Podagrycznik, czyli kozia stopka. Jak wygląda podagrycznik i jakie ma właściwości? Sposoby na wykorzystanie oraz zwalczanie tej rośliny

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Podagrycznik to pospolity chwast. Ale ta roślina jest także ziołem, pomocnym w leczeniu m.in. dny moczanowej (podagry). Młode liście podagrycznika można również jeść.
Podagrycznik to pospolity chwast. Ale ta roślina jest także ziołem, pomocnym w leczeniu m.in. dny moczanowej (podagry). Młode liście podagrycznika można również jeść. Katarzyna Laszczak
Udostępnij:
Podagrycznik to popularna roślina. Najczęściej traktujemy ją jak chwast i próbujemy się jej pozbyć, ale trzeba wiedzieć, że ten gatunek jest również jadalny i smaczny, ma także pewne właściwości korzystne dla zdrowia. Radzimy, jak wykorzystać podagrycznik, ale podpowiadamy też, jak wyeliminować go z ogrodu, gdy staje się zbyt uciążliwy.

Spis treści

Podagrycznik. Jak wygląda ta roślina

Podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria) rzeczywiście rośnie w Polsce bardzo powszechnie. Można go spotkać zarówno w przydrożnych zaroślach, jak i ogrodach, gdzie wprowadza się nieproszony. Przez ogrodników jest uważany za chwast, jednak ta roślina ma wiele zalet. Podagrycznik należy do rodziny selerowatych. Od wiosny do jesieni wytwarza niezbyt wysokie liście (złożone z kilku jajowatych listków, najczęściej ułożonych trójkami), ale kiedy kwitnie, czyli latem, wyrastają spośród nich wysokie nawet na 100 cm pędy kwiatowe, zwieńczone kwiatostanami. Są one złożone z dużej liczby drobnych, białych kwiatuszków.
Podagrycznik bywa też nazywany kozią stópką (to również oznacza pierwszy człon jego botanicznej nazwy)

Podagrycznik jako roślina ekspansywna

– Podagrycznik jest rośliną wieloletnią, to zioło – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – Rozmnaża się podobnie, jak perz, czyli przede wszystkim przez podziemne kłącza. Podagrycznik jest rośliną ekspansywną. To znaczy, że bardzo szybko się rozrasta i może zagłuszać inne rośliny.

Tę cechę podagrycznika można wykorzystać, stosując go jako roślinę okrywową (zadarniającą), szczególnie tam, gdzie trawa nie chce dobrze rosnąć (np. pod drzewami i krzewami). Do tego celu można wykorzystać zarówno „zwykły” podagrycznik, jak i jego odmiany ozdobne o kolorowych liściach (przebarwiające się na biało lub żółto).

Niektóre rośliny mogą nadmiernie rozrastać się. Lepiej nie sadzić ich w ogrodzie, tym bardziej, że uprawa niektórych jest wręcz zabroniona! Sprawdź, na jakie rośliny uważać. Przejdź do kolejnych slajdów i opisów, użyj strzałki lub przycisku NASTĘPNE.

Tych ładnych roślin lepiej nie mieć w ogrodzie! Zarosną go b...

Podagrycznik – właściwości

Podagrycznik jest spotykany również w przemyśle kosmetycznym. Stanowi składnik kremów oraz maseczek np. upiększających na twarz. Ma m.in. właściwości rozjaśniające, co doceniały już starożytne Greczynki i Rzymianki (według opisu Dioskurydesa, grecko-rzymskiego lekarza, żyjącego w I w. n.e.) Ale podagrycznik jest też wykorzystywany w ziołolecznictwie. Nasze prababcie stosowały to zioło jako okład na obolałe miejsca i rany, które trudno się goją. Płukanka z dodatkiem zmielonych liści koziej stopki pozwala na pozbycie się wszy. Ten specyfik działa przeciwpotnie.

Przede wszystkim jednak podagrycznik wykorzystywano do leczenia dny moczanowej, czyli podagry - właśnie od tej choroby pochodzi drugi człon nazwy podagrycznika (Aegopodium podagraria). Uwaga: nie należy nim samodzielnie próbować leczyć podagry - to schorzenie wymagające profesjonalnego i kompleksowego leczenia (obejmującego też zmianę żywienia).
Podagrycznik ma słabe właściwości uspokajające, ale także moczopędne i przeciwzapalne. Poprawia nieco przemianę materii. Suszone ziele podagrycznika było także stosowane w leczeniu stanów zapalnych dróg moczowych i kamicy nerkowej, a także łagodzeniu skutków hemoroidów.

Warto przeczytać:

Napar z podagrycznika

Do przygotowania naparu można wykorzystać suszone lub świeże liście podagrycznika. Łyżeczkę ziela na szklankę naparu zalewa się wodą z temperaturze ok. 90 stopni C i parzy się przez ok. 15 minut. Napar z podagrycznika można pić (1 szklanka dziennie przez maksymalnie 6 tygodni), a także wykorzystywać do przemywania skóry.

Podagrycznik w kuchni. Jak jeść podagrycznik?

Kucharze też znają podagrycznik. Choćby dlatego, że to zioło dodają do surówek i sałatek. Najlepsze są młode liście podagrycznika. Mają one słodkawy i lekko anyżkowy smak. Można je zbierać wiosną, ale także – młode rośliny odrastające po nie do końca udanych próbach pozbycia się podagrycznika, czy np. skoszeniu tej rośliny.

Młode liście i łodygi podagrycznika można jeść na surowo, dodając je do różnych sałatek, czy stosując do posypywania ziemniaków, kasz, makaronów. Można je dodawać do past jajecznych czy serowych, zarówno z białego, jak i żółtego sera. Liście podagrycznika można też lekko obgotować i stosować jako dodatek do zup, omletów, czy gulaszy, zarówno na bazie mięs, jak i warzyw.
Pamiętajmy, że podagrycznik ma dość charakterystyczny smak i zapach. Upewnijmy się więc, czy nam odpowiada, zanim doprawimy nim całą potrawę.

Wiosna to idealny czas nie tylko na plewienie chwastów, ale też - wykorzystanie ich właściwości. Wiele z nich to pożyteczne rośliny i zioła. Przejdź do kolejnych zdjęć i opisów, używając strzałki lub przycisku NASTĘPNE.

Walczysz z chwastami? Wiele z nich to rośliny jadalne i zioł...

Na co uważać jedząc i pijąc podagrycznik

Weźmy pod uwagę, że nawet zdrowe rośliny, w nadmiarze mogą szkodzić (zdarzają się też alergie na różne związki w nich występujące), więc wprowadzajmy nowe rośliny do naszego żywienia ostrożnie i z wyczuciem. Na wszelkie „nowinki", w tym zioła, zawsze powinny uważać kobiety w ciąży oraz karmiące, a także osoby na stałe zażywające leki. Przyjmowanie większych ilości ziół zawsze powinniśmy skonsultować z lekarzem. Mowa tu o większych ilościach. Kilka listków od czasu do czasu z pewnością nie zaszkodzi. 

Podagrycznik jak chwast

Bywa jednak, że podagrycznika w ogrodzie jest zbyt dużo, albo nie zamierzamy korzystać z jego właściwości.
– Ten chwast daje się we znaki innym roślinom, ponieważ zagłusza je. Jako że jest rośliną dosyć wysoką, ogranicza innym, mniejszym, dostęp do światła – kontynuuje ogrodnik. – Podbiera im składniki mineralne występujące w ziemi oraz wodę. Przez to kwiaty czy krzewy znajdujące się w pobliżu podagrycznika gorzej rosną. Mogą usychać i chorować.

Niektórzy działkowcy stosują podagrycznik jako środek do walki z innymi chwastami. Zasadzony blisko chwastów, szybko je likwiduje. Tyle że inne rośliny też zwalcza.

Polecamy:

Jak wytępić podagrycznik

Walka z chwastem trwa czasem ponad 2 miesiące, ale powinna zakończyć się zwycięstwem ogrodnika. Sposobów na pozbycie się podagrycznika jest kilka. – Do najpopularniejszych, ale i najbardziej pracochłonnych, należy przekopanie ziemi – zaznacza ekspert. – Trzeba jednak zrobić to bardzo dokładnie. Należy wyrwać całą roślinę, sprawdzając czy wyrwaliśmy również całe korzenie. Kłącza szybko się łamią. Jeżeli podczas likwidowania podagrycznika na glebę spadnie nam chociaż jedna mała taka roślinka, wkrótce, zazwyczaj w ciągu paru dni, w tym miejscu znowu pojawi się podagrycznik w ilościach prawie hurtowych. Ziemię należy przekopać ponownie po dwóch tygodniach, usuwając resztki roślin. Bywa, że zabieg trzeba powtarzać kilkakrotnie.

Podagrycznik jest bardzo żywotny. Odrasta nawet z niewielkich fragmentów kłączy, pozostawionych w ziemi. Dlatego zwalczanie go jest uciążliwe i dług
Podagrycznik jest bardzo żywotny. Odrasta nawet z niewielkich fragmentów kłączy, pozostawionych w ziemi. Dlatego zwalczanie go jest uciążliwe i długotrwałe. Stux (Pixabay.com)

Kosiarka kontra podagrycznik

Kto nie chce przekopywać ziemi, powinien uruchomić kosiarkę. Ogrodnicy twierdzą, że koszenie podagrycznika przynajmniej 3 razy w tygodniu poskutkuje pozbyciem się tego zioła. Ta metoda dotyczy jednak tylko podagrycznika, który rozprzestrzenił się na całym poletku.  

Warto wiedzieć:

Podagrycznik jaki roślina wskaźnikowa

Choć wydaje się czasem, że podagrycznik rośnie wszędzie, szczególnie chętnie i bujnie rozrasta się na ziemiach bogatych w azot i jest nawet rośliną wskaźnikową dla takich ziem. Azot to pierwiastek, który sprzyja rozwojowi zielonych części roślin (liści, pędów), więc jeśli pozbędziemy się podagrycznika, możemy na jego miejscu posadzić rośliny o ozdobnych liściach (np. funkie itd.). Jednak trzeba uważać przy sadzeniu roślin kwitnących, bo bogactwo azotu oznacza, że wytworzą one więcej liści niż kwiatów.

Wilki lubią ten chwast

Dziwne, ale prawdziwe: rosyjscy naukowcy zauważyli, że stare, schorowane wilki, które podjadały podagrycznik, po kilku tygodniach stały się bardziej witalne, prężne, szybciej biegały. Badacze doszli też do wniosku, że zioło to działa korzystnie zwłaszcza na samice.

Wypoczywaj w ogrodzie

miejsce #1

VidaXL

Vidaxl Ławka Ogrodowa Czarna Żeliwna

1 170,88 zł535,00 zł-54%
miejsce #2

VidaXL

Pervoi Ławka Drewniana Zdobiona Kuta 122X51X73Cm

451,00 zł344,14 zł-24%
miejsce #3

Keter

Keter Patio Bench Ławka Z Pojemnikiem Brązowy

760,00 zł599,00 zł-21%
miejsce #4

Axley

AXLEY ŁAWKA

199,00 zł
miejsce #5

Ławka Ogrodowa Parkowa

209,00 zł
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Warszawa, ul. Wspólna 30
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Chcesz pobalować? Nie w mieszkaniach od Airbnb

Więcej informacji na stronie głównej RegioDom
Dodaj ogłoszenie