Domowy wyrób sera – jak zacząć przygodę z serowarstwem?

Sławomir Bobbe
Sławomir Bobbe
Domowy serWyrób serów wcale nie jest trudny. Podstawowy sprzęt i dodatki potrzebne do wyrobu sera kosztują kilkadziesiąt złotych, a kupić je można w specjalistycznych sklepach.
Domowy serWyrób serów wcale nie jest trudny. Podstawowy sprzęt i dodatki potrzebne do wyrobu sera kosztują kilkadziesiąt złotych, a kupić je można w specjalistycznych sklepach. an-13 (Pixabay.com)
W poszukiwaniu zdrowego jedzenia coraz częściej sięgamy do źródeł i historii, tam poszukując inspiracji i przepisów. Przed laty gospodynie potrafiły przygotować z mleka pyszne twarogi i sery, a ich smak pamięta każdy, kto miał okazję ich skosztować. Czy warto do tego wrócić?

Domowe robienie sera nie było niczym nadzwyczajnym, wiele osób mieszkających na wsiach posiadało po kilka krów, które dostarczały mleko. Dziś właśnie dostęp do dobrego, zdrowego mleka, zwłaszcza w miastach, a nie brak umiejętności czy przepisów stanowi największy problem w rozwoju domowego serowarstwa. Bo bariera finansowa przy tej „zabawie" właściwie nie istnieje. Podstawowe zestawy do produkcji domowego sera (razem z formami serowarskimi, chustami, podpuszczką mikrobiologiczną itd.) kosztują niecałe 100 złotych, bardziej rozbudowane „zaplecze" wraz z poradnikami to wydatek maksimum kilkuset złotych. Tyle wystarczy, by w warunkach domowych, nawet w małym mieszkaniu, rozpocząć pasjonujące hobby, jakim może być przygotowywanie domowych serów.

Warto przeczytaćMeal prep – jak gotować posiłki na zapas?

Jaki sery można zrobić w domu?

Najprostsze do przygotowania sery to takie, które nie muszą dojrzewać, powstają na bazie twarogu – to sery typu feta czy mozzarella. Nieco bardziej wymagające są sery dojrzewające, czyli takie, które muszą trochę „poleżeć", by nabrały charakterystycznego smaku czy goryczki. To „leżenie" powinno odbywać się w odpowiednich warunkach – chodzi tu głównie o zapewnienie odpowiedniej temperatury. Idealnie do tego nada się piwnica lub strych, a gdy ich brak – jedna z półek w naszej chłodziarce. Zawsze pamiętać należy o zasadach higieny – ser przygotowany w odpowiednich warunkach nie popsuje się, a my nie narazimy się na zatrucie pokarmowe.

Domowy wyrób sera – składniki

Wspomniane kłopoty z zakupem dobrego mleka do wyrobu serów wiążą się z tym, że mleko z marketów niespecjalnie nadaje się do przygotowania sera. Odpadają wszystkie produkty w kartonikach z napisem UHT (od Ultra High Temperature) – z takiego mleka ser nie wyjdzie. Często również mleka określane przez producentów jako „świeże" poddawane są obróbce, która utrudnia przygotowanie sera. Idealnym rozwiązaniem byłoby posiadanie własnych krów, co z przyczyn oczywistych w mieście jest niemożliwe. W wielu miastach za to odbywają się cykliczne imprezy gromadzące wytwórców zdrowej żywności i rękodzieła. Pojawiają się na nich rolnicy ze swoimi naturalnymi produktami.

Sprawdź: Jak zrobić pyszny domowy budyń waniliowy i czekoladowy

Wejście w komitywę z rolnikiem prowadzącym ekogospodarstwo, który ma swoje krowy, odpowiednio je karmi i wyprowadza na pastwiska nie powinno być trudne. Takie mleko – z naturalną, wysoką zawartością wapnia, które „lubi" podpuszczka jest idealne do produkcji sera. U takiego rolnika można zamówić odpowiednią ilość mleka, a ten przywiezie je, transportując w odpowiednich warunkach.

Domowy twaróg robi się bardzo łatwo. Oczywiście najważniejsze jest mleko, a najlepiej, gdy jest ono bezpośrednio od krowy. Może być też zwykłe mleko
Domowy twaróg robi się bardzo łatwo. Oczywiście najważniejsze jest mleko, a najlepiej, gdy jest ono bezpośrednio od krowy. Może być też zwykłe mleko pasteryzowane. Powinno mieć zawartość tłuszczu nie mniejszą niż 3,2%. Do produkcji domowego twarogu nie nadaje się natomiast mleko z oznaczeniem UHT.  Fot. DianaLavrova (Pixabay.com)

Pozyskanie podpuszczki, by odpowiednio ściąć mleko, nie jest żadnym kłopotem. W sprzedaży dostępna jest podpuszczka mikrobiologiczna, stabilna i ułatwiająca odpowiednie dawkowanie kroplomierzem. Na rynku dostępna jest również podpuszczka w proszku, a także coraz rzadziej stosowana naturalna, czyli pozyskiwana z cielęcych żołądków. Przy okazji zamówić można tzw. startery, czyli szczepy bakterii, które uruchomią proces przekształcania mleka w ser. W zależności od tego, jaki ser chcemy przygotować, stosuje się różne kultury bakterii.

Niepowtarzalne sery z własnej kuchni

Smak sera zależy od bardzo wielu czynników, takich jak: mleko, podpuszczka, zastosowane bakterie, czas i warunki przechowywania. Dlatego trzeba być przygotowanym na to, że w warunkach domowych trudno będzie o powtarzalność smaków i aromatów, która charakteryzuje gatunki serów przygotowywanych na skalę przemysłową. Dla niektórych to wada, ale inni wskazują, że gdy dodać do tego nieco kreatywności (wszak sery przygotowywać można za każdym razem np. z innym zestawem ziół czy przypraw) okaże się to prawdziwą zaletą. Choć wydaje się to niemożliwe – patrząc na skład niektórych serów dostępnych w sprzedaży – to właściwie wszystko czego potrzeba, by przygotować ser w domu.

Można robić sery smakowe, do których dodaje się mieszanki ziołowe, bazylię, paprykę, pieprz lub inny ulubiony dodatek.
Można robić sery smakowe, do których dodaje się mieszanki ziołowe, bazylię, paprykę, pieprz lub inny ulubiony dodatek. Fot. Hans (Pixabay.com)

Zobacz także:Pożywna zapiekanka makaronowa z serem. Przepis na amerykańskie Mac and Cheese

Czy domowa "produkcja" serów się opłaca?

Do przygotowania kilograma sera (w zależności od gatunku może wyjść go nieco mniej lub więcej) potrzeba około 10 litrów mleka. Koszt jego zakupu to około 25–30 złotych. Kilogram sera w sklepie to podobny lub większy wydatek, jeśli chodzi o sery z tzw. niskiej i średniej półki. Gdy doliczyć do tego czas potrzebny na przygotowania interes nie wydaje się szczególnie opłacalny. Przy domowej produkcji sera zyskujemy jednak coś więcej niż parę monet w portfelu – chodzi o satysfakcjonujące hobby, którego rezultatem jest zdrowy, własnoręcznie przygotowany produkt bez sztucznych barwników, konserwantów i dodatków smakowych. Dokładnie taki, jaki chcielibyśmy jeść. Zadowolenie z osiągnięcia mistrzostwa w tym „fachu" nie ma ceny. 

Poznaj:Rodzaje serów i ich smaki

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie