Koźlarze czerwone, grabowe i inne. Jak rozpoznać te grzyby i gdzie rosną? Koźlaki znajdziesz jeszcze jesienią

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Koźlarze to smaczne grzyby. W Polsce rośnie ich kilka gatunków. Zobacz, jak wyglądają te grzyby.
Koźlarze to smaczne grzyby. W Polsce rośnie ich kilka gatunków. Zobacz, jak wyglądają te grzyby. Katarzyna Laszczak
Koźlarze, zwane też koźlakami i kozakami, to smaczne grzyby jadalne. Mają sporo gatunków, a można je zbierać wyjątkowo długo, bo rosną przez całe lato i sporą część jesieni. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę zbierając je i jakie grzyby niejadalne lub trujące są podobne do koźlarzy.

Spis treści

Koźlarze czerwone i inne. Poznaj te grzyby

Koźlarze to grzyby, które mają wiele zalet. Po pierwsze są jadalne i smaczne, po drugie pojawiają się w lasach przez długi czas, bo nawet od czerwca/lipca do końca października, a jeśli warunki dopisują, to nawet nieco dłużej. Wyglądają też dość charakterystycznie i ryzyko pomylenia ich z jakimś niebezpiecznym gatunkiem jest stosunkowo małe. Niektóre ich gatunki prezentują się w dodatku bardzo ładnie. Do szczególnie atrakcyjnych należą koźlarze czerwone, ale i innym nie brakuje urody cieszącej serce każdego grzybiarza.
Jednak nie zbieramy grzybów dla ich wyglądu, ale smaku i możliwości kulinarnego wykorzystania. Tu również koźlarze mają sporo walorów, bo są dość wszechstronne - można je gotować, smażyć, dusić, suszyć, a także marynować. Nie nadają się jedynie do jedzenia na surowo.

Koźlarze czerwone, koźlarze grabowe i inne. Jak wyglądają te grzyby?

Koźlarze należą do grzybów rurkowych, czyli pod kapeluszem mają tzw. gąbkę (a mówiąc mniej potocznie - hymenofor rurkowy). Bywają nazywane też koźlakami lub kozakami, a regionalnie występują także różne nazwy poszczególnych gatunków. A tych te grzyby mają sporo. Bardzo roboczo można podzielić na dwie grupy: z kapeluszem zabarwionym na brązowo oraz pomarańczowo i czerwono. Oto najbardziej popularne gatunki koźlarzy:

  • Koźlarz czerwony - ma intensywnie pomarańczowy kapelusz (może być nawet w ceglastym kolorze), który u młodych grzybów jest kulisty i wygląda jakby, stanowił niemal całość z trzonem, potem staje się łukowato wygięty. Trzon jest białawy, pokryty ciemniejszymi łuskami. Po przekrojeniu jasny miąższ szybko ciemnieje. Bardzo podobny do niego jest koźlarz pomarańczowożółty, który ma mniej intensywnie ubarwiony kapelusz, za to ciemniejsze łuseczki na trzonie. Jest też znany jako koźlarz krawiec.
  • Koźlarz grabowy - ma kapelusz w odcieniach brązu; u młodych grzybów jego powierzchnia bywa pomarszczona, a u starszych – może być popękana. Trzon tego grzyba jest długi, smukły, białawy, pokryty ciemniejszymi łuseczkami. Zarówno rurki po dotknięciu, jak i miąższ po przekrojeniu ciemnieją.
  • Koźlarz sosnowy - ma czerwonobrązowy kapelusz i jasny trzon z kosmkami, które u młodych grzybów są jasne, a u starszych ciemniejsze. Miąższ kapelusza rzadko zmienia kolor, ale trzon często ciemnieje po przekrojeniu.
  • Koźlarz babka - kapelusze tych grzybów są w odcieniach brązu, a jasny trzon jest pokryty ciemniejszymi kosmkami. Miąższ nie zmienia koloru.
  • Koźlarz różnobarwny - jego kapelusz jest brązowy (czasem z szarawym odcieniem). Ma długie rurki, które po uszkodzeniu ciemnieją, kolor zmienia też miąższ, który po dłuższym czasie od przekrojenia różowieje. Powierzchnia trzonu jest biaława, z licznymi, ciemniejszymi kosmkami.

Oto zdjęcia opisanych grzybów

W praktyce nie zawsze odróżnia się poszczególne gatunki. Wszystkie są jadalne i smaczne, choć starsze owocniki, szczególnie koźlarza babki często mają łykowaty i twardy trzon.

Gdzie szukać koźlarzy i kiedy rosną te grzyby?

Koźlarze pojawiają się w lasach przez całe lato i sporą część jesieni. To tzw. grzyby mikoryzowe, czyli ich grzybnia tworzy związek z korzeniami drzew konkretnych gatunków. Oznacza to, że należy ich szukać właśnie pod nimi. Oto gdzie i kiedy rosną popularne gatunki:

  • koźlarz czerwony - występuje pod topolą osiką, od czerwca do października,
  • koźlarz pomarańczowożółty - rośnie pod brzozami, od czerwca do października,
  • koźlarz grabowy - należy go szukać pod grabami i leszczynami, od czerwca do października,
  • koźlarz sosnowy - występuje w pobliżu sosen, szczególnie na wrzosowiskach, od czerwca do listopada,
  • koźlarz różnobarwny - rośnie pod brzozami, od lipca do października,
  • koźlarz babka - rośnie nie tylko w lasach, ale też na łąkach pod brzozami, występuje od czerwca/lipca do października.

Podsumowując, jeśli mamy ochotę na koźlarze, wybierzmy się do brzozowego zagajnika, bo właśnie z tymi drzewami jest związanych najwięcej gatunków tych grzybów.

Czy jakiś koźlarz jest trujący?

Wśród koźlarzy nie ma grzybów trujących, ani nawet niejadalnych, ale niektóre gatunki, szczególnie koźlarza babkę, można pomylić z goryczakiem żółciowym. Ten grzyb bywa też mylony z prawdziwkiem. W wielu regionach bywa nazywany szatanem, jednak to określenie błędne i mylące. Goryczaki nie są trujące, ale niejadalne. Mają bardzo gorzki smak i jeden taki grzyb może skutecznie zepsuć smak całej reszty zbiorów. Jak wygląda goryczak żółciowy? Ma kapelusz w jaśniejszych odcieniach brązu. Trzon jest brązowawy, z ciemniejszą siateczką. Długie rurki mają różowawe zabarwienie, jednak u młodych okazów mogą być niemal białe, za to u starszych – niemal brązowe, ale z odcieniem różu. Jednak charakterystyczna dla niego jest właśnie siateczka na trzonie oraz różowawe zabarwienie. Miąższ tych grzybów nie zmienia koloru.

Z niektórymi koźlarzami można pomylić goryczaka żółciowego. To grzyb niejadalny z powodu bardzo gorzkiego smaku.
Z niektórymi koźlarzami można pomylić goryczaka żółciowego. To grzyb niejadalny z powodu bardzo gorzkiego smaku. Katarzyna Laszczak

Sprawdź: Gdzie szukać opieniek i jak nie pomylić tych grzybów z trującymi

Zadbaj o swój ogród przy pomocy niezbędnych narzędzi!

miejsce #3

Gardena

Gardena combisystem - grabie szerokie 43 cm (3101-20)

82,00 zł51,30 zł-37%
miejsce #4

Fiskars

Fiskars Siekiera X7 + Ostrzałka

262,94 zł175,00 zł-33%
miejsce #5

Wolf-Garten

Wolf-garten Siewnik Ogrodowy We 330 5429000

198,75 zł149,99 zł-25%
miejsce #6

VidaXL

VidaXL Walec do trawnika, zielono-czarny, 57 cm, 43 L

429,00 zł326,07 zł-24%
miejsce #8

NAC

Nac Kosiarka pchana LM-30

269,00 zł230,53 zł-14%
miejsce #9

Cellfast

Cellfast Łopata do śniegu IDEAL PRO (40340)

99,00 zł85,00 zł-14%
miejsce #10

Hortmasz

Hortmasz 3wz-1 5

820,99 zł797,00 zł
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
Warszawa, ul. Rakowiecka 26/30
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie