Własne mieszkanie poza zasięgiem ludzi młodych. Czy to się zmieni?

Katarzyna Piojda, Deutsche Bank
Mieszkanie dla młodychPrawie 40 procent spośród badanych młodych Polaków nadal mieszka z rodzicami lub u rodziny.
Mieszkanie dla młodychPrawie 40 procent spośród badanych młodych Polaków nadal mieszka z rodzicami lub u rodziny. sxc.hu (svilen001)
Mieszkać na swoim - to marzenie większości młodych ludzi, ale tylko niektórym udaje się zrealizować marzenia od razu. Oto, jak wygląda obecna sytuacja mieszkaniowa i nowy program Mieszkanie dla Młodych.

Co piąty młody człowiek, który chce kupić mieszkanie, liczy na pomoc rządowego programu Mieszkanie dla Młodych (MdM). Tak wynika z najnowszego badania Deutsche Bank PBC. Projekt ma ułatwić zakup mieszkania, oferując możliwość dofinansowania przy zaciąganiu kredytu mieszkaniowego osobom w wieku do 35 lat.

MdM szansą dla młodych ludzi

Wysoki poziom bezrobocia wśród ludzi młodych to jeden z największych problemów, z którymi muszą sobie radzić kraje unijne. Z danych Eurostatu wynika, że w połowie tego roku w całej Unii Europejskiej bez pracy pozostawało aż 23,3 procent dorosłych osób poniżej 25. roku życia. W Polsce liczba bezrobotnych w tym wieku to 26 procent. To plasuje nasz kraj na 17. miejscu wśród wszystkich 28 krajów UE. Z badań wśród osób w wieku 20-35 lat wynika, że na etacie pracuje mniej niż połowa z nich. Średnio co trzeci badany nie pracuje. Ten sam sondaż pokazuje, że prawie trzy czwarte badanych zarabia poniżej 3 000 zł netto miesięcznie, a prawie 22 procent mniej niż tysiąc.

Zobacz wideo: Jak przygotować się do kupna mieszkania 

– Wysoki poziom bezrobocia i niskie płace zmniejszają znacząco siłę nabywczą, co przekłada się na kwestie mieszkaniowe. W szczególności właśnie wśród osób młodych, których sytuacja finansowa i zawodowa najczęściej nie pozwala myśleć o zakupie własnego lokum – mówi Agnieszka Pilarek, dyrektor Departamentu Bankowości Hipotecznej Deutsche Bank PBC. – Tym bardziej, że dostęp do kredytów, mimo rekordowo niskich stóp procentowych jest wciąż trudny, szczególnie dla młodych ludzi, często niemogących jeszcze pochwalić się stabilną sytuacją zawodową.

Niewielki wzrost cen mieszkań oddanych do użytku

W pierwszym kwartale 2013 roku odnotowano niewielki wzrost cen mieszkań oddanych do użytku. Nie można jednak wnioskować na tej podstawie o stałym trendzie. Zmiana wiązała się bowiem z faktem zakończenia wraz z rokiem 2012 Rodziny na Swoim (RnS). Deweloperzy obniżali pod koniec ubiegłego roku ceny oddawanych do użytku nieruchomości tak, aby mogły zakwalifikować się jeszcze do tego rządowego programu.

Obecnie ceny nieruchomości maleją. Jedak tendencja spadkowa zaczyna już hamować. Również dane Biura Informacji Kredytowej (BIK) nie są optymistyczne. Eksperci BIK przewidują, że roczne spadki liczby nowych umów kredytowych w tym roku wyniosą przynajmniej 15 procent. To oznaczałoby otwarcie w całym 2013 roku tylko około 184 tys. nowych hipotecznych rachunków kredytowych (wobec 216,5 tys. w 2012 r.).

Na rynku mieszkaniowym widać teraz pewne ożywienie. – Nieco chętniej decydujemy się na zakup nieruchomości, kiedy sytuacja na rynku powoli się stabilizuje. Oznacza to, że obniżki cen mogą się wkrótce skończyć – przewiduje pani dyrektor. – Jeśli zestawimy obecny koszt metra kwadratowego oddanej do użytku powierzchni mieszkaniowej z aktualnym poziomem inflacji, okazuje się, że koszt zakupu mieszkania kształtuje się w tej chwili na podobnym poziomie jak w 2006 r., czyli przed pojawieniem się boomu nieruchomościowego.

Tyle zarabiają młodzi Polacy

Profesor Tomasz Zaleśkiewicz ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej analizuje średnie miesięczne zarobki młodych ludzi. – Nie są to wysokie kwoty, gdy weźmie się pod uwagę, jak wysoki jest koszt zakupu mieszkania –- twierdzi. – Według GUS, średnia cena metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w drugim kwartale tego roku wyniosła 3879 zł. Wskazane dochody są również niewielkie, gdy ktoś rozważa zaciągnięcie kredytu, ponieważ rata długoterminowego kredytu o znacznej wartości nierzadko przekracza 2000 zł miesięcznie.

Sejm uchwalił właśnie rządowy projekt ustawy gwarantującej dofinansowanie do kredytów hipotecznych zaciąganych w ramach programu Mieszkanie dla Młodych. Ma on ułatwić młodym ludziom drogę do kupna lokum. Program ma ruszyć w styczniu 2014 roku. Rodzina bezdzietna i singiel dostaną od państwa dopłaty w wysokości 10 proc. ceny mieszkania. Jeśli rodzina lub osoba samotna ma potomstwo, dofinansowanie wyniesie 15 proc. Gdy w ciągu pięciu lat od zakupu lokalu urodzi się trzecie bądź kolejne dziecko, można będzie liczyć na dodatkowe 5 proc.

Założenia programu nie do końca pokrywają się z możliwościami i oczekiwaniami potencjalnych beneficjentów. Okazuje się, że aż 40 proc. z nich to single bez dzieci. Kolejne 19 proc. to osoby żyjące co
prawda w związkach, ale bezdzietne. Oznacza to, że program „Mieszkanie dla młodych", promujący przede wszystkim wielodzietne rodziny, może rozminąć się z potrzebami nawet 60 proc. młodych osób. Tylko 21,4 proc. stanowią osoby w związku, wychowujące dwoje lub więcej dzieci.

Przeczytaj też: O znaczeniu historii kredytowej 

Prof. Zaleśkiewicz dodaje, że single i osoby bezdzietne mogą być objęte dofinansowaniem w ramach MdM, więc w tym aspekcie program jest liberalny, lecz nie jest wystarczająco kompleksowy.–- Wydaje się, że fundamentem programów nastawionych na wspomaganie młodych Polaków w ubieganiu się o środki na zakup nieruchomości powinny być działania wspierające stabilność finansową, a jednym z głównych czynników zapewniających taką stabilność jest posiadanie pewnego zatrudnienia – zaznacza prof. Zaleśkiewicz. – Agendy rządowe i sami pracodawcy powinni być zainteresowani podejmowaniem działań zorientowanych na kreowanie dobrego rynku pracy i eliminowanie praktyk, które generują u młodych ludzi frustrację i narastające poczucie niepewności. Bez tego rodzaju aktywności programy nastawione wyłącznie na częściowe wspieranie decyzji o zakupie własnego mieszkania mogą osiągnąć mniejszy sukces, niż się tego oczekuje.

Polityka prorodzinna w zakupie mieszkania

Agnieszka Pilarek z Deutsche Bank PBC kontynuuje: - Wsparcie rodzin wychowujących większą liczbę dzieci jest oczywiście elementem pozytywnym, wydaje się jednak mało prawdopodobne, aby możliwość skorzystania z większych benefitów płynących z programu była dostateczną motywacją dla młodych ludzi do zakładania lub poszerzania rodziny.

Pojawiały się głosy, że dużo korzystniejsze dla tej grupy beneficjentów byłoby rozszerzenie programu o rynek wtórny. Przy tak poważnej konkurencji ze strony deweloperów potencjalni nabywcy nieruchomości mieliby większe pole do negocjacji cenowych. Ograniczenie programu do rynku pierwotnego może skutkować wzrostem cen nowych mieszkań.

Tak wygląda obecna sytuacja mieszkaniowa osób młodych

Aż 38 proc. spośród badanych nadal mieszka z rodzicami lub u rodziny. Niemal co trzeci posiada mieszkanie własne lub mieszkanie partnera i nie musi spłacać kredytu, a 12,5 proc. posiada lokum własne (lub partnera), ale obciążone kredytem hipotecznym. Tylko niespełna 20 proc. wynajmuje mieszkanie.

Sytuacja zawodowa i mieszkaniowa młodych Polaków

Jedynie 20,8 proc. badanych pracujących na etacie mieszka z rodzicami lub u rodziny. Wśród osób zatrudnionych na umowę zlecenie lub o dzieło podobne zjawisko występuje niemal trzy razy częściej. U rodziny mieszka również ponad połowa osób niepracujących (53 proc.). Prawie co trzeci badany odpowiada, że ma już mieszkanie, ale aż co czwarty chciałby je kupić, lecz go na to nie stać. Kolejne 6 proc. ankietowanych chce kupić lokum, ale czeka jeszcze na spadek cen nieruchomości. Niemal tyle samo respondentów deklaruje, że kupi mieszkanie wówczas, gdy ich przychody ustabilizują się albo wzrosną.

To mogłoby wspomóc młodych ludzi w zakupie „M"

Dla niemal połowy badanych niezbędne przy kupnie mieszkania byłyby wyższe zarobki. Istotne jest rządowe dofinansowanie do kredytu oraz atrakcyjna oferta kredytowa. Osoby wynajmujące mieszkanie uważają, że do zakupu mogłyby skłonić ich przede wszystkim atrakcyjne warunki kredytu oraz wyższe dochody. Co piąty liczy na rządowe dofinansowanie. Inni czekają przede wszystkim na lepsze zarobki albo na spadek cen mieszkań.

Fundusz Mieszkań pod Wynajem

Z niedawnych zapowiedzi rządu wynika, że trwają prace nad nowym programem. Ma on być związany z utworzeniem Funduszu Mieszkań pod Wynajem i wesprzeć ludzi młodych, których nie stać na kredyt hipoteczny na zakup mieszkania. Fundusz ma kupić 20 tys. mieszkań, przede wszystkim w dużych miastach, a stawki czynszów mają być dużo niższe niż rynkowe.

Warto przeczytać: Mieszkanie do wynajęcia od państwa: plusy i minusy programu 

Zdaniem ekspertów, taki program może stać się odpowiedzią na autentyczne potrzeby młodych ludzi. –Obecna sytuacja młodszych pokoleń wymusza pewne specyficzne zachowania, takie, jak dużą mobilność, ale co za tym idzie, także potrzebę większej swobody – mówi Agnieszka Pilarek. – Warunkiem jest jednak spadek cen wynajmu, który może wystąpić w momencie wejścia w życie takiego rządowego programu, a także nasycenia się rynku mieszkań na wynajem. 

Dopłaty do cen energii

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie