Kredyt można wyłudzić bardzo łatwo. Sami pomagamy przestępcom. Jakie błędy popełniamy?

Przemysław Zańko
Przemysław Zańko
Czasem wystarczy chwila naszej nieostrożności, by przestępcy uzyskali dostęp do danych, które pozwolą im nas okraść.
Czasem wystarczy chwila naszej nieostrożności, by przestępcy uzyskali dostęp do danych, które pozwolą im nas okraść. pxhere.com
Do kradzieży danych osobowych i wyłudzeń kredytów na cudze dane dochodzi codziennie. Przestępcy wykorzystują proste, sprawdzone metody.

Kredyt lub pożyczka na cudze nazwisko? Żaden problem – wystarczy, że przestępcy zdobędą dane z dowodu osobistego ofiary. Niestety, często sami im w tym pomagamy. Wakacyjne rozluźnienie powoduje bowiem, że zapominamy o podstawowych zasadach ostrożności. Jak pokazuje praktyka, złodzieje szczególnie chętnie wykradają dane młodych ludzi.

Kredyt i pożyczka na cudze dane. Przestępcy są aktywni zwłaszcza latem

Jak wynika z raportu firmy InfoDOK, latem najczęściej dochodzi do przestępstw związanych z kradzieżą tożsamości i wyłudzeniem pożyczki czy kredytu. W ubiegłe wakacje dochodziło średnio do 20 prób wyłudzeń kredytu dziennie. Przeciętna kwota udaremnionego wyłudzenia wynosiła aż 28 tys. zł. Gdy przestępcy uda się zdobyć cudze dane, błyskawicznie zaciąga kilka zobowiązań i znika z pieniędzmi. Ofiara często dowiaduje się o tym dopiero wiele miesięcy później.

Złodziejom sprzyja też pandemia, co wykazało badanie serwisu ChronPESEL.pl i Krajowego Rejestru Długów pod patronatem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przestępcy coraz częściej podszywają się pod pracowników banków czy instytucji rządowych i dzwonią do ofiar, prosząc o podanie informacji takich jak numer PESEL, dane z dowodu osobistego czy login i hasło do banku. Metoda jest skuteczna: 18,4 proc. badanych przyznaje, że mogło przekazać wrażliwe dane osobom trzecim, nie mając pewności, z kim rozmawiają.

Wyłudzenie kredytu i pożyczki. Jakie błędy popełniamy?

Przestępcom chcącym wyłudzić pieniądze na cudze dane nieraz pomagamy sami, szczególnie w czasie wakacyjnych wyjazdów, gdy jesteśmy mniej ostrożni. Jak podaje Fundacja Rozwoju Rynku Finansowego, najczęściej popełniane błędy to:

  • oddawanie dowodu osobistego w zastaw lub do skserowania,
  • łączenie się z publicznymi (niechronionymi) sieciami wi-fi, by dokonać płatności przez internet,
  • przekazywanie nieznajomym telefonu komórkowego z prośbą o zrobienie zdjęcia.
kredyt wyłudzenie kradzież danych
Wyniki badania dotyczącego telefonów, podczas których proszono o podanie wrażliwych danych. ChronPESEL.pl i Krajowy Rejestr Długów

Przekazując osobom trzecim swój dowód, ryzykujemy, że dokument zostanie skradziony lub skopiowany. Mając nasze dane, oszust może już brać pożyczki i kredyty na nasze nazwisko. Z kolei korzystanie z publicznych sieci wi-fi umożliwia przestępcom kradzież danych logowania.

– Korzystając z niezaufanej sieci, unikajmy dokonywania przelewów czy innych transakcji bankowych. Nasze dane lub dostęp do konta mogą zostać szybko przechwycone przez cyberprzestępców – radzi Agnieszka Wachnicka, prezes FRRF. – Nigdy nie mamy pewności, czy sieć, z jakiej aktualnie korzystamy, faktycznie przynależy do miejsca, w którym obecnie przebywamy, czy może zbieżna nazwa ma nas celowo wprowadzić w błąd i uśpić naszą czujność.

Z kolei przekazując komuś swój telefon, ryzykujemy, że taka osoba błyskawicznie zniknie w tłumie z łupem. Złodziej uzyskuje wówczas dostęp do naszych kont w mediach społecznościowych, a także wszelkich zapisanych w telefonie cennych danych.

Młodzi ludzie podają wrażliwe dane przez telefon

Czasem przestępca wcale nie musi kraść naszych danych, bo sami mu je podajemy. Jak piszą eksperci serwisu ChronPESEL.pl, prawie co czwarty Polak w czasie pandemii rozmawiał przez telefon z kimś, kto prosił go o podanie np. numeru PESEL albo loginu i hasła do bankowej aplikacji. Blisko 20 proc. z nas przyznało, że mogło podać przez telefon te cenne dane. Tymczasem dzwoniącym mógł być oszust.

Jak wykazało badanie, osoby proszące przez telefon o dane najczęściej podawały się za:

  • pracowników banków (w tym takich, w których ofiara wcale nie miała konta),
  • pracowników firm energetycznych, gazowych czy telekomunikacyjnych,
  • pracowników instytucji rządowych,
  • osoby informujące, że wygraliśmy coś w konkursie,
  • osoby zapraszające na bezpłatne badania medyczne.

Ofiarą takich oszustów najczęściej padają osoby młode. Wśród osób między 18. a 24. rokiem życia aż 29 proc. przyznało, że podało przez telefon cenne dla przestępców dane. Oszuści grają na naszych emocjach – często dzwonią np. z informacją, że ktoś próbował wyłudzić kredyt na nasze dane albo że mamy na koncie podejrzane transakcje. Przestraszeni, chętnie podajemy wówczas wszystkie informacje, o jakie prosi rozmówca, myśląc, że chronimy w ten sposób nasze pieniądze.

– W takich sytuacjach warto zachować zimną krew – radzi Bartłomiej Drozd, ekspert serwisu ChronPESEL.pl. – Przede wszystkim musimy wiedzieć, że pracownicy banku nie będą pytali nas o numery dokumentów czy dane do logowania. Sama taka prośba powinna wzbudzić nasze wątpliwości. Dlatego najlepiej zawsze samemu zadzwonić do swojego banku i zapytać, czy rzeczywiście mamy powody do niepokoju.

To samo hasło do wielu kont? Będą kłopoty

Innym częstym błędem jest też logowanie się do wielu aplikacji, serwisów i mediów społecznościowych za pomocą tego samego hasła (lub haseł bardzo podobnych do siebie). Jeśli przestępca wykradnie takie hasło, może poczynić ogromne szkody. Jak wykazało badanie, najbardziej narażeni są na to ludzie młodzi – aż połowa osób między 18. a 24. rokiem życia używa jednego hasła do wielu kont.

– W takim wypadku nie uratuje nas nawet odpowiednio trudne i skomplikowane hasło. Dlatego w każdym serwisie powinniśmy się logować w inny sposób. Dzięki temu zwiększymy swoje bezpieczeństwo. Dodatkowo w sytuacji, w której mamy chociaż cień podejrzenia, że ktoś zdobył nasze hasło, powinniśmy je natychmiast zmienić – dodaje ekspert ChronPESEL.pl.

[QUIZ] Oszuści i złodzieje na twoim progu. Dasz im się oszukać? Sprawdź!

Wysokie ceny gazu. Gazprom szantażuje Europę.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie