Hyzop lekarski to niedoceniane zioło i piękna roślina. Sprawdź, jak uprawiać józefka w ogrodzie i donicy. Jak wykorzystać to zioło?

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Hyzop to ładna i pożyteczna roślina. Choć przyciąga wiele owadów, to odstrasza bielinka kapustnika. To tylko jeden z powodów, dla których warto go mieć.
Hyzop to ładna i pożyteczna roślina. Choć przyciąga wiele owadów, to odstrasza bielinka kapustnika. To tylko jeden z powodów, dla których warto go mieć. pixabay.com
Hyzop lekarski to roślina niezbyt popularna, a szkoda, bo ma mnóstwo zalet. Można go uprawiać dla ozdoby, szczególnie jeśli mamy słoneczny ogród lub balkon, ale jest też miododajny, a także jadalny. Hyzop ma też właściwości lecznicze i od wieków jest wykorzystywany w ziołolecznictwie. Sprawdź, jak uprawiać józefka w ogrodzie i na balkonie.

Spis treści

Hyzop, czyli józefek

Hyzop lekarski (Hyssopus officinalis) kiedyś był znacznie bardziej doceniany niż obecnie. Uprawiano go od dawna, również w Polsce, gdzie doczekał się sympatycznych określeń zwyczajowych – inna nazwa hyzopu to józefek oraz józefka. Hyzop pochodzi z regionu Morza Śródziemnego i zachodniej części Azji, ale dobrze radzi sobie z polskim klimatem i z powodzeniem można go uprawiać. Czasem nawet występuje dziko, jako „uciekinier” z upraw.

Hyzop lekarski – jak wygląda ta roślina?

Hyzop jest średniej wielkości półkrzewem. Dorasta do ok. 60 cm wysokości (w naszych warunkach przeważnie jest niższy), a dolne części jego pędów drewnieją. Ma drobne liście, wąskie i wydłużone. Na ich powierzchni znajdują się włoski zapachowe. Pędy wznoszą się ku górze, a latem na ich szczytach pojawiają się niezbyt duże, ale liczne kwiaty. Najczęściej wyrastają po kilka, co sprawia, że wyglądają efektownie, a ułożone są w „piętrach” na długości nawet kilkunastu centymetrów. Kwiaty hyzopu są intensywnie niebieskofioletowe, ale są także odmiany kwitnące na biało (Alba) oraz różowo (Roseus, czasem występuje w błędnej formie jako Rosea).

Kiedy kwitnie hyzop?

Hyzop kwitnie całe lato, od czerwca do września. Jego kwiaty, podobnie jak innych ziół, są bardzo miododajne i przyciągają pszczoły. Również my możemy jej jeść.

Jak uprawiać hyzop w ogrodzie?

Hyzop, jak przystało na śródziemnomorską roślinę, uwielbia słońce. W cieniu, a nawet półcieniu, nie warto go sadzić. Poza tym lubi przepuszczalne podłoże o obojętnym lub zasadowym odczynie. Sadząc go, można dodać do ziemi skorupki jajek, a potem zasilać nawozem na ich bazie. Sprawdź, jak wykorzystać skorupki jaj dla roślin. Dobre właściwości ziemi zapewni też popiół drzewny i mączka bazaltowa. Jeśli mamy kwaśną ziemię, warto też sięgnąć po bardziej specjalistyczne preparaty wapniowe. Młode rośliny warto podlewać, natomiast starsze doskonale radzą sobie z suszą.

Uprawa hyzopu w doniczce

Hyzop z powodzeniem można uprawiać też na balkonach. Warunkiem powodzenia jest słoneczne miejsce oraz przepuszczalne podłoże. Może to być to ziemia uniwersalna, ale warto do niej dodać perlit, który ją rozluźni, lub ziemia do ziół. Doniczka koniecznie musi mieć odpływ, a najlepiej również warstwę drenażu. Hyzopu nie można przelewać! Ziemia przed podlewaniem musi lekko przeschnąć (górna warstwa).

Czy hyzop jest wieloletni?

Józefek to wieloletnia roślina, która jest najładniejsza w drugim-trzecim roku uprawy. Po kolejnych latach może tracić urodę i siłę wzrostu, dlatego warto pamiętać o jego rozsadzaniu – to „odmłodzi” roślinę.

Rozmnażanie hyzopu

Hyzop można wyhodować z nasion, które sieje się w kwietniu wprost do gruntu. Jego sadzonki można kupić też sklepach ogrodniczych. Kiedy józefek już się u nas zadomowi, można go także rozmnożyć przez podział bryły korzeniowej. Najlepiej robić to wiosną, choć można też późnym latem. Bywa też, że hyzop sam się rozsiewa.

Czy hyzop jest odporny na mróz?

Ta roślina dobrze sobie z mrozem, choć w najzimniejszych regionach kraju można go okryć, np. gałązkami iglaków. W przypadku uprawy balkonowej doniczkę trzeba ocieplić lub przenieść roślinę do domu. Hyzop w pojemniku można potraktować zioło jako roślinę jednoroczną.

Z czym sadzić hyzop?

Hyzop świetnie poczuje się w towarzystwie innych ziół o podobnych wymaganiach, jak tymianek, oregano (lebiodka), szałwia lekarska. Doskonale rośnie i wygląda w pobliżu lawendy. Te rośliny można sadzić w ogródkach ziołowych, ale też na skalniakach oraz rabatach ozdobnych. Wtedy kompozycję można uzupełnić, np. kolorowymi krwawnikami, innymi gatunkami szałwii, jeżówkami, czy oryginalnymi mikołajkami oraz innymi roślinami, które lubią słońce i przepuszczalną ziemię. Hyzop nadaje się także to tworzenia niskich żywopłotów wokół rabat. Trzeba jednak pamiętać o przycięciu go po kwitnieniu, dzięki czemu będzie miał ładny pokrój.

Posadź hyzop przy kapuście, brokułach, kalafiorach

W ogrodzie hyzop warto sadzić przy warzywach kapustnych, ponieważ odstrasza on ich szkodnika – bielinka kapustnika.

Jakie właściwości lecznicze ma hyzop? Jak go zbierać i suszyć?

Hyzop jest ziołem o pożytecznych właściwościach leczniczych. Działa m.in. rozkurczowo, uspokajająco, przeciwkaszlowo i wykrzuśnie. Jako płukanka pomaga przy bólach gardła, można go stosować także na skórę (ma właściwości m.in. przeciwbakteryjne i ściągające). Warto go również stosować przy problemach z nadmierną potliwością. Więcej o właściwościach hyzopu oraz przeciwwskazaniach do jego stosowania dowiesz się z artykułu Marty Siesickiej-Osiak w portalu stronazdrowia.pl. Autorka radzi także, jak zbierać i przechowywać hyzop:

Kwitnące, dwuletnie pędy hyzopu można ścinać kilka razy w roku. Zbiory należy zaplanować na słoneczny, ciepły dzień. Ścięte pędy należy związać w snopki lub rozkładać pojedynczą warstwą i suszyć w przewiewnym, zacienionym miejscu. Po wysuszeniu, ziele hyzopu powinno być przechowywane z dala od światła, w szczelnie zamkniętych szklanych pojemnikach lub papierowych torbach.

Hyzop w kuchni

Hyzop ma właściwości lecznicze, ale to zioło można też wykorzystać jako przyprawę, trzeba jednak robić to z umiarem, bo ma intensywny smak i aromat. Jest on orzeźwiający, a pojawiają się nuty mięty i szałwii, ale też anyżku, a całość ma nieco korzenny charakter. Warto go dodawać do tłustych mięs, potraw na bazie roślin strączkowych i innych „ciężkich” potraw. Świeże kwiaty hyzopu są znakomitym dodatkiem do letnich sałatek, w których nie tylko świetnie smakują, ale też pięknie wyglądają.

Polecjaka Google News - RegioDom

To przyda Ci się w ogrodzie

Materiały promocyjne partnera
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Trwa budowa mostu nad torami w Bukownie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom