Śliwa tarnina. Jak uprawiać tarniny w ogrodzie, jak je wykorzystać i na co zwrócić uwagę

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Owoce tarniny są mniejsze niż śliw domowych, jednak są zdrowe i świetnie nadają się na przetwory.
Owoce tarniny są mniejsze niż śliw domowych, jednak są zdrowe i świetnie nadają się na przetwory. Hans (pixabay.com)
Tarniny często rosną dziko, ale można je także uprawiać. Podpowiadamy, jakie warunki trzeba zapewnić tym śliwom, na co zwrócić uwagę i jak wykorzystać owoce tarniny, czyli tarki.

Śliwa tarnina (Prunus spinosa), zwana także tarką lub ciarką, to gatunek dzikiej śliwy o niewielkich, ale zdrowych owocach, które są w szczególności przydatne do robienia przetworów, a także likierów, nalewek i wina. Wykorzystuje się również kwiaty tarniny, jej drewno i pędy, a i sam krzew jest bardzo pożyteczny, szczególnie dla ptaków.

Tarnina prawdopodobnie jest przodkiem śliwy domowej. Łatwo krzyżuje się z różnymi śliwami (np. ałyczą czy śliwą lubaszką), bywa też wykorzystywana jako podkładka dla szlachetniejszych gatunków. Jednak i samą tarninę można uprawiać. Podpowiadamy, jak to zrobić i na co zwrócić uwagę.

Czytaj także:

Tarnina, czyli ciarka, albo kolczasta śliwa

Tarnina ma wiele zwyczajowych nazw, z których wiele kojarzy się z cierniami – ciarka, cierniaki, tarka, tarń, tarnówka, ale też ostręże. Również jej łacińska nazwa Prunus spinosa do tego nawiązuje i oznacza dosłownie kolczastą śliwę.
Śliwa tarnina występuje w Polsce dziko (rośnie także w innych regionach Europy, a także m.in. w Azji). Można ją spotkać na skraju pól i lasów, gdzie tworzy gęste zarośla. To prawdopodobnie od niej pochodzi nazwa miasta Tarnów i innych miejscowości.

Jak wyglądają tarniny

Śliwy tarniny najczęściej mają postać krzewów o gęstych pędach, pokrytych długimi i ostrymi cierniami. Na nich wiosną pojawiają się raczej drobne, ale bardzo liczne, białe kwiaty o pięciu płatkach. Tarnina kwitnie wcześnie – najczęściej w kwietniu. Jeśli na polu lub łące widzimy wiosną biały „wał” utworzony przez krzewy, to właśnie kwitnąca tarnina. Jej kwiaty są bardzo miododajne i jako jedne z pierwszych roślin dostarczają pokarmu pszczołom i innym zapylaczom.
Liście pojawiają się późnej. Są jajowe lub eliptyczne, o lekko ząbkowanych brzegach. Owoce tarniny są kuliste i mają granatowy kolor ze srebrzystym nalotem (podobnie jak borówki). Dorastają do ok. 1-1,5 cm średnicy. Tak jak w „zwykłej” śliwce, w ich wnętrzu kryje się pestka, która jest stosunkowo duża, jak na wielkość owocu.

Nie trzeba wiele wysiłku, ani dużego ogrodu, żeby cieszyć się świeżymi owocami od późnej wiosny do jesieni. Wystarczy posadzić kilka krzewów. Oto one.

Chcesz mieć świeże i zdrowe owoce od maja do października? P...

Uwaga na ciernie i trujące pestki tarniny

Decydując się na uprawę lub zbiory tarniny musimy uważać na jej ostre i mocne kolce. Mogą one wbić się głęboko w ciało, a bywa, że nie zawsze udaje się je w 100% wyciągnąć.
Trzeba też wiedzieć, że pestki tarniny są toksyczne. Podobnie jak pestki innych owoców zawierają cyjanowodór, ale tu występuje on w większym stężeniu. Jednak przypadkowe zjedzenie pestek tych owoców jest raczej trudne.

Jak uprawiać tarninę w ogrodzie

Tarniny są doskonale przystosowane do naszego klimatu i wyjątkowo mało wymagające. Jednak jeśli chcemy, żeby dobrze owocowały trzeba je posadzić w słonecznym miejscu, najlepiej na zasadowej (wapiennej) ziemi. Na kwaśnym podłożu nie będą dobrze rosły. Zdecydowanie lepiej radzą sobie z suszą niż mokrą ziemią. Są odporne na mróz, nie wymagają podlewania. Można je zasilać nawozami organicznymi, najlepiej podnoszącymi poziom pH ziemi (kompost, obornik, mączka bazaltowa, popiół).

Dowiedz się więcej:

Przycinanie tarniny

Śliwy tarniny nie wymagają cięcia, ale można to robić na przedwiośniu oraz pod koniec lata. Co kilka lat można wyciąć najstarsze pędy, żeby odmłodzić roślinę.

Jak wykorzystać tarninę w ogrodzie

Śliwa tarnina nadaje się przede wszystkim do większych ogrodów. To bardzo dobra roślina na „obronny” żywopłot, który można formować lub nie. Ze względu na rozmiary oraz ciernie stanowi barierę nie do przebycia. W tarninowych zaroślach czy żywopłotach bardzo chętnie bytują ptaki, m.in. sikorki. To schronienie, które zapewnia im bezpieczeństwo, a jesienią i zimą – także pokarm. Takie zarośla docenią też np. jeże.
Tarniny bardzo dobrze nadają się do obsadzania i umacniania skarp. Tworzą one rozbudowany, choć płytki system korzeniowy i dobrze stabilizują podłoże.

Uwaga na odrosty korzeniowe

Trzeba jednak wiedzieć, że śliwy tarniny mogą tworzyć liczne odrosty korzeniowe. To właśnie dzięki nim formują gęste zarośla. Jeśli mamy do zagospodarowania duży i trudny obszar, może to być zaletą, jednak w większości wypadków jest sporą wadą. Odrosty korzeniowe należy usuwać, najlepiej odcinając je tuż przy korzeniu. Można też zadbać o bariery korzeniowe, ale muszą one być z wytrzymałego materiału.

Owoce tarniny, czyli tarki – właściwości i co z nich zrobić

Owoce tarniny, choć nie mają wiele miąższu, są bardzo wartościowe. Surowe są cierpkogorzkie w smaku, jednak to się zmienia po przemrożeniu. Dlatego warto je zbierać dopiero po przymrozkach lub – po wcześniejszym zbiorze – włożyć do zamrażalnika. Owoce tarniny zbiera się w październiku-listopadzie.
Owoce tarniny są zdrowe. Pomagają m.in. regulować ciśnienie krwi, obniżać poziom „złego” cholesterolu czy spowalniać zmiany miażdżycowe.
Więcej informacji o właściwościach tarniny oraz przepis na tarninówkę znajdziesz tutaj.
Z owoców tarniny robi się przede wszystkim przetwory – soki, konfitury, galaretki. Niedojrzałe tarki wykorzystywano też do marynat. Z owoców tarniny robi się także nalewkę – tarninówkę, a także regionalne likiery, np. w Hiszpanii (w Nawarrze) pacharán. Nadają się także na wino.

Dopłaty do cen energii

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie