Drastyczne podwyżki opłat za użytkowanie wieczyste

Jacek Szydłowski, Home Broker
mieszkania Analitycy ostrzegają, że mimo zmian w prawie nadal można się spodziewać drastycznych podwyżek opłat za użytkowanie wieczyste.
mieszkania Analitycy ostrzegają, że mimo zmian w prawie nadal można się spodziewać drastycznych podwyżek opłat za użytkowanie wieczyste. Wojciech Nieśpiałowski
Zmienione przed rokiem prawo miało zapobiec skokowym podwyżkom opłat za użytkowanie wieczyste. W praktyce nie uchroniło użytkowników mieszkań należących do gmin przed wzrostem opłat. Proponowane na 2013 roku podwyżki pokazują, że ceny rosną z roku na rok kilkukrotnie.

Jak co roku, użytkownicy wieczyści otrzymują w ostatnim kwartale listy z gmin, powiatów czy województw. Z korespondencji tej wynika, że za kolejny rok korzystania z działki należącej do Skarbu Państwa, gminy, powiatu czy województwa będą musieli zapłacić więcej. Sprawa ta dotyczy nie tylko właścicieli domów jednorodzinnych. Na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste znajdują się też budynki wielorodzinne, biurowce czy magazyny. Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego za 2011 rok, same tylko gminy miały umowy z użytkownikami wieczystymi na 81,4 tys. ha gruntów.

Powodem podwyżek opłat za użytkowanie wieczyste jest wzrost wartości gruntów – wyjaśnia Bartosz Turek, analityk Home Broker. – Roczna opłata za użytkowanie stanowi procent wartości prawa własności do nieruchomości. W przypadku „mieszkaniówki" podstawowa stawka to 1%, w przypadku działalności turystycznej 2%, a w przypadku pozostałych nieruchomości – w tym wykorzystywanych na cele komercyjne – aż 3% wartości.

Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 9 października 2011 roku, ukróciła skokowe podwyżki z roku na rok rozkładając je na trzy lata.

Podwyżki z hamulcem

Jakich zmian należy się spodziewać? Wszystko zależy od konkretnego przypadku.
– Na przykład opłata za użytkowanie wieczyste mieszkania o powierzchni 64 m kw. w kamienicy na terenie stołecznej Woli wzrośnie w 2013 r. o 379%. Właściciel tej nieruchomości jeszcze w 2012 roku wniósł opłatę na poziomie 240 zł rocznie, a teraz gmina proponuje 1150 zł. – mówi Olga Wilczyńska, doradca Home Broker z Warszawy.

Opłaty rosną wszędzie, gdzie grunty gmin, powiatów czy województw oddano w użytkowanie wieczyste. Dzieje się tak na przykład w Trójmieście, Poznaniu, Lublinie, Wrocławiu czy Olsztynie. Wszędzie skala podwyżek może iść w setki procent.

– W Olsztynie na gmina za użytkowanie wieczyste gruntu pod garażem zażądała o około 200% więcej – zwraca uwagę Agnieszka Kobs, doradca Home Broker z Olsztyna. – Podwyżki opłat idące w setki procent to między innymi efekt nieregularnego przeprowadzania aktualizacji. Jeśli aktualna opłata jest wynikiem wyceny gruntu sprzed 10 czy kilkunastu lat, to trudno się dziwić, że ponowne oszacowanie wartości parceli powoduje skokowy wzrost opłaty.

Prawo nie nakazuje obecnie regularnego aktualizowania opłat, ale zmieniony został system wprowadzania podwyżek. Od bieżącego roku są one rozłożone nawet na trzy lata. Gdy nowa opłata jest mniejsza niż dwukrotność dotychczasowej, zacznie obowiązywać od początku kolejnego roku. Gdy jednak użytkownikowi wieczystemu zostanie zaproponowana opłata wyższa niż dwukrotność dotychczasowej, nadwyżka zostanie rozłożona na kolejne dwa lata. Mechanizm ten można przedstawić na konkretnym przypadku.

W Warszawie przy ulicy Puławskiej gmina postanowiła zaktualizować opłatę za użytkowanie wieczyste właścicielowi mieszkania z dotychczasowej kwoty 324,8 zł do 907,4 zł, czyli o ponad 179%.

– W efekcie w 2013 roku gmina proponuje podwojenie opłaty do kwoty 649,6 zł, w 2014 zażąda 778,5 zł, a dopiero docelowo w 2015 roku 907,4 zł – tłumaczy Barnaba Laskus, doradca Home Broker z Warszawy.

W praktyce nowy system wprowadzania aktualizacji opłat może okazać się jednak umiarkowaną ulgą. Było tak w przypadku mieszkańców domu w dzielnicy Psie Pole we Wrocławiu, którym gmina podniosła opłatę za użytkowanie wieczyste o 1150%.

– Dom położony jest na działce o powierzchni 1040 m kw. W 2011 roku opłata wynosiła 800 zł rocznie, a gmina zaktualizowała ją aż na 10 tys. zł rocznie – przytacza przykład sprzed roku Piotr Śliwka, doradca Home Broker z Wrocławia. –– W tym konkretnym przypadku w 2012 roku będzie trzeba zapłacić gminie 1600 złotych, ale w 2013 roku będzie to już 5800 zł, a w 2014 aż 10000 złotych.

Nawet więc po zmianie ustawy możliwe są w praktyce skokowe podwyżki opłat za użytkowanie, choć rozłożone zostały na maksymalnie 3 lata.

Po pierwsze – złóż bezpłatne odwołanie

Pamiętajmy, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty zawiera tylko propozycję nowej stawki. Można się więc z nią nie zgodzić. Ato w przypadku horrendalnie wysokich podwyżek jest jak najbardziej wskazane. Aby wyrazić swój sprzeciw, należy złożyć w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wniosek o uznanie, że podwyżka jest nieuzasadniona lub uzasadniona w mniejszym zakresie. Wniosek ten trzeba uargumentować. Aby poprawnie to zrobić należy zapoznać się z operatem szacunkowym (wyceną), który stanowi np. dla gminy podstawę do podwyżki.

W liście informującym o podwyżce musi znajdować się informacja gdzie z wyceną można się zapoznać. Jest to tym bardziej atrakcyjna droga, że bezpłatna. Ważne jest jednak, żeby użytkownik wieczysty odpowiedział na pismo z gminy w przeciągu 30 dni od doręczenia wypowiedzenia.

– Wniosek do SKO powinien być złożony w dwóch egzemplarzach. Od orzeczenia SKO można w terminie 14 dni wnieść sprzeciw. Spowodowałoby to przekazanie sprawy do sądu powszechnego – wyjaśnia Turek. – W tym momencie pojawiają się już koszty sądowe, a na rozpatrzenie sprawy należy czekać przynajmniej kolejny rok. Należy więc uznać, że złożenie wniosku do SKO jest relatywnie prostą formą obrony przed nadmiernymi podwyżkami opłaty z tytułu użytkowania wieczystego.

Atrakcyjność tej formy jest tym większa, gdyż SKO nie pobiera opłaty skarbowej za złożenie wniosku. Oprócz prolongaty we wzroście opłaty (w większych miastach oczekiwanie na rozpatrzenie wniosku trwa przynajmniej kilka miesięcy) uzyskać można znacznie mniejszy zakres podwyżki. Koszty na etapie odwołania do SKO mogą pojawić się, gdy użytkownik wynajmie rzeczoznawcę majątkowego, aby ten oszacował o ile podniosły się stawki za grunty w danej okolicy. Choć wiąże się to z kosztem minimum kilkuset złotych, stanowi niepodważalny przez SKO argument w sporze i może spowodować, że postępowanie przed sądem będzie zbędne.

Zastanów się nad zostaniem właścicielem

Odwołanie do SKO nie jest jednak jedynym sposobem na to, aby ustrzec się podwyżek opłat za użytkowanie wieczyste. Kolejnym rozwiązaniem jest przekształcenie posiadanego prawa w pełną własność. Taką możliwość mają teraz nie tylko osoby fizyczne, ale także osoby prawne.

– Po dokonaniu przekształcenia już jako właściciele nie będą musieli ponosić corocznych opłat z tytułu użytkowania – wyjaśnia Turek. – Cały proces wymaga złożenia wniosku w odpowiednim urzędzie oraz wniesienia opłaty za przekształcenie. Aby wniosek był rozpatrzony nie trzeba aby wszyscy użytkownicy wieczyści z nim wystąpili.

Po zeszłorocznej nowelizacji wystarczy, żeby z takim wnioskiem wyszła grupa osób posiadająca większościowy udział w prawie do gruntu. Mechanizm ten dotyczy przede wszystkim mieszkańców domów wielorodzinnych, gdzie często bywa wielu współużytkowników gruntu. Z drugiej jednak strony nowelizacja sprawiła, że sprzeciw jednego współużytkownika wieczystego może zablokować cały proces. W takim wypadku zasadność przekształcenia będzie musiał rozważyć sąd.

Za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zapłacimy

Opłata jest różnicą pomiędzy aktualną wartością prawa własności do gruntu, a ceną, za prawo użytkowania wieczystego. Im więc większa jest wartość tego prawa, tym mniej zapłacimy za przekształcenie go we własność. Ponadto im krócej jesteśmy użytkownikiem wieczystym gruntu, tym większą wartość ma nasze prawo.

– Przykładowo, jeśli grunt jest wart 300 tys. zł, to w piątym roku użytkowania, za wykup tego prawa zapłacimy ok. 38,5 tys. zł – dodaje Turek. – Możliwe jest rozłożenie tej kwoty na nisko oprocentowane raty - maksymalnie na 20 lat - co dawałoby pierwszą ratę na poziomie ok. 3750 zł, a ostatnią równą 2000 zł. Tymczasem roczna opłata z tytułu użytkowania wieczystego gruntu z naszego przykładu wyniesie 3000 zł.

Rata za przekształcenie będzie malała, a opłaty za użytkowanie wieczyste mogą potencjalnie rosnąć. Dodatkowymi kosztami przekształcenia są opłata skarbowa za wydanie decyzji (10zł) oraz koszt wyceny nieruchomości (kilkaset złotych). Nie jest jednak potrzebne wykonywanie nowej wyceny nieruchomości, jeśli przeprowadzona została aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, w przeciągu dwóch lat od daty złożenia wniosku o przekształcenie. 

Przez pandemię rośnie liczba samobójstw

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie