Rytuały, bez których nie zakończysz budowy domu

redakcja GP, Edmund Kozłowski
Wieniec wiesza się na nowo budowanym domuWieniec wiesza się na nowo budowanym domu, po położeniu konstrukcji dachu.
Wieniec wiesza się na nowo budowanym domuWieniec wiesza się na nowo budowanym domu, po położeniu konstrukcji dachu. archiwum "Gazety Pomorskiej"
Udostępnij:
Miejscem, gdzie rodzina może spokojnie żyć i rozwijać się, jest dom rodzinny. Na przestrzeni dziejów, miejsce i sposób wznoszenia, wygląd, znalazły odbicie w obrzędach. Dziś przypominamy owe zwyczaje związane z ziemią mogileńską.

Miejsce pod budowę wybierano starannie. Unikano terenów uznanych za nieprzyjazne ludziom, dotknięte nieszczęściem, pożarem, chorobą. Dzisiaj ważnym kryterium jest również niski koszt zakupu działki. Ale i tak przy wyborze często zasięgamy opinii różdżkarza zarówno w ustaleniu miejsca pod budowę jak i miejsca na studnię.

Wśród zwyczajów związanych z budową domu była również magia

Dziś już o nich zapomniano, ale niegdyś w miejsce, gdzie miało stanąć siedlisko, o północy dziewczęta bez odzienia zaprzęgały się do radła i oborywały wokół bruzdę. Miało to stanowić magiczną granicę przeciw złu: wojnie, chorobie, pożodze, nędzy. Dla wzmocnienia magii składano ofiarę z koguta lub czarnej kury. Niekiedy zakopywano pod narożami domu chleb, ziarno, święcone zioła, medalik i sól.

– W fundamentach umieszczano butelkę, do której wkładano kilka monet, pismo z nazwiskiem właściciela i datą rozpoczęcia budowy, co zdarza się do dziś. Pamiętam też z dzieciństwa, że do dołu gdzie lasowało się wapno, wrzucano padłe zwierzęta domowe i jak słyszałam ptasie jajka, co podobno zwiększało kleistość wapna – wspomina Grażyna Nowak ze wsi Mokre. – Często przychodzą do mnie ludzie prosząc o skorupki jaj, które wrzucają do fundamentów budowanego domu. Jak mówią, ma to zabezpieczyć dom przed wilgocią – mówi Maria Weber z Mogilna.

Echem przeszłości jest żywy do dziś zwyczaj święcenia kamienia węgielnego

Budowę rodzinnego siedliska rozpoczynano na wiosnę, uważając, aby dniem rozpoczęcia pracy była środa względnie sobota, które są dniami Matki Boskiej. Dbano też o to, aby budowę zakończyć zawsze przed żniwami.

Ważnym momentem budowy było „wieńcowe". Gdy nadchodził moment stawiania krokwi, gospodarz zapraszał do pomocy rodzinę i sąsiadów. Według prawa zwyczajowego, nikt pomocy nie odmawiał. Gdy krokwie zostały ustawione, na jednej z nich umieszczano widoczny z daleka wieniec z zielonych gałązek. Niekiedy cieśle wycinali na krokwi datę tego wydarzenia oraz swój znak, tak zwany „gmerk". Bywało, że razem z wieńcem wieszano piłę, siekierę, młot, co było symbolem zakończenia pracy cieśli. Obowiązkiem gospodarza było ugoszczenie wszystkich uczestników tego wydarzenia. Wieszanie wieńca lub wiechy z zielonych gałązek było oznaką powstawania czegoś nowego, jak życia na wiosnę.

– Ten zwyczaj przetrwał. W okolicach Jezior Wielkich praktykowany jest do dzisiaj. Obserwujemy go również w mieście, gdzie wieniec widujemy na szczytach bloków – mówi Zygfryd Kubata.

Po zakończeniu budowy, następował ostatni akt - wprowadzenie i symboliczne przekroczenie progu. Bywało, że wpuszczano najpierw czarnego kota, jeśli zwierzęciu nic się nie stało, uznawano, że można wejść. Jako pierwsi robili to wspólnie mąż z żoną, czego pozostałością jest do dzisiaj przenoszenie przez próg nowo poślubionej małżonki.

W młynach rozpalano najpierw ognisko, jako symbolu ciągłości ogniska domowego. Przestrzeganym zwyczajem było dawniej wniesienie chleba i soli jako symboli dobrobytu. Na szczęście przybijano na progu żelazną podkowę, co praktykowane jest do dzisiaj. Nie zapominano o wniesieniu do nowego domu krzyża i jak obecnie jest często praktykowane, poświęcenie przez księdza.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Menuett

MENUETT SZATKOWNICA WIELOFUNKCYJNA 5 ELEMENTÓW

225,50 zł156,00 zł-31%
miejsce #2

Cilio

Cilio fondue czekoladowe CI-104417

147,89 zł107,90 zł-27%
miejsce #3

Vacu Vin

Vacu Vin Pompka do wina z 1 korkiem czarna 0854460

79,00 zł59,90 zł-24%
miejsce #4

Tescoma

Tescoma Delicia Elektryczny Zestaw Do Fondue 6os (63010100)

169,00 zł129,00 zł-24%
miejsce #6

Fackelmann

FACKELMANN Korkociąg Fair (31084)

9,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Jak dawać sobie radę na rynku najmu mieszkań? Zobacz 3 sposoby NA

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie