Kowal bezskrzydły w ogrodzie: owad groźny czy pożyteczny? Sposoby, które pomogą Ci pozbyć się „tramwajarza”, czyli kowala bezskrzydłego

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Kowale bezskrzydłe to owady, które często znamy „z widzenia”, ale nie z nazwy. Ich wygląd może wydawać się groźny, ale to pozory. Kowale dwuplamki nie gryzą.
Kowale bezskrzydłe to owady, które często znamy „z widzenia”, ale nie z nazwy. Ich wygląd może wydawać się groźny, ale to pozory. Kowale dwuplamki nie gryzą. Christels (pixabay.com)
Udostępnij:
Kowal bezskrzydły (inaczej kowal dwuplamek) z kowalstwem nic wspólnego nie ma. Jest owadem, ale latanie nie jest jego atutem. A jednak zwracamy na niego uwagę, Kowal bezskrzydły, czyli kowal dwuplamek, do dość często spotykany owad, a raczej – owady, bo kowale rzadko występują pojedynczo. Najczęściej tworzą duże grupy, które wyglądają dość przerażająco. I właśnie m.in. o to chodzi, bo kowale są niegroźne i raczej bezbronne. Kowale mają też ciekawe zwyczaje godowe, dzięki którym są określane jako „tramwaje” lub „tramwajarze”. Kowale dwuplamki mogą pojawiać się też w ogrodach. Wyjaśniamy, czy są szkodnikami i co z nimi zrobić. Przedstawiamy kowala bezskrzydłego.

Spis treści

Wielu z nas kojarzy tego czerwono-czarnego owada z plamkami, chociaż nie z nazwy. A to właśnie kowal bezskrzydły (inaczej: kowal dwuplamek albo potocznie – tramwajarz, ewentualnie strażak). Amatorzy twierdzą czasem, że to karaluchy, tylko czerwone. Są w błędzie.

Kowal bezskrzydły, czyli co to za owad?

– To gatunek pluskwiaka – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – Ma około centymetra, najwyżej 1,5 centymetra długości. Kowal bezskrzydły jest czerwono-czarny, z dwiema charakterystycznymi czarnymi plamkami po obu stronach. Są osobniki ze skrzydłami i te pozbawione skrzydeł. Choć nawet te ze skrzydłami z nich nie korzystają.

Kowal bezskrzydły ma na odnóżach, a konkretnie: na niewidocznych dla ludzkiego oka pazurkach, specjalne twory, tzw. przylgi. One pozwalają owadowi na lepszą przyczepność i łatwiejsze poruszanie się po podłożu.

Mikietyński dodaje: – Kowal bezskrzydły wydziela specyficzny zapach, gdy się go dotknie lub potrze. Zwykle owad ten występuje grupowo, rzadko kiedy w pojedynkę. Preferuje żyć w zbiorowości głównie dla swojego bezpieczeństwa. To u niego celowe, bowiem w grupie ma większą moc odstraszania dużych ptaków, które mogłyby go zaatakować.

Sprawdź:

Czym się żywi kowal bezskrzydły?

Na początku wiosny, gdy robi się ciepło, można go spotkać na dworze (a czasem nawet w naszych domach się pokazuje). – Kowal bezskrzydły może pojawiać się praktycznie wszędzie. Czasem wychodzi ze ściółki albo spod popękanej kory, pokazuje się na żywopłocie. Widać go też czasem na akacji. Upodobał sobie natomiast słoneczne miejsca, murki, nagrobki, a z drzew lipę, pod którą leżą opadłe owoce i on się nimi żywi – wymienia dalej ogrodnik. – Kowal bezskrzydły zjada również resztki organiczne, martwe lub chore owady, odchody. Niekiedy dochodzi do aktu kanibalizmu: jeden owad atakuje i zjada drugiego.

W naszych ogrodach rośnie wiele roślin, które są trujące, nawet śmiertelnie. Zobacz, na jakie rośliny ozdobne uważać – przejdź do kolejnych zdjęć i opisów. Użyj strzałki lub przycisku NASTĘPNE.

Trujące rośliny w ogrodzie. Są popularne i piękne, ale mogą ...

Czy kowal bezskrzydły jest groźny?

Niektórzy na widok czerwono-czarnych owadów, szybko poruszających się w skupisku, dostają dreszczy i czują obrzydzenie. – To naturalna reakcja. Plus jest taki, że kowal bezskrzydły nie jest szkodliwy – uspokaja nasz rozmówca. – Nie jest groźny dla człowieka, nie gryzie. Dla przyrody także z reguły nie jest szkodliwy, chociaż wyjątki bywają. Można znaleźć informacje, że mogą, działając całą grupą, uszkodzić młode drzewka. Nie jest to jednak do końca potwierdzone.

Kowal bezskrzydły – szkodliwy czy pożyteczny? Jak się pozbyć kowali?

Mikietyński wyjaśnia następnie: – W przypadku kowala bezskrzydłego nie zaleca się działań zmierzających do jego usunięcia. Tym samym zwalczanie metodami ekologicznymi czy stosowanie oprysków chemicznych jest tutaj zbędne. Powiem więcej, kowal bezskrzydły jest pożyteczny, ponieważ pomaga rozłożyć szczątki organiczne.
Nie ma żadnych środków przeznaczonych bezpośrednio do zwalczani kowali, bo i nie ma takiej potrzeby. Jeśli występują w naszym ogrodzie, a ich obecność bardzo nam przeszkadza, możemy spróbować je zmieść i wynieść w jakieś dogodne dla nich miejsce, np. w parku. Bardziej drastycznym rozwiązaniem jest np. spłukanie ich wodą pod dużym ciśnieniem, ale podkreślmy - kowale nie są groźne ani dla nas, ani ogrodu i nie ma potrzeby ich zabijać. Pewnym rozwiązaniem może być ustawienie pułapek czy odstraszaczy na pluskwiaki czy owady biegające (z tym, że są one raczej przeznaczone do użytku w domu).

Polecamy też:

Nie myl kowala z poskrzypką!

Nieco podobne do kowala są poskrzypki. Również są czerwone, niekiedy kropkowane. Różnią się jednak kształtem, nie mają też charakterystycznego wzoru na "plecach" i występują na konkretnych roślinach. Poskrzypki można spotkać m.in. na liliach, konwaliach, szczypiorku i innych roślinach cebulowych, którymi liśćmi się żywią. Poskrzypki, w odróżnieniu od kowali, wyrządzają szkody. Zanim jednak weźmiemy się za ich likwidację, przyjrzyjmy się, z którymi owadami mamy do czynienia. Ten sam kolor pancerza to nie powód do zabijania nieszkodliwych owadów - kowali.

 

W ogrodach można spotkać szkodniki nieco podobne do kowali. Jednak zachowują się one inaczej, są również znaczące różnice w ich wyglądzie. Nie mylmy
W ogrodach można spotkać szkodniki nieco podobne do kowali. Jednak zachowują się one inaczej, są również znaczące różnice w ich wyglądzie. Nie mylmy tych owadów! Fot. Essusete, Seaq, Pablo_pablasty (pixabay.com)

Dlaczego kowal bezskrzydły to tramwajarz?

Kowal zyskał miano tramwajarza. – To ma związek z jego rozmnażaniem – mówi ogrodnik. – Samica sczepia się z samcem i to przypomina, jak jeden tramwaj ciągnąłby wagon. Jeden kowal wchodzi na drugiego i w ten sposób się przemieszczają. Wtedy też zaczyna się kopulacja owadów. Jest jednak spora konkurencja: samca, złączonego z samicą, próbują się pozbyć inne samce, jego rywale. Ostatni, który połączy się z samicą i dojdzie do aktu płciowego, zostanie ojcem. Co ciekawe, to wszystko trwa niekiedy nawet tydzień, a sama kopulacja nawet 12 godzin.

Samiec i samica kowala podczas kopulacji łączą się odwłokami. W formie „tramwaju" para może pozostawać sczepiona nawet rzez 7 dni. Tak samiec
Samiec i samica kowala podczas kopulacji łączą się odwłokami. W formie „tramwaju" para może pozostawać sczepiona nawet rzez 7 dni. Tak samiec zabezpiecza swoje ojcostwo, ponieważ ostatni kopulujący z samicą samiec przekazuje swoje geny. Fot. francok35 (pixabay.com)

Kowal bezskrzydły - ciekawostki

Kowal bezskrzydły jest... niedobry w smaku. Z tego też powodu nie jest obiektem zainteresowania zwierząt polujących. Zdarza się, że borsuki żywią się tymi owadami. Zwykle kowal bezskrzydły pojawia się w grupie liczącej kilka lub kilkanaście osobników. Na niektórych terenach bywa, że skupisko liczy ponad tysiąc owadów.

To przyda Ci się w ogrodzie

miejsce #1

Bestway

Bestway Steel Pro stelażowy 305x76cm 56679

783,00 zł394,00 zł-50%
miejsce #2

Nilfisk

Nilfisk Pistolet do myjki G3

114,27 zł59,00 zł-48%
miejsce #3

Stiga

Stiga SHT 500 (256050002/14)

769,00 zł428,00 zł-44%
miejsce #4

Karcher

Karcher zestaw przyłączeniowy basic 6.997-358.0

30,52 zł18,00 zł-41%
miejsce #5

Graphite

Graphite 58G950

650,00 zł397,55 zł-39%
miejsce #6

Bosch

Bosch UniversalAquatak 135 06008A7C00

997,84 zł654,62 zł-34%
miejsce #7

VidaXL

VidaXL Gabion osłonowy na 3 kosze na śmieci stalowy 250

896,00 zł687,00 zł-23%
miejsce #8

Keter

Allibert technorattan CURVER CORFU FIESTA 227586

2 599,00 zł1 999,00 zł-23%
miejsce #9

Intex

Intex Pompa filtrująca piaskowa z hydro aeracją 26644

844,69 zł671,80 zł-20%
miejsce #10

VidaXL

Euro ogrodzenie, 25 x 1,7 m, kolor zielony, stal

1 351,00 zł1 119,00 zł-17%
miejsce #11

Activa

Activa Grill Gazowy Angular Gaz 3.0 11248

999,00 zł859,00 zł-14%
miejsce #12

Weber

Weber Stand Ciemnoszary Q1400

1 989,00 zł1 729,00 zł-13%
miejsce #13

Halmar

Halmar Mosler Stół Ogrodowy Popielaty

529,00 zł476,10 zł-10%
miejsce #15

Aqua Nova

Aqua Nova Pompa Fontannowa Np-650

62,39 zł57,50 zł-8%
miejsce #18

Flo

FLO Pazurki (T35767)

9,89 zł9,65 zł
miejsce #20

Ekobat

Ekobat Termo Xl-1400 Czarny

878,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

KE akceptuje Krajowy Plan Odbudowy - wizyta Ursuli von der Leyen

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie