Rozbiórka budynku? Gmina już nie musi przenieść ludzi do mieszkań zastępczych. Rzecznik Praw Obywatelskich alarmuje

Przemysław Zańko
Przemysław Zańko
Po interwencji RPO rząd zapowiedział, że poprawi przepisy.
Po interwencji RPO rząd zapowiedział, że poprawi przepisy. Przemyslaw Swiderski/Polska Press/ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE
Udostępnij:
Rozbiórka budynku lub jego duży remont to sytuacje, w których jeszcze do niedawna gmina musiała zapewnić lokal zastępczy zamieszkującym tam osobom. Od 2022 r. obowiązek ten został jednak zniesiony. Po interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich rząd podjął pilne kroki, które mają uchronić najemców przed ryzykiem utraty zdrowia wskutek utraty miejsca zamieszkania.

Spis treści

Rozbiórka budynku albo duży remont? Gmina umywa ręce

Gdy budynek wymaga rozbiórki lub poważnego remontu, mieszkańcy dla bezpieczeństwa muszą go opuścić. W takiej sytuacji umowę najmu można wypowiedzieć z zaledwie miesięcznym wyprzedzeniem. Gdzie mają się wówczas podziać usunięci lokatorzy? Takim osobom przysługuje lokal zastępczy, który dotąd miała obowiązek zapewnić gmina. Jednak od 1 stycznia 2022 r. gmina nie musi już przydzielać lokali zastępczych najemcom zmuszonym do opróżnienia budynku.

Teraz obowiązek ten spoczywa na właścicielu obiektu, który musi także opłacić lokatorom koszty przeprowadzki. Jak alarmuje RPO, jest to zmiana na gorsze, gdyż właściciele na ogół nie będą w stanie zapewnić odpowiedniej liczby mieszkań.

– W ocenie RPO racjonalnego uzasadnienia nie znajduje całkowite zwolnienie gmin z tego obowiązku i przerzucenie go na właścicieli – w tym także osoby fizyczne, które nie dysponują zasobem mieszkaniowym, czy finansami na nabycie choćby jednego lokalu spełniającego warunki lokalu zamiennego – czytamy w komunikacie Biura RPO.

Zmiana dotyczy nie tylko mieszkań gminnych, ale i prywatnych

Co ważne, zmiana dotyczy nie tylko mieszkań komunalnych czy socjalnych, ale wszystkich, w tym również prywatnych. Jeśli więc zdarzy się tak, że np. wskutek wybuchu gazu kamienica będzie wymagała remontu, to właściciel budynku będzie musiał zapewnić lokale zastępcze wszystkim mieszkańcom.

Jak zauważa Rzecznik, na zmianach ucierpią przede wszystkim osoby mieszkające w starych, zniszczonych budynkach gminnych, które przeszły w ręce osób prywatnych. To często budynki jeszcze przedwojenne, nieremontowane od dekad.

– Obowiązek opróżnienia budynków znajdujących się w katastrofalnym stanie dotyczy w większości tych budynków, które przez kilkadziesiąt lat były w zarządzie gminy, a odzyskanych przez spadkobierców dawnych właścicieli – zauważa Rzecznik.

RPO: to niedopatrzenie, którego skutki będą poważne

Nie ulega wątpliwości, że omawiana zmiana w prawie będzie mieć wiele niekorzystnych skutków. Jak zauważa Rzecznik, „trudno dzisiaj przewidzieć skalę problemów”. Wśród możliwych konsekwencji obecnego stanu prawnego warto wskazać m.in. te:

  • jeśli nadzór budowlany nakaże zburzyć budynek zagrożony katastrofą budowlaną, w wielu wypadkach okaże się to niemożliwe, bo nie będzie dokąd przenieść mieszkańców;
  • z tego samego powodu może zostać zablokowany remont budynku – nie da się go przeprowadzić, jeśli w bloku czy kamienicy wciąż mieszkają ludzie;
  • lokatorzy będą zmuszeni do dalszego przebywania w budynkach zagrażających ich życiu i zdrowiu.

W tej sytuacji RPO domaga się od rządu działań, które sprawią, że obowiązek zapewniania lokali zastępczych ponownie spocznie na gminach. Jak uzasadnia, samorządy – w przeciwieństwie do właścicieli budynków – mają własny zasób mieszkaniowy, a więc dużo łatwiej jest im zapewnić dach nad głową potrzebującym.

Rząd: gmina będzie zapewniać lokale do końca 2024 r.

Po interwencji RPO Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało, że problem wkrótce zostanie rozwiązany. Posłowie obecnie w trybie pilnym pracują bowiem nad nowelizacją przepisów, która przedłuży obowiązek zapewniania lokali zastępczych przez gminy do 31 grudnia 2024 r. Gmina będzie musiała również ponosić koszty przeprowadzki.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Chcesz pobalować? Nie w mieszkaniach od Airbnb

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie