pielęgnacji skóry. Spotyka się go także w szamponach, szczególnie wzmacniających i przeciwłupieżowych. Pomaga też w utrzymaniu higieny jamy ustnej (tradycyjnie wykorzystywano szczoteczki do zębów z gałązek miodli, a zawarte w niej substancje korzystnie wpływają na stan dziąseł).
Do pielęgnacji ciała można wykorzystać także samodzielnie olejek neem, ale trzeba go używać w połączeniu z innym, delikatniejszym olejem bazowym.

Gdzie kupić olej neem

Olej neem najłatwiej kupić przez Internet, 50 ml kosztuje od ok. 10 do 20 zł. Bywa też w niektórych aptekach i sklepach zielarskich.

Żródła:
Azadirachtyna - naturalny pestycyd wytwarzany przez roślinę [dostęp 24.09.2021]
Azadirachta indica - A.Juss., Plants For A Future [dostęp 24.09.2021]
Czarniecka A., Miodla indyjska (Azadirachta indica) – zastosowanie w kosmetyce i lecznictwie, Herbalism, 2018, 1 (4), s. 120–132

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

i Politycznie - J. Wiech - Czy KE może zablokować polski atom?

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie