Wpisy do ksiąg wieczystych miały być szybsze, ale nie będą. Sejm nie przyznał notariuszom nowych uprawnień

Przemysław Zańko-Gulczyński
Przemysław Zańko-Gulczyński
Sytuacja z księgami wieczystymi miała się poprawić dzięki notariuszom, jednak ustawę odrzucono.
Sytuacja z księgami wieczystymi miała się poprawić dzięki notariuszom, jednak ustawę odrzucono. Pawel Relikowski / Polska Press / ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE
Na wpisy do ksiąg wieczystych czeka się dziś nawet ponad pół roku, co jest dużą uciążliwością np. przy zakupie mieszkania. Sytuację miało poprawić przyznanie notariuszom dodatkowych uprawnień, jednak w grudniu 2022 r. Sejm odrzucił szykowaną ustawę. Równolegle toczy się też konflikt między instytucjami dotyczący ochrony danych osobowych, które są zawarte w księgach.

Spis treści

Wpisy do ksiąg wieczystych ciągną się miesiącami

Od kilku lat narasta problem przeciążenia sądów wieczystoksięgowych. Osoby chcące dokonać wpisu do księgi, np. w związku z zakupem mieszkania, skarżą się na bardzo długi, wręcz wielomiesięczny czas oczekiwania. Przykładowo w Warszawie przekracza on obecnie średnio pół roku, co i tak nie jest jeszcze najgorszym wynikiem, bo w październiku ubiegłego roku w stolicy czekało się na wpis nawet ponad 13 miesięcy. Urzędnicy tłumaczyli wówczas, że to wina pandemii, ale – jak widać – sytuacja wciąż jest zła. A warto pamiętać, że opóźnienia te generują dodatkowe koszty dla klientów banków.

– Do czasu wpisu hipoteki w księdze wieczystej na rzecz banku, bank wymaga wyższego oprocentowania kredytu hipotecznego w postaci ubezpieczenia pomostowego. Może to podnieść ratę kredytu nawet o 20 procent! – wyjaśnia Sebastian Juszczak, ekspert PZFD.

W reakcji na te opóźnienia 17 września weszła w życie nowelizacja prawa bankowego, dzięki której banki muszą zwrócić klientom opłaty poniesione w związku z oczekiwaniem na wpis do hipoteki. Tym samym kredytobiorcy nie muszą już ponosić kosztów opóźnień w sądach wieczystoksięgowych.

Notariusze mieli poprawić sytuację dzięki nowym uprawnieniom. Nic z tego

W reakcji na problemy rząd od kilku miesięcy zapowiadał, że pracuje nad ich rozwiązaniem. Chodziło o to, że możliwość dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych mieli otrzymać notariusze, co pozwoliłoby odciążyć sądy i skrócić czas oczekiwania na wpis. Notariusze mogliby dokonywać m.in. wpisów dotyczących:

  • ustanowienia odrębnej własności lokalu,
  • obciążenia lokalu ograniczonymi prawami rzeczowymi (np. hipoteką),
  • obciążenia lokalu innymi roszczeniami i prawami.

Po zmianach notariusz byłby również odpowiedzialny za poinformowanie o dokonanym wpisie osób, których on dotyczy.

Wydawało się, że nowe rozwiązanie wejdzie w życie lada chwila. Pod koniec lipca informowano, że projekt ustawy jest gotowy i zostanie przyjęty „jesienią tego roku”. Tymczasem 1 grudnia 2022 r. Sejm w całości odrzucił projekt.

– Dość nieoczekiwane fiasko projektu (...) nie miało dużego związku z planami przyznania notariuszom możliwości dokonywania niektórych wpisów w księgach wieczystych. Znacznie większe kontrowersje wzbudzały propozycje wprowadzenia dość restrykcyjnej kontroli nad notariatem. Chodziło między innymi o możliwość zawieszenia notariusza na mocy postanowienia Ministra Sprawiedliwości – wyjaśnia Magdalena Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Piękna i stylowa sypialnia

Materiały promocyjne partnera

Projekt zmian upadł, ale powróci – zapowiada Ministerstwo Sprawiedliwości

Liczne uwagi do projektu zmian w prawie zgłaszało m.in. środowisko notariuszy i referendarzy sądowych. Jak wyjaśnia cytowana ekspert, zwracali oni uwagę np. na to, że nadanie notariuszom nowych uprawnień wymagałoby wprowadzenia dużych zmian w systemie informatycznym związanym z księgami wieczystymi. Zanim wszystko zaczęłoby działać, jak należy, mogłyby minąć nawet 2–4 lata. W efekcie właściciele nieruchomości czekający miesiącami na wpis i tak długo nie odczuliby żadnej różnicy.

– Nie można jednak wykluczyć, że Ministerstwo Sprawiedliwości będzie próbowało jeszcze raz przeforsować projekt nowelizacji ustawy prawo o notariacie (tym razem jako projekt poselski) – zauważa ekspert NieruchomosciSzybko.pl.

Jak się okazuje, była to trafna prognoza – krótko po odrzuceniu projektu ustawy przez Sejm takie plany potwierdził wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł. Na zmiany przyjdzie jednak jeszcze poczekać.

Problemów z księgami wieczystymi jest więcej. Chodzi o dane osobowe

Warto dodać, że wielomiesięczne oczekiwanie na wpis to niejedyny problem związany z księgami wieczystymi. Od dłuższego czasu między Urzędem Ochrony Danych Osobowych a Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii trwa spór o to, jak chronić dane Polaków zawarte w księgach wieczystych. Z jednej strony możliwość sprawdzenia księgi wieczystej jest kluczowa dla bezpiecznego obrotu nieruchomościami (można np. upewnić się, czy osoba wystawiająca działkę na sprzedaż faktycznie jest jej właścicielem). Z drugiej strony, znając numer księgi wieczystej nieruchomości, można dziś bez problemu uzyskać cenne informacje o właścicielu działki czy lokalu, np. jego numer PESEL, co może grozić np. kradzieżą tożsamości. Obecnie ten dylemat związany z RODO rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.

– NSA ma rozstrzygnąć, czy numery ksiąg wieczystych są danymi osobowymi i czy mogą być powszechnie dostępne w serwisie geoportal.gov.pl. Obecnie funkcjonalność ustalenia numeru księgi wieczystej za jego pośrednictwem jest niedostępna [było to możliwe np. w 2020 r. – przyp. red.] – wyjaśnia radca prawny Emilia Miśkiewicz z JKM Kancelarii Radców Prawnych.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie