Dziurawiec zwyczajny – uprawa, pielęgnacja i zastosowanie. Jakie właściwości zdrowotne ma dziurawiec i jakie są przeciwwskazania do kuracji?

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Cechami charakterystycznymi dziurawca są prześwitujące kropki w blaszce liściowej oraz żółte kwiaty, które pojawiają się pod koniec czerwca.
Cechami charakterystycznymi dziurawca są prześwitujące kropki w blaszce liściowej oraz żółte kwiaty, które pojawiają się pod koniec czerwca. alexmak72427/Getty Images
Udostępnij:
Dziurawiec zwyczajny występuje pospolicie w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Afryce. Jest pożyteczną rośliną, która bywa jednak traktowane jako chwast. Ziele dziurawca wykazuje jednak wiele korzystnych właściwości zdrowotnych, w tym rozkurczowe, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i poprawiające nastrój. Niestety, do stosowania dziurawca są też przeciwwskazania. Podpowiadamy, kiedy i jak zbierać oraz wykorzystać to zioło.

Spis treści

Dziurawiec zwyczajny (łac. Hypericum perforatum) to jedno z najpopularniejszych ziół. Ma żółte kwiaty i charakterystyczne, jakby podziurawione liście, co widać przy patrzeniu na niego pod światło. W listkach znajdują się minizbiorniki wypełnione olejkami eterycznymi. Roślina ta nazywane jest także ziołem świętego Jana lub zielem świętojańskim. To dlatego, że dziurawiec zaczyna kwitnąć około 24 czerwca, czyli w imieniny Jana. Owoce rośliny stanowi torebka z czarnymi nasionami.

Surowcem zielarskim są szczytowe części pędów wraz z kwiatami, które zbiera się w czerwcu i lipcu, kiedy rośliny są w pełnym rozkwicie.

Polecamy również poradnik: Jak stosować ziele dziurawca: herbata, tabletki, nalewka czy olej?

Jakie właściwości ma dziurawiec

O dziurawcu zielarze wspominali już w lekarskich kronikach w starożytności i w średniowieczu. Picie naparu pomaga w dolegliwościach żołądkowych i dróg żółciowych. Działa rozkurczowo, moczopędnie, a także obniża ciśnienie. Stosuje się go do okładów na rany, bowiem posiada właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne i ściągające. Ziele walczy nawet infekcjami wirusowymi.

Dziurawiec jest uznawany za naturalny lek antydepresyjny. Stosowany regularnie ma działanie regulujące wydzielanie neuroprzekaźników nerwowych, dzięki któremu poprawia nastrój.

Zanim zastosujesz dziurawiec, poznaj przeciwwskazania do kuracji

Dziurawiec ma niezwykle cenne właściwości, jest jednak kilka sytuacji, kiedy nie powinniśmy go przyjmować. Przede wszystkim ziele to stosowane z różnymi lekarstwami może powodować obniżenie ich skuteczności lub wejść z nimi w interakcje i poważnie zaszkodzić.

Dziurawca nie można łączyć z lekami antydepresyjnymi (może to powodować bardzo poważne zaburzenia w organizmie. Wchodzi on też w interakcję z lekami antykoncepcyjnymi, osłabiając działanie tabletek. Nie wolno stosować dziurawca również w przypadku terapii antynowotworowej, a ponadto z lekami przeciwzakrzepowymi, przeciwwirusowymi i antybiotykami. Najlepiej unikać łączenia go z jakimikolwiek medykamentami, a jeśli jakieś przyjmujemy na stałe –  skonsultujmy to z lekarzem.

Dziurawiec ma też właściwości fotouczulające – oznacza to, że zwiększa wrażliwość na słońce, co może prowadzić uczuleń i przebarwień skóry. Dlatego zaleca się, żeby preparatów, naparów czy oleju z dziurawca nie stosować latem, kiedy jesteśmy wystawieni na działanie promieniowania słonecznego. Osoby z bardzo jasną karnacją, nadwrażliwością na słońce czy problemami skórnymi, powinny zrezygnować ze stosowania dziurawca.

Napar z dziurawca

Aby przygotować tzw. herbatę z dziurawca, łyżkę stołową suszonego ziela trzeba wsypać do szklanki, zalać wrzątkiem i wymieszać. Potem należy przykryć ją pokrywką i odczekać kwadrans. Napar można pić dwa razy dziennie. Pierwsze efekty powinny być odczuwalne już po paru dniach kuracji.

Dziurawiec można też kupić w postaci gotowych preparatów w aptece i sklepie zielarskim, również jako herbatkę ekspresową, tabletki i wyciąg olejowy.

Uprawa dziurawca zwyczajnego

Zioło jest przez niektórych traktowane jak chwast. – To dlatego, że dziurawiec to często samosiejka – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – Rośnie na łąkach, polanach, brzegach rzek, przy drogach, w zaroślach. Szybko się rozprzestrzenia, także na słabych, ubogich glebach. A najszybciej i najbardziej intensywnie w ziemi pulchnej, lekkiej, o lekko kwaśnym odczynie. Roślina ta dobrze znosi suszę. Lubi słońce, ale kwitnie też w miejscach lekko zacienionych. Nie jest podatna na choroby i szkodniki. Dziurawiec jest w pełni odporny na mróz. Na zimę jego części naziemne zanikają, ale odrasta wiosną. To roślina wieloletnia.

Wiosna to idealny czas nie tylko na plewienie chwastów, ale też - wykorzystanie ich właściwości. Wiele z nich to pożyteczne rośliny i zioła. Przejdź do kolejnych zdjęć i opisów, używając strzałki lub przycisku NASTĘPNE.

Walczysz z chwastami? Wiele z nich to rośliny jadalne i zioł...

Kiedy siać dziurawiec, by dobrze kwitł?

Dziurawiec zaczyna obsypywać się kwiatami pod koniec czerwca. Kiedyś za początek jego kwitnienia uważano dzień świętego Jana. Stąd właśnie zwyczajowa nazwa dziurawca, czyli wspomniane ziele świętojańskie. Dziurawce kwitną dość długo – do sierpnia, a nawet września.

Kto chce uprawiać to zioło, powinien wysiać nasiona dziurawca płytko w glebie w październiku albo w listopadzie, zanim nadejdą mrozy. To ważne, bo nasiona muszą ulec tzw. stratyfikacji, czyli przemrożeniu. Pierwsze wschody nowych siewek powinny pokazać się w kwietniu.

Nie powinno się jednak dopuszczać do tego, żeby roślina szybko zajęła cały teren, bo wtedy może zagłuszać inne rośliny. Jak go ograniczyć? – Po przekwitnięciu kwiatów należy usunąć resztki kwiatostanu, bo w przeciwnym razie każdy podmuch wiatru może spowodować, że nasiona same będą się wysypywały i rozsiewały dziurawiec – dodaje Mikietyński.

Kiedy i jak zbierać i suszyć dziurawiec?

Dziurawiec zbiera się w okresie kwitnienia. Do suszenia zbiera się kwiatostany wraz z górną częścią łodygi i górnymi listkami. Do suszenia dziurawiec warto związać w niezbyt grube pęczki i powiesić w przewiewnym, suchym i koniecznie zacienionym miejscu. Susz należy przechowywać bez dostępu światła.

Tego o dziurawcu nie wiedziałeś

W średniowieczu wierzono, że dziurawiec chroni przed piorunami i zawieszano go w oknach domów. Natomiast sok z tej rośliny służył do przepędzania złych demonów (przekonanie, że dziurawiec chroni przed złymi duchami, było rozpowszechnione już w starożytnej Grecji).

Ziele dziurawca należy zbierać, gdy roślina kwitnie. W tym celu ścinamy młode, niezdrewniałe pędy, które suszymy w miejscach przewiewnym, ocienionym
Ziele dziurawca należy zbierać, gdy roślina kwitnie. W tym celu ścinamy młode, niezdrewniałe pędy, które suszymy w miejscach przewiewnym, ocienionym miejscu. Pędy do suszenia możemy powiązać w pęczki lub rozłożyć ich cienką warstwę na papierze. Temperatura suszenia nie powinna przekraczać 40 stopni Celsjusza. Wysuszone ziele dziurawca przechowujemy w papierowych torebkach. WikimediaImages (Pixabay.com)

To przyda Ci się w ogrodzie

miejsce #1

Karcher

Karcher K3 Home 1.601-821.0

1 935,00 zł479,00 zł-75%
miejsce #2

Inny

Keramzyt Ogrodniczy 4 - 10mm 10 L Nova Minerals

31,65 zł9,99 zł-68%
miejsce #5

Gardena

Gardena Nożyce do gałęzi EnergyCut 750B (12007-20)

406,19 zł196,00 zł-52%
miejsce #6

Karcher

Karcher osłona dyszy rotacyjnej 2.640-916.0

154,29 zł94,97 zł-38%
miejsce #7

Bros

Bros Pułapka na muchy z wabikiem Zielona Moc

44,99 zł29,99 zł-33%
miejsce #8

Fiskars

Fiskars Szufla Xact (L)

250,99 zł171,00 zł-32%
miejsce #9

Hunter

HUNTER Sterownik XC-201I-E 2 sekcyjny XC201IE

328,50 zł223,25 zł-32%
miejsce #10

JOBIextra

JOBIextra Siekiera z klinem 2200g fiberglass (JB-XT067)

90,99 zł65,90 zł-28%
miejsce #11

Halmar

Halmar Mobil Stolik ogrodowy

421,00 zł316,00 zł-25%
miejsce #12

Bradas

Bradas Wózek Na Wąż 3/4'' 90M Professional AG317

438,99 zł329,40 zł-25%
miejsce #13

Atika

Atika Łuparka hydrauliczna Asp 5N 230V 1,5 KW (301784)

2 254,99 zł1 710,40 zł-24%
miejsce #14

Hortmasz

Hortmasz Hgs 65 Xgtl

3 849,00 zł2 949,00 zł-23%
miejsce #15

Gockowiak

Mata Bambusowa Osłonowa Na Płot Ogrodzenie 1,5x5 m

209,50 zł169,00 zł-19%
miejsce #16

Black&Decker

Black&Decker Kosiarka do trawy (BEMW471BH-QS)

698,66 zł598,99 zł-14%
miejsce #17

Grizzly

Grizzly Erv1801-37Zv 1800W

617,00 zł549,00 zł-11%
miejsce #18

Broil King

Broil King Baron 490 rożno + kuchenka boczna

7 599,00 zł6 999,00 zł-8%
miejsce #19

Black&Decker

Black&Decker Przycinarka akumulatorowa (GSL300-QW)

161,70 zł154,99 zł
miejsce #20

Hecht

HECHT Walec ogrodowy 50cm 501

359,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

KE akceptuje Krajowy Plan Odbudowy - wizyta Ursuli von der Leyen

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie