Gorczyca – właściwości zdrowotne, uprawa i zastosowanie gorczycy polnej, białej i czarnej

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Gorczycę kojarzymy z kuchenną przyprawą, rzadko kiedy z... poduszkami, materacami, a nawet ze skarpetami gorczycowymi.
Gorczycę kojarzymy z kuchenną przyprawą, rzadko kiedy z... poduszkami, materacami, a nawet ze skarpetami gorczycowymi. linvo/Pixabay
Udostępnij:
Gorczyca, chociaż wywodzi się z rodziny kapustowatych, z kapustą niewiele ma wspólnego. Niektórzy kojarzą gorczycę jedynie sezonowo, gdy nadchodzi czas zaprawiania ogórków. Tymczasem gorczyca choćby ze względy na właściwości zdrowotne ma szersze zastosowanie.

Gorczyca, kojarzona z przyprawą do piklowania lub kiszenia ogórków, ma postać małych nasion o kulistych kształtach. Gorczyca to jednoroczna roślina występująca na większości kontynentów. Kwitnie na żółto (zwykle od końca maja do środka lata), ma ząbkowate liście i średni wzrost – mierzy często pół metra.

Gorczyca dobra na poplon

Gorczyca jest ceniona m.in. ze względu na to, że jest rośliną fitosanitarną. To oznacza, że poprawia stan gleby, w której rośnie. Nie dość, że gorczyca nie oddziałuje szkodliwie na podłoże, to jeszcze jej obecność – jak by nie patrzeć – wychodzi glebie na korzyść, gdyż chroni przed erozją, zmniejsza też prawdopodobieństwo wystąpienia chwastów, szkodników oraz chorób w tejże glebie.

Gorczyca swoją popularność jako rośliny na poplon zawdzięcza temu, że szybko wschodzi oraz wytwarza dużą ilość zielonej masy. Dodatkowo cena nasion gorczycy
Gorczyca swoją popularność jako rośliny na poplon zawdzięcza temu, że szybko wschodzi oraz wytwarza dużą ilość zielonej masy. Dodatkowo cena nasion gorczycy jest stosunkowo niska, a uprawa rośliny nie wymaga większych nakładów. Fot. jtronocbc 

(Pixabay.com)

Rolnicy z tego względu często wykorzystują gorczycę na poplon. Rośliny poplonowe natomiast to rośliny, które wykazują właśnie korzystne oddziaływanie na glebę, podnosząc jej jakość. Ziemia, w której rosną rośliny uprawowe, stopniowo traci swoje walory. Tak dzieje się choćby dlatego, że rośliny czerpią z niej składniki odżywcze. Aby po zbiorze plonów pomóc przywrócić glebie jej dawną jakość, wykorzystuje się wspomniane rośliny poplonowe, w tym gorczycę. Można ją stosować m.in. jako poplon po zbożach, ale odradza się po innych kapustowatych (do tej właśnie rodziny zaliczana jest gorczyca).

Przeczytaj również:Zastosowanie łubinu w ogrodzie jako nawozu zielonego 

Uprawa gorczycy

To nie jest trudne zadanie, nawet dla amatora. Gorczyca lubi słońce i umiarkowaną wilgotność. Roślina wyrasta na większości gleb. Upodobała sobie ziemię o odczynie obojętnym. Dobrze rośnie i rozwija się w glebie gliniasto-piaszczystej, lecz nie samej piaszczystej. Preferuje ziemię bogatą w wapń (z tego powodu, w przypadku gleb kwaśnych wapnowanie jest wymagane). Słabo rośnie na glebach o odczynie kwaśnym, nieprzepuszczalnych oraz na terenach podmokłych. Gorczycę można wysiewać już pod koniec marca i na początku kwietnia. Każde opóźnienie w siewie może oznaczać mniejsze plony.

Gorczyca – przyprawa nie tylko biała

Myśląc o przyprawie, jaką jest gorczyca, zwykle przywołujemy obraz białych czy jasnych nasion gorczycy. Faktycznie, biała gorczyca (inaczej: jasna gorczyca) należy do najpopularniejszych w naszych kuchniach. Ma wyrazisty, chociaż nie pikantny, ale za to gorzkawy smak. Jej koleżanka, gorczyca czarna, jest ostrzejsza w smaku. Istnieje także gorczyca sarepska (ma ona brązowe nasiona), najbardziej wyrazista w smaku. To od niej pochodzi nazwa musztardy sarepskiej. Jest również gorczyca brązowa – i nie jest to wspomniana gorczyca sarepska, chociaż kolor obu jest podobny. Otóż gorczyca brązowa (ta typowa brązowa) smakuje ostrzej od gorczycy białej, ale jednocześnie jest w smaku łagodniejsza niż gorczyca czarna. Mamy również gorczycę polną (inaczej zwaną ognichą). Ona wykazuje jednak właściwości trujące.

Warto przeczytać: 10 najzdrowszych przypraw – sprawdź, jak działają! 

Gorczyca w kuchni

Gorczyca jest nie tylko dodawana podczas kiszenia ogórków. To właśnie nasiona gorczycy, w połączeniu m.in. z octem i cukrem, są podstawowym składnikiem różnych musztard. W dużym stopniu to od gatunku gorczycy (i stopnia zmielenia ziaren) zależy odmiana i smak musztardy. W niektórych językach "musztarda" i "gorczyca" są tym samym słowem.

Gorczyca sprawdza się także przy wyrobie wędlin (np. białej kiełbasy i kiełbasy polskiej). Dodaje się ją do mięs, ryb, bigosu, duszonych warzyw, sosów, sałatek.

Gorczyca ma właściwości konserwujące i zapobiega rozwojowi pleśni, dlatego często dodawana jest podczas kiszenia ogórków.
Gorczyca ma właściwości konserwujące i zapobiega rozwojowi pleśni, dlatego często dodawana jest podczas kiszenia ogórków. Fot. TERESA KASPRZYCKA 

(123RF)

Gorczyca – właściwości zdrowotne

Gorczyca dobrze wpływa na nasze trawienie i chroni żołądek, pomagając pozbyć się niestrawności i zaparć. Pilnuje prawidłowej pracy jelit. Pomaga zwalczyć przeziębienie. W tym celu można zafundować sobie np. kąpiel stóp w wodzie z gorczycą. Aby ją przygotować wystarczy do 2 litrów gorącej wody wsypać łyżeczkę mielonej gorczycy. Gdy woda będzie na tyle odpowiednia, aby zamoczyć w niej stopy, należy moczyć je tak długo, aż woda stanie się letnia (uwaga: kto ma żylaki albo choruje na serce, niech sobie jednak tę kąpiel odpuści; podobne zalecenie kieruje się do kobiet ciężarnych). Nasze babki do skarpet wsypywały nasiona gorczycy w celu uzyskania podobnego efektu. W dzisiejszych czasach w wybranych aptekach można kupić skarpety gorczycowe.

Kto narzeka na ból gardła, może podgrzać nasiona gorczycy, owinąć je w materiał i przykładać do bolącego miejsca. To samo sprawdzi się w przypadku bólu głowy czy zatok. Podobne działanie gorczyca wykazuje w wypadku bólów reumatycznych i bolących stawów: nie bez powodu niektórzy kupują gotowe poduszeczki gorczycowe, czyli te, których wypełnienie stanowi gorczyca.

Kolejny poradnik: Anyż gwiaździsty – właściwości i zastosowanie 

Gorczyca jako kosmetyk

Gorczyca sprzyja włosom. Kto nie ma cierpliwości ich zapuszczać, a chce przyspieszyć ich wzrost, może uzyskać taki efekt przy pomocy gorczycy. Trzeba przygotować papkę z 1 łyżeczki gorczycy, 2 łyżeczek oliwy z oliwek, 1 łyżki miodu, 1 jajka i 2 łyżeczek wody. Taki naturalny kosmetyk trzeba nanieść na wilgotne włosy, ale rozprowadzić tylko w okolicy skóry głowy, a nie na całej długości włosów. Gdy minie pół godziny (maksymalnie 45 minut), maseczkę należy spłukać, a włosy umyć szamponem. Trzeba jednak uważać, gdyż niektóre uczulone osoby, po zastosowaniu takiego naturalnego kosmetyku, mogą skarżyć się na swędzenie głowy. 

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Chcesz pobalować? Nie w mieszkaniach od Airbnb

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie