Szałwia lekarska to cenne zioło. Możesz ją mieć w doniczce i ogrodzie. Uprawa szałwii lekarskiej. Z czym ją posadzić i jakie ma właściwości

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Szałwia lekarska to pożyteczna, ale też ozdobna roślina, którą warto mieć w ogrodzie i na balkonie.
Szałwia lekarska to pożyteczna, ale też ozdobna roślina, którą warto mieć w ogrodzie i na balkonie. Katarzyna Laszczak
Szałwia lekarska to bardzo pożyteczne zioło o właściwościach leczniczych. Ale można ją także wykorzystywać jako przyprawę do różnych dań. To też ładna roślina ozdobna, która nie boi się suszy i słońca. Radzimy, jak uprawiać szałwię lekarską, jakie ma właściwości i jak ją wykorzystać na co dzień.

Spis treści

Szałwia lekarska (Salvia officinalis) czasem kojarzy się ze specyfikami związanymi z higieną jamy ustnej, ale ta roślina ma znacznie więcej zastosowań. Poza tym, że jest surowcem zielarskim wykorzystywanym w ziołolecznictwie i kosmetyce, jest także aromatyczną przyprawą. To także roślina ozdobna, którą warto sadzić na rabatach (szczególnie w suchych i słonecznych miejscach), ale można ją uprawiać także w doniczkach – na balkonach, a nawet w mieszkaniach.
Szałwia lekarska ma charakterystyczny dość ostry zapach, który zawdzięcza olejkom eterycznym. Ta roślina była ceniona od starożytności, przez średniowiecze i nieprzerwanie aż do czasów obecnych, a jej nazwa ma bezpośredni związek ze słowem zdrowie.

Szałwia lekarska – jak wygląda ta roślina?

Szałwia lekarska pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, ale dobrze sobie radzi w polskich warunkach. Jest półkrzewem, co oznacza, że jej pędy częściowo drewnieją. W polskich warunkach dorasta do ok. 60 cm wys. Charakterystyczne są liście szałwii – dość długie (6-7 cm) i wąskie, mają jajowaty lub lancetowaty kształt. Są grube, skórzaste o pofałdowanej powierzchni, pokrytej drobnymi włoskami, co nadaje liściom srebrzysty kolor. To właśnie one (i młode pędy) są surowcem zielarskim i przyprawą.
Szałwia też kwitnie, a jej kwiaty są bardzo miododajne i przyciągają pszczoły. Kwiaty pojawiają się latem, są jasnofioletowe i zebrane w kwiatostan przypominający kłos.

Zobacz zdjęcia szałwii lekarskiej i jej odmian

Szałwia lekarska – uprawa

Szałwia lekarska jest ciepłolubna. Należy ją posadzić w słonecznym i zacisznym miejscu. Niestraszna jej susza i upał. Trzeba jej jednak zapewnić odpowiednią ziemię, która musi być lekka, przepuszczalna i wapienna. Ziemię pod szałwię można przekopać z piaskiem z dodatkiem rozdrobnionych skorupek jaj i /lub mączki bazaltowej.
Szałwia lekarska nie wymaga zabiegów pielęgnacyjnych. Podlewania wymagają młode rośliny, starsze tylko w sytuacji przedłużającej się suszy. Można ją nawozić, najlepiej stosując nawozy naturalne, jak kompost lub biohumus oraz preparaty na bazie wspomnianych skorupek jaj, w szczególności, jeśli chcemy korzystać z jej liści.
Jeśli uprawiamy szałwię w doniczce, w miarę możliwości ustawmy ją w miejscu, gdzie nie będzie na nią padać deszcz (to ważne, jeśli deszczowa pogoda utrzymuje się dłużej).

Zimowanie i przycinanie szałwii lekarskiej

Szałwia lekarska nie jest w pełni odporna na mróz. Jeśli mamy ją na balkonie w doniczce, na zimę lepiej ją przenieść do domu (może zimować w chłodnym pomieszczeniu lub normalnie ogrzewanym, z maksymalnym dostępem do światła). Natomiast w ogrodzie zabezpieczmy ją przed mrozem stroiszem (gałązkami iglaków). Wiosną (w marcu-kwietniu) pędy szałwii trzeba mocno przyciąć (na ok. 10 cm wys.). Wypuści ona nowe pędy. Niestety, jeśli były silne mrozy, może okazać się, że roślina przemarzła. Wtedy, w połowie maja, posadźmy nową.

Kiedy zbierać szałwię lekarską i jak ją suszyć?

Liście (i młode pędy) ścina się w maju, zanim roślina zacznie kwitnąć. U starszych możemy zbiór powtórzyć także po kwitnieniu, w sierpniu. Możemy też na bieżące potrzeby ścinać pojedyncze liście i pędy, szczególnie jeśli chcemy korzystać ze świeżej rośliny w kuchni.
Szałwię można też suszyć. Robi się to w zacienionym, przewiewnym i suchym miejscu. Liście można rozłożyć np. na papierze lub obrusie, a pędy – związać w niewielkie pęczki i powiesić „do góry nogami”. Szałwię najlepiej zbierać w słoneczny, suchy dzień, przed południem.

Ozdobne odmiany szałwii lekarskiej

Szałwia jest ładną rośliną i można potraktować ją jako ozdobną. Szczególnie atrakcyjnie prezentują się jej odmiany o kolorowych liściach, szczególnie:

  • szałwia Tricolor – o liściach zielono- biało-fioletowych,
  • szałwia Purpruprasens – o liściach z fioletowym zabarwieniem,
  • szałwia Aurea – o liściach z żółtym obrzeżem.

Te kolorowe odmiany można również można wykorzystywać jako zioło i przyprawę.

Z czym posadzić szałwię lekarską? Kompozycje na suche i słoneczne miejsce

Szałwię lekarską można sadzić na rabatach kwiatowych albo ziołowo-kwiatowych. Pamiętajmy tylko o wymaganiach roślin. Pięknie komponuje się m.in. z lawendą, różnymi tymiankami i rozmarynem, ale też ozdobną szałwią omszoną, perowskią, santoliną, czy kocankami włoskimi, które również są i ładne, i jadalne. Taki zestaw pozwoli nam zagospodarować suche i słoneczne miejsce, na którym niewiele roślin będzie dobrze rosło.
W doniczce szałwię możemy posadzić samą lub z wyżej wymienionymi roślinami.
Warto wiedzieć, że zapach szałwii odstrasza mszyce.

Właściwości szałwii lekarskiej

Szałwia lekarska ma wiele pożytecznych i zróżnicowanych właściwości leczniczych. Pomaga m.in. przy niestrawności, chorobach wątroby, ale też nadmiernym poceniu, zaburzeniach miesiączkowania, problemach ze snem, stanach zapalnych gardła i jamy ustnej. Ma właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i ściągające, które wykorzystuje się także kosmetyce. Działa korzystnie na skórę, włosy. Zawiera kwasy organiczne, liczne minerały i witaminy (przede wszystkim z grupy B oraz A i C). Można ją stosować w postaci naparu, wyciągu alkoholowego oraz olejku. Są jednak pewne przeciwwskazania do stosowania szałwii – przede wszystkim nie powinny po nią sięgać kobiety w ciąży oraz karmiące.

Szałwia lekarska jako przyprawa. Do czego ją stosować?

Świeże i suszone listki szałwii warto wykorzystać także w kuchni, do przyprawiania potraw. Przydadzą się do ciężkostrawnych, tłustych mięs i innych potraw (które przy okazji uczynią bardziej strawnymi), jak i lżejszych zapiekanek z ziemniaków czy makaronów, ale też klusek, pierogów, czy samego makaronu (liście szałwii przesmażone z masłem są świetnym dodatkiem do nich, popularnym w kuchni włoskiej). Trzeba jednak wiedzieć, że szałwia ma dość specyficzny smak, w większych ilościach jest gorzka, wypróbujmy ją więc ostrożnie. Ale jeśli nam zasmakuje, trudno będzie się bez niej obejść.

Przydatne akcesoria do roślin i kwiatów

kup najtaniej

Aluro

Osłonki BINOTT jeans kpl-3szt

75,00 zł

kup najtaniej

Veritable

Botaneo Doniczka Eylo VBOTEAWBAB66

439,00 zł

kup najtaniej

ceneo

Carole Gold Osłonka 15Xh12Cm

48,46 zł

kup najtaniej

ProGarden

Zestaw Donic Z Rattanu Czarne 2 Szt

63,00 zł

kup najtaniej

ceneo

Doniczka Na Stojaku Neva Black 20 cm

132,99 zł

kup najtaniej

Keter

Keter Doniczka Cozies M (17202379227735)

99,00 zł

kup najtaniej

Aluro

Aluro Osłonka Owalna Meluza_Aluro M

47,00 zł

kup najtaniej

ProGarden

Donica Okrągła Lava Szara 42X40 cm

99,90 zł

kup najtaniej

Tajemniczy Ogród

Osłonka Dekoracyjna Na Doniczkę 21X21cm

14,95 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie