Oszczędne ogrzewanie z myślą o naszym budżecie. Jak niedrogo i ekologicznie ogrzewać dom?

Materiał informacyjny SPIUG
Kluczowym czynnikiem decydującym o doborze systemu grzewczego jest zapotrzebowanie budynku na ciepło. Dom energooszczędny będzie potrzebował znacznie mniej energii w porównaniu do budynków starszego typu.
Kluczowym czynnikiem decydującym o doborze systemu grzewczego jest zapotrzebowanie budynku na ciepło. Dom energooszczędny będzie potrzebował znacznie mniej energii w porównaniu do budynków starszego typu.
Opłaty za ciepło, zwłaszcza w obecnej sytuacji wzrostu cen paliw, to znacząca pozycja w domowym budżecie. Aby ograniczyć koszty ogrzewania domu, nie rezygnując przy tym z komfortu cieplnego, warto zdecydować się na nowoczesne, a przy tym ekologiczne rozwiązania. Które z nich zapewnią nam racjonalne oszczędzanie energii i w rezultacie mniejsze rachunki za ogrzewanie?

Ogrzewanie pomieszczeń i wody użytkowej stanowi około 80-85% udziału w bilansie energetycznym polskich gospodarstw domowych. W obliczu lawinowego wzrostu cen praktycznie wszystkich nośników energii, większość użytkowników domowych systemów grzewczych zmuszona jest do racjonalizowania zużycia energii w budynku i szukania oszczędności na kosztach ogrzewania.

Wzrosty cen surowców energetycznych mają bowiem przełożenie na koszty ciepła dostarczanego zarówno do indywidualnych instalacji grzewczych, których w Polsce mamy około 70%, jak i tych podłączonych do sieci ciepłowniczej.

Redukcja kosztów ogrzewania nie musi i nie powinna wiązać się z rezygnacją z komfortu cieplnego domowników. Obecnie dostępne rozwiązania pozwalają racjonalnie wykorzystywać energię na potrzeby grzewcze budynku i redukować koszty związane z jej zużyciem, zapewniając jednocześnie odpowiednie warunki cieplne w do­mu.

Wybór źródła ciepła

Wybór sposobu ogrzewania budynku uwarunkowany jest różnymi czynnikami. Zazwyczaj kluczowe dla inwestorów są koszty ogrzewania danym źródłem ciepła. Wszelkie dywagacje na temat porównań kosztów różnych sposobów ogrzewania należy jednak traktować z rezerwą. Szczególnie teraz, gdy ceny nośników energii zmieniają się dynamicznie, i to co jeszcze niedawno wydawało się absolutnie pewne i najtańsze, obecnie takie już nie jest. Przykładem jest gaz, którego cena jako pierwsza wzrosła w znaczący sposób już pod koniec 2021 r., a który obecnie stanowi racjonalne źródło ciepła, tańsze od ogrzewania węglowego.

Wybierając sposób ogrzewania nowego czy też modernizowanego budynku w pierwszej kolejności, jeżeli istnieje taka możliwość, warto korzystać z nośników energii, dostępnych na miejscu. Kluczowa jest również możliwość wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Nie należy przy tym zapominać o tak fundamentalnych argumentach, jak pełna gwarancja bezpieczeństwa zaopatrzenia w ciepło i maksymalne obniżenie kosztów w czasie eksploatacji instalacji grzewczej, zarówno w okresie zimowym, jak i poza nim (np. na potrzeby przygotowywania c.w.u.).

Kluczowym czynnikiem de­cydującym o doborze systemu grzewczego jest zapotrzebowanie budynku na ciepło. Dom energooszczędny będzie potrzebował znacznie mniej energii w porównaniu do budynków starszego typu. Niezależnie od te­go, czy wybieramy system grzew­czy do nowego czy modernizowanego domu z pewnością należy unikać przewymiarowania źródeł ciepła. Wybór urządzenia grzewczego o zawyżonej mocy względem rzeczywistych potrzeb przełoży się jedynie na wyższe koszty inwestycji, które prawdopodobnie nie zwrócą się, ponieważ nad­wyż­ka mocy zwyczajnie nie będzie wykorzystywana. Zamiast prze­wymiarowywać moc źródła ciepła, zdecydowanie lepiej jest zainwestować w obniżenie zapotrzebowania na ciepło w bu­dynku.

Ogrzewanie bez smogu

Nowoczesne urządzenia grzewcze nie tylko pozwalają obniżyć koszty związane z utrzymaniem komfortu Pcieplnego w budynku, ale również zapewniają jego czyste ogrzewanie bez smogu. Jest to szczególnie istotny aspekt, biorąc pod uwagę zanieczyszczenie powietrza, z jakim borykają się mieszkańcy wielu regionów naszego kraju.

Ogrzewanie domu bez smogu mogą zapewnić m.in. nowoczesne gazowe kotły kondensacyjne, samodzielnie lub w połączeniu z kolektorami słonecznymi. Spalanie gazu ziemnego wiąże się ze znacznie mniejszą emisją zanieczyszczeń w porównaniu do np. spalania paliw węglowych. Czyste ogrzewanie to także ogrzewanie elektryczne – pompy ciepła, kotły elektryczne (również pracujące samodzielnie lub w połączeniu z kolektorami słonecznymi czy instalacją fotowoltaiczną) bądź też elektryczne ogrzewanie podłogowe. Nie emitują one żadnych spalin ani innych zanieczyszczeń – ich praca nie wpływa więc negatywnie na jakość powietrza, którym oddychamy.

Gaz wciąż na topie

Wszędzie tam, gdzie możliwe jest podłączenie domu do sieci gazowej oszczędne ogrzewanie mogą zapewnić nam nowoczesne, kondensacyjne kotły gazowe. Ich wybór pozwala na całkowitą eliminację emisji cząstek stałych do atmosfery, bez znaczących zmian w instalacji dotychczas opalanej kotłem węglowym. Śladowa jest także emisja tlenków azotu czy siarki. To jeden z powodów dużego zainteresowania kondensacyjnymi kotłami gazowymi w programie Czyste Powietrze.

Technika kondensacyjna umożliwia odzysk części ciepła odpadowego ze spalin, co zgodnie z deklaracją producentów, pozwala uzyskać nawet do 30-40% oszczędności w zużyciu gazu. Nowoczesne kotły kondensacyjne, w przeciwieństwie do urządzeń starszego typu, ma­ją jeszcze jedną ważną zaletę wpływającą korzystnie na kosz­ty ich eksploatacji – posiadają palnik o modulowanej mocy. Umożliwia on płynną pracę urządzenia – kocioł może dobierać swoją moc chwilową do aktualnego zapotrzebowania na ciep­ło, tak aby palnik pracował nieprzerwanie przez jak najdłuższy okres. Mniejsza ilość uruchomień i dłuższe cykle pracy przekładają się na wyższą sprawność systemu grzewczego, a to na niższe koszty ogrzewania. Dzięki szerokiemu zakresowi modulacji mocy grzewczej takie urządzenia sprawdzą się zarówno w nowych domach i mieszkaniach o małym zapotrzebowaniu na ciepło, jak i w starszych budynkach o większych potrzebach grzewczych. W każdych warunkach dostosowują swoją pracę do zapotrzebowania na ciepło, obniżając koszty ogrzewania gazowego.

W przeciwieństwie do przestarzałych urządzeń gazowych nowoczesne kotły kondensacyj­ne wyposażone są także w automatykę usprawniającą obsłu­gę systemu grzewczego i przyczyniającą się do jeszcze większych oszczędności. Dzięki niej możliwe jest m.in. programowanie okresów czasowych pracy kotła i zdalne dostosowywanie jego pracy do aktualnych potrzeb domowników na odległość za po­mocą aplikacji w telefonie. Dobrym uzupełnieniem instalacji kotłów gazowych są kolektory słoneczne, wykorzystywane głównie do podgrzewania wody użytkowej, ale również coraz częściej do wspomagania ogrzewania.

Prawda o gazie

W ostatnim czasie można było spotkać się z nieprawdziwymi informacjami o tym, jakoby UE miała zakazać używania kotłów gazowych już od 2027 r. Miało to zapewne wpływ na proces decyzyjny niektórych użytkowników, którzy zostali wystraszeni najpierw podwyżką cen gazu, później groźbą jego braku, a w końcu informacją o rychłym zakazie. Należy jednak podkreślić, że w prawodawstwie UE nie ma takich zapisów, a w dyskutowanym obecnie projekcie RePowerEU mówi się o ewentualnym zakazie montowania samodzielnych kotłów gazowych od 2030 r. Oznacza to, że w połączeniu z kolektorami słonecznymi czy pompą ciepła taki zakaz by nie obowiązywał, o ile w ogóle wejdzie on w życie, i nie dotyczyłby już zamontowanych kotłów gazowych. Wykorzystywanie gazu ziemnego w istniejących instalacjach raczej pozostanie niezagrożone przynajmniej do 2040 r. Kampania antygazowa spowodowała wiele nieporozumień wśród użytkowników końcowych w ostatnim okresie, ale realizując konsekwentnie krok po kroku działania na rzecz dekarbonizacji ogrzewnictwa, możemy być raczej spokojni o możliwość stosowania kotłów gazowych jeszcze przez wiele lat.

Kotły gazowe gotowe na kolejne oszczędności

Dynamicznie zmieniające się ceny paliw kopalnych i pilna potrzeba dekarbonizacji sprawiają, że coraz większe nadzieje wiąże się z ekonomicznymi i zeroemisyjnymi rozwiązaniami, do których zalicza się ogrzewanie tzw. zielonymi gazami, w tym wodorem.

Decydując się na ogrzewanie domu gazem już dziś można zaopatrzyć się w nowoczesny kocioł kondensacyjny przystosowany do spalania gazu z 20% domieszką wodoru lub innych gazów wykorzystywanych w przyszłości np. biometanu. Takie urządzenia zapewnią płynne przejście przez transformację energetyczną, polegającą na stopniowym odchodzeniu od paliw kopalnych – bez konieczności wymiany kotła grzewczego na nowy. Tym samym kotły kondensacyjne H2 Ready gwarantują komfortowe i oszczędne ogrzewanie gazowe zarówno dziś, jak i w niedalekiej przyszłości, jeżeli będzie taka konieczność.

Nowoczesne kotły gazowe swoją wysoką sprawność zawdzięczają technice kondensacji oraz szerokiej modulacji mocy palnika.
Nowoczesne kotły gazowe swoją wysoką sprawność zawdzięczają technice kondensacji oraz szerokiej modulacji mocy palnika.

Pompy ciepła – ogrzewanie energią z natury

Oszczędne ogrzewanie w przypadku budynków, które nie mają dostępu do sieci gazowej, obok kotłów na gaz płynny, zapewnią m.in. pompy ciepła. Urządzenia te nawet do 75% energii przekazywanej do budynku mogą pobierać z otoczenia – gruntu, powietrza lub wody. Wówczas jedynie w 25% korzystają z energii konwencjonalnej, jaką jest obecnie energia elektryczna. Takie rozwiązanie pozwala znacznie obniżyć koszty ogrzewania budynku oraz przygotowywania wody użytkowej. Co ważne, pompy ciepła mogą zapewniać zarówno ogrzewanie, jak i chłodzenie budynku z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii za pomocą jednego systemu, co zwiększa opłacalność inwestycji w tego typu urządzenia.

Obok popularnych obecnie powietrznych pomp ciepła, wartym uwagi rozwiązaniem ze względu na wysoką efektywność energetyczną, są gruntowe pompy ciepła. Pobierają energię one z gruntu, którego temperatura na pewnej głębokości jest stała i zawsze dodatnia. Dzięki temu mogą pracować z wysoką sprawnością, zapewniając oczekiwany komfort cieplny oraz tanie ogrzewanie, nawet podczas dużych mrozów. Odpowiednio dobrana do zapotrzebowania na ciepło w budynku pompa gruntowa może stanowić jedyne źródło ciepła w domu – bez konieczności wspomagania grzałką elektryczną czy innym źródłem w czasie niskich temperatur. Należy jednak pamiętać, że ogrzewany samodzielną pompą ciepła dom powinien charakteryzować się zredukowanym zapotrzebowaniem na ciepło – najlepiej, żeby był to budynek co najmniej w standardzie niskoenergetycznym.

W przypadku nowych, jak i modernizowanych domów, najczęściej wybór pada jednak na powietrzne pompy ciepła, przede wszystkim z uwagi na niższy koszt zakupu i samej instalacji urządzenia oraz prostsze wymagania montażowe.

Aby zapewnić sobie najniższe rachunki oraz najdłuższą żywotność pom­py ciepła, powinna być ona dobrana odpowiednio do potrzeb danego budynku. Dobór właściwej mocy pompy ciepła zapobiega nierównej pracy urządzenia, niweluje ryzyko niedogrzania budynku w chłodne dni, a także wydłuża żywotność pompy w standardowych warunkach pracy. Głównym parametrem podczas doboru mocy powietrznej pompy ciepła jest punkt biwalentny, czyli temperatura, przy której uruchamia się dodatkowe, szczytowe źródło ciepła, najczęściej w postaci wbudowanej grzałki elektrycznej (w zależności od urządzenia i strefy klimatycznej może być to temperatura nawet -15°C i niższa).

Warto zwrócić uwagę, że pompy ciepła są bardzo podatne na wsparcie instalacjami produkującymi energię takimi jak: instalacje fotowoltaiczne, turbiny wodne czy mikro siłownie wiatrowe. To w połączeniu z magazynami ciepła i energii elektrycznej pozwala na jej świadome i ekonomiczne wykorzystanie oraz dostosowanie się do zmieniających się w sieci taryf. Takie rozwiązanie finalnie pozwala na zwiększenie auto-konsumpcji i realne oszczędności eksploatacyjne.

Oszczędne ogrzewanie wody użytkowej

Koszt ogrzewania wody użytkowej stanowi niemałą pozycję w domowym budżecie, dlatego również ten cel warto realizować korzystając z ogólnodostępnej, darmowej energii odnawialnej. Przykładem urządzeń grzewczych zapewniających efektywne, niedrogie ogrzewanie wody użytkowej są pompy ciepła oraz płaskie kolektory słoneczne współpracujące z magazynami ciepła w postaci zasobników c.w.u. W miesiącach letnich, w części okresu jesiennego i wiosennego, a nawet w dni słoneczne w okresie zimowym, kolektory słoneczne mogą zastąpić kocioł i ogrzewać wodę darmową energią pozyskaną z promieniowania słonecznego, redukując tym samym znacznie koszty przygotowywania c.w.u. W pozostałych okresach roku ich zastosowanie również przyniesie pewne oszczędności. Będą one wstępnie ogrzewać wodę użytkową, którą do wymaganej temperatury dogrzeje kocioł lub grzałka. Kolektory słoneczne pozwalają oszczędzić około 20%., a nawet więcej energii zużywanej w domu na potrzeby ogrzewania budynku, a także 60-70% kosztów podgrzewania wody użytkowej. To niemałe oszczędności w skali roku, a tym bardziej na przestrzeni kilkudziesięciu lat pracy takiej instalacji.

Sposobem na obniżenie kosztów ogrzewania jest również montaż powietrznej pompy ciepła dedykowanej do podgrzewu wody użytkowej. Takie urządzenie może samodzielnie przygotowywać wodę użytkową, niezależnie od innych instalacji grzewczych i współpracować z kotłem grzewczym (posiada wówczas wbudowaną wężownicę), ­zastępując go w roli urządzenia grzewczego w sprzyjających do jej samodzielnej pracy warunkach.

Pompa ciepła to ekonomiczny i niezawodny sposób ogrzewanie domu.
Pompa ciepła to ekonomiczny i niezawodny sposób ogrzewanie domu.

Ogrzewanie elektryczne

W przypadku nowych, ale też modernizowanych budynków o niewielkim zapotrzebowaniu na energię (poniżej 70 kWh/m2 /rok), wartym rozważenia rozwiązaniem są nowoczesne kotły elektryczne. Urządzenia te, podobnie jak pompy ciepła, zapewniają bezemisyjne ogrzewanie pomieszczeń, jak i wody użytkowej. Kotły elektryczne są relatywnie tanie, działają w pełni automatycznie i są praktycznie bezobsługowe. Za ich wyborem przemawia również brak konieczności budowy komina w przypadku nowych domów, wykonywania przyłącza oraz wygospodarowania osobnego pomieszczenia technicznego na montaż urządzenia.

W przypadku modernizowanych systemów grzewczych kotły elektryczne są często stosowane jako drugie, rezerwowe źródło ciepła. Włączenie ich do istniejącej instalacji jest bezproblemowe i odbywa się bez konieczności wykonywania kosztownej dodatkowej modernizacji. W budynkach dobrze zaizolowanych i wyposażonych w instalację fotowoltaiczną takie urządzenia nierzadko pełnią również funkcję podstawowego źródło ciepła. W połączeniu z tańszą taryfą energetyczną i systemem akumulacji ciepła np. w postaci zbiornika buforowego, zapewnią niedrogie ogrzewanie, przy stosunkowo niewysokich kosztach inwestycji. Z te­go powodu kotły elektryczne często są traktowane jako tańsza pod względem kosztów inwestycyjnych alternatywa dla pomp ciepła, oraz jako wspomaganie ich pracy w okresie szczytowym.

Instalacje hybrydowe

Chcąc ograniczyć koszty ogrzewania warto rozważyć wykonanie tzw. instalacji hybrydowej, czyli systemu, który łączy kilka źródeł ciepła, wykorzystujących różne nośniki energii. Sprawdzą się one zarówno w przypadku nowych, jak i modernizowanych budynków, umożliwiając najlepsze wykorzystanie lokalnych zasobów energii w zależności od aktualnych cen nośników energii oraz ich dostępności na miejscu.

Przykładem systemu hybrydowego jest współpraca pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną, wiatrową czy wodną, która dostarcza urządzeniu grzewczemu prąd niezbędny jego pracy. Ich zestawienie w jednym systemie pozwala zwiększyć bieżącą konsumpcję energii z instalacji fotowoltaicznej na własne potrzeby, co z ekonomicznego punktu widzenia jest najkorzystniejszym rozwiązaniem. Eliminuje bowiem problem strat związanych z oddawaniem czy sprzedażą nadmiaru prądu do sieci.

Zasilaną energia z fotowoltaiki pompę ciepła, czy innych lokalnych źródeł energii elektrycznej można wykorzystywać również poza sezonem grzewczym – do ogrzewania wody użytkowej oraz chłodzenia pomieszczeń w okresie letnim. W ten sposób hybrydowy system oparty na pompie ciepła i np. fotowoltaice może zapewnić komfort termiczny w do­mu praktycznie przez cały rok, jeżeli ogrzewany budynek jest dostosowany do ogrzewania w całości pompą ciepła.

Sposobem na obniżenie kosztów ogrzewania jest również połączenie w hybrydowy system pompy ciepła z kotłem grzewczym, np. gazowym, olejowym lub elektrycznym. W takim przypadku pompa ciepła, korzystająca głównie z darmowej energii odnawialnej, pełni w budynku funkcję podstawowego urządzenia grzewczego, a kocioł wspomaga jej pracę jedynie w okresach szczytowego zapotrzebowania na energię cieplną. Redukcję kosztów og­rzewania zapewnią nam również kompaktowe, hybrydowe urządzenia grzewcze, które łączą w jednej obudowie powietrzną pompę ciepła, gazowy kocioł kondensacyjny oraz zasobnik c.w.u. Stanowią tym samym kompletną centralę grzewczą, bazującą na dwóch generatorach energii. Takie urządzenie automatycznie wybiera najtańszy i najbardziej efektywny sposób pracy, a dzięki wysokiemu, dochodzącemu do 80% wykorzystaniu pompy ciepła w pracy instalacji w cyklu rocznym, wyróżnia się niskimi kosztami eksploatacji. Urządzenie hybrydowe są przygotowane do wykorzystywania energii elektrycznej wytwarzanej przez instalację fotowoltaiczną, co pozwala dodatkowo obniżyć koszty eksploatacji elektrycznych komponentów centrali grzewczej.

Również kolektory słonecz­ne, pozwalające na uzysk darmowego ciepła z promieniowania słonecznego, mogą być łączone w układy hybrydowe z systemami grzewczymi zasilanymi kotłami gazowymi, pompami ciepła, kotłami elektrycznymi czy na biomasę, tworzącymi jeden system grzewczy z magazynem ciepła. Takie rozwiązanie pozwala w wydatny sposób ograniczyć koszty ogrzewania.

Magazynowanie energii

Energia słoneczna jest dostępna za darmo, należy ją tylko „przechwycić”. Nie możemy z niej jednak korzystać o każdej porze i nie zawsze w takich samych ilościach. Aby w maksymalny sposób wykorzystywać energię promieniowania słonecznego, konieczne jest magazynowanie wytworzonego dzięki niej ciepła. Istnieją różne sposoby jego „przechowywania”. Mogą to być magazyny krótko– i średnioczasowe, które magazynują ciepło przez kilka dni lub tygodni, oraz sezonowe magazyny pozwalające na magazynowanie ciepła nawet przez kilka miesięcy. Jednak w aspekcie podgrzewania ciepłej wody użytkowej najistotniejsze jest magazynowanie ciepła na okres nie dłuższy niż kilka dni, z uwagi na ciągłą podaż tej energii w okresie lata, i konieczność jej bieżącego zużywania.

Łącząc pracę pompy ciepła czy kotła elektrycznego z fotowoltaiką, możemy magazynować nadmiar energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację PV w postaci ciepła w zasobniku c.w.u., pełniącym funkcję akumulatora energii. W ten sposób zapewnimy sobie dostęp do ciepłej wody użytkowej, ogrzewanej na bieżąco z wykorzystaniem darmowej energii słonecznej. Podobnie można wykorzystać magazyn ciepła w połączeniu z kotła­mi na biomasę, dzięki czemu taki kocioł na pellet może być uruchamiany jedynie raz na kilka dni.

Kolektory słoneczne to darmowe ciepło do podgrzewania wodyużytkowej i wsparcia ogrzewania budynku.
Kolektory słoneczne to darmowe ciepło do podgrzewania wody
użytkowej i wsparcia ogrzewania budynku.

Instalacja na miarę potrzeb

Aby system grzewczy działał wydajnie i zapewniał oszczęd­ne ogrzewanie, musi być traktowany jako całość. Tylko wów­czas, gdy jego poszczególne elementy są w pełni kompatybilne, będzie funkcjonował najefektywniej. Duże znaczenie ma więc zarówno odpowiedni dobór urządzenia grzewczego, jak i elementów instalacji centralnego ogrzewania, która wytworzone ciepło przekazują do pomieszczeń.

W przypadku budynków ogrzewanych elektrycznie (np. pompą ciepła), gazowym czy olejowym kotłem kondensacyjnym lub nowoczesnym kotłem na biomasę, najkorzystniejszym rozwiązaniem jest instalacja niskotemperaturowa. W połączeniu z nią, urządzenia te osiągają znacznie lepszą sprawność niż współpracując z tradycyjnym wysokotemperaturowym ogrzewaniem grzejnikowym, które ze względu na niewielką powierzchnię grzewczą wymaga zasilenia instalacji wo­dą o temperaturze do 75 °C.

Ogrzewanie podłogowe, dzięki znacznie większej powierzchni grzewczej, która sprawia, że ciep­ło przekazywane jest do pomieszczenia równomiernie, może być zasilane wodą grzewczą o temperaturze jedynie 35/28 °C, do przygotowania której potrzeba o wiele mniej energii.

Gazowe kotły kondensacyjne osiągają wysoką sprawność dzięki kondensacji pary wodnej. Proces kondensacji przebiega najefektywniej przy nis­kich temperaturach roboczych. Wyższa temperatura wody grzewczej przekłada się na gorszą sprawność kotła. Najwyższą sprawność urządzenia te osiągają współpracując z instalacją niskotemperaturową – wówczas zjawisko kondensacji zachodzi ciągle, nawet przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych. Lepszą sprawność przy niskich temperaturach roboczych osiągają również pompy ciepła. Według szacunków sezonowej efektywności SCOP pompa ciepła typu powietrze/woda w połączeniu z ogrzewaniem podłogowym (35/28°C) pracuje aż o 20% wydaj­niej niż z tradycyjnymi grzejnikami (55/48°C). Zastosowanie ogrzewania podłogowego we współpracy z pom­pą ciepła przynosi jeszcze jedną ważną korzyść – umożliwia również chłodzenie powietrza latem, wykorzystując w tym celu darmową energię odnawialną pozyskaną przez pompę ciepła.

Co jednak w sytuacji, gdy wykonanie ogrzewania podłogowego nie jest możliwe? Kocioł kondensacyjny i pompa ciepła mogą również współpracować z grzejnikami!

Większość modeli nadaje się do ogrzewania niskotemperaturowego, z temperaturą zasilania co najmniej 45°C, pod warunkiem, że zostaną one prawidłowo zwymiarowane. Grzejniki niskotemperaturowe, czyli o zwiększonej powierzchni wymiany ciepła, są nieco większe od tradycyjnych grzejników, natomiast umożliwiają znacz­ną redukcję temperatury zasilania instalacji.

W sprzedaży znajdziemy między innymi grzejniki płytowe dedykowane do współpracy z niskotemperaturowymi źródłami ciepła. Dzięki zastosowanym rozwiązaniom oraz technologii, za sprawą której w pierwszej kolejności nagrze­wa się pły­ta frontowa, podczas gdy kolej­na spełnia funkcję ek­ranu chroniącego przed wypromieniowaniem ciepła, takie grzejniki szybko się nagrzewają i skutecznie rozprowadzają ciepło w pomieszczeniu, zapewniając oszczędności na kosztach ogrze­wania.

Decydując się na wymianę starego kotła na nowy, z niższymi parametrami temperaturowymi instalacji lub montaż pompy ciepła nie jesteśmy więc skazani jedynie na ogrzewanie podłogowe.

Warto jednak wówczas dokonać ponownego doboru grzej­ników. Wyposażając system grzewczy w elementy ze sobą kompatybilne, zyskujemy bowiem pewność, że będzie on pracował optymalnie i umożliwi oszczędności nawet do 30% energii.

Kotły kondensacyjny i pompy ciepła pracują najsprawniej w połączeniu z ogrzewaniem niskotemperaturowym.
Kotły kondensacyjny i pompy ciepła pracują najsprawniej w połączeniu z ogrzewaniem niskotemperaturowym.

Sposób na oszczędności: hydrauliczne balansowanie ogrzewaniem

Przed uruchomieniem niskotemperaturowego systemu grzewczego bazującego na grzejnikach należy upewnić się, że wszystkie zostały zaopatrzone w niezbędną ilość ciepłej wody. Instalacje grzewcze, które nie są zbilansowane hydraulicznie, nie będą w stanie dostarczyć wystarczającej ilości ciepłej wody do grzejników znajdujących się najdalej od pompy cyrkulacyjnej, podczas gdy grzejniki w pobliżu pompy będą miały jej w nadmiarze. Zwiększa to zużycie energii i koszty ogrzewania, oraz obniża komfort cieplny w pomieszczeniach. Dzięki odpowiednim wkładkom termostatycznym oraz regulatorom temperatury na grzejnikach lub w pomieszczeniach, równoważenie hydrauliczne jest w pełni kontrolowane, co pozwala zmniejszyć zużycie energii nawet o 30%.

Elektryczne ogrzewanie powierzchniowe

Technologie ocieplania domów sprawiają, że zapotrzebowanie na ciepło jest mniejsze, a koszty eksploatacyjne ogrzewania maleją. Dlatego systemy grzewcze o niskich kosztach inwestycyjnych, takie jak elektryczne ogrzewanie powierzchniowe, są szczególnie atrakcyjne dla inwestorów. Kable grzejne zatopione w wylewce akumulują ciepło, które następnie jest oddawane do pomieszczenia. Stosując ogrzewanie elektryczne można płacić niskie rachunki, gdyż to jedyne źródło ciepła, umożliwiające korzystanie z tańszej taryfy np. w czasie nocy. Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest inwestycja łącząca powierzchniowe ogrzewanie elektryczne z instalacją fotowoltaiczną. Dzięki niej kable grzejne mogą być zasilane darmową energią, co pozwala ograniczyć koszty ogrzewania nawet do zera, a koszty inwestycyjne nie odbiegają od tych za instalację pompy ciepła. Co więcej brak przyłączy gazu, kotłowni, komina, to także oszczędność. Dodatkowo kable grzejne posiadają nawet 20-letnią gwarancję, a dobrze zainstalowane służyć będą 50 lat. W budynkach modernizowanych oraz w pomieszczeniach takich jak łazienki, gdzie komfort cieplny wymagany jest cały rok, dobrze sprawdzą się samoprzylepne maty grzejne, których montaż nie wymaga ingerencji w posadzkę.

Elektryczne ogrzewanie powierzchniowe może być jedynym źródłem ciepła. Częściej jednak występuje jako uzupełnienie systemu grzewczego.
Elektryczne ogrzewanie powierzchniowe może być jedynym źródłem ciepła. Częściej jednak występuje jako uzupełnienie systemu grzewczego.

Automatyka do sterowania instalacją grzewczą

Nowoczesne urządzenia grzew­cza charakteryzują się rozbudowaną automatyką, która nie tylko usprawnia ich obsługę, ale również pozwala sterować pracą całego systemu grzewczego.

Aby kocioł, pompa ciepła czy układ hybrydowy pracowały w najbardziej efektyw­ny sposób, warto zapatrzyć system grzewczy w dodatkowe regulatory, które pozwolą dostosować pracę systemu grzewczego do aktualnego zapotrzebowania na ciepło lub określać priorytet urządzenia w wypad­ku instalacji hybrydowej. Ich zadaniem jest obniżenie do minimum zużycia energii, przy zachowaniu oczekiwanego przez domowników komfortu cieplnego. Takimi urządzenia są m.in. regulatory pokojowe i pogodowe. Regulator pokojowy uzależnia pracę kotła od temperatury panującej wewnątrz domu, pogodowy – od warunków panujących na zewnętrz budynku. Pozwala on kontrolować temperaturę powietrza zewnętrznego i dostosowywać do niej temperaturę wody w instalacji centralnego ogrzewania. Aby zapewnić optymalny komfort cieplny i minimalne wahania temperatury wewnątrz domu zaleca się połączenie pra­cy obu typów regulatorów. Regulator pogodowy będzie sterował pracą kotła reagując na zmieniające się warunki pogodowe, a termostat pokojowy uwzględni także temperaturę w pomieszczeniu, ustawioną przez domowników.

Regulator pogodowy może również zarządzać instalacją hybrydową. Dzięki niemu kontrolowanie pracy urządzeń odbywa się automatycznie, a użyt­kownicy systemu nie muszą się zastanawiać, w którym momencie zastosować dane źródło ciepła.

Regulator analizuje informacje dotyczące temperatury zewnętrznej oraz wewnętrznej, a także ceny paliw i energii elektrycznej w taryfie dziennej lub nocnej i na tej podstawie wybiera najkorzystniejszą metodę ogrzewania pomieszczeń.

Regulatory pozwalają efektywnie zarządzać temperaturą w domu.
Regulatory pozwalają efektywnie zarządzać temperaturą w domu.

Instalację grzejnikową war­to zaopatrzyć w termostaty. Ich montaż nie wymaga dużych na­kładów inwestycyjnych, a przynosi wiele korzyści pod względem oszczędności energii i komfortu. Głowice i zawory termostatyczne są ważnym elementem każdego systemu grzewczego. Regulują temperaturę w domu poprzez sterowanie przepływem ciepłej wody przez grzejnik. Kontrolują temperaturę w pomieszczeniach, nie dopuszczając do ich przegrzewania i wychładzania, pozwalają tym samym optymalnie wykorzystać ciepło. Dzięki swojej funkcji zapewniają również oszczędności energii sięgające nawet do 36%.

Obecnie produkowane termostaty wyposażone są w różne funkcjonalności umożliwiające dodatkowe oszczędności na kosz­tach energii cieplnej. W ofercie producentów znajdziemy, m.in. głowice elektroniczne, na których można ustawić konkretną temperaturę, jakiej oczekuje­my. Jeżeli jest za wysoka, to termostat ogranicza dopływ ciepłej wody, a jeżeli za niska – zwiększa go. Nowoczesne zawory termostatyczne, którymi można sterować poprzez smartfon, mają wbudowany silnik krokowy działający w oparciu o elektroniczny pomiar temperatury. Zarządza on przepływem wody, w taki sposób, aby utrzymać zadaną temperaturę w pomieszczeniu.

Nowoczesne rozwiązania umożliwiają również sparowanie głowic elektronicznych zamontowanych na kilku grzejnikach znajdujących się w jednym pomieszczeniu. Dzięki temu dokonując zmiany na jednej z głowic, pozostałe grzejniki w obrębie danego pomieszczenia przyjmą te same parametry. Takie rozwiązania zwalnia nas z konieczności ręcznego ustawienia temperatury na każdym z grzejników osobno, tak aby nastawy były identyczne, co również umożliwia optymalne zarządzenie ciepłem w poszczególnych pomieszczeniach do­mu. W sprzedaży znaleźć moż­na również termostaty elektroniczne, które rozpozna­ją, kiedy otwieramy okna w celu przewietrzenia pomieszczenia i automatycznie zamykają wów­czas przepływ wody, aby zapobiec nadmiernemu zużyciu energii cieplnej.

Nowoczesne termostaty grzejnikowe umożliwiają precyzyjne określenie oczekiwanej temperatury w pomieszczeniach.
Nowoczesne termostaty grzejnikowe umożliwiają precyzyjne określenie oczekiwanej temperatury w pomieszczeniach.

Sterowanie ze smartfonem w ręku

Nowoczesne urządzenia grzewcze, dzięki rozbudowanej automatyce i modułowi WiFi, umożliwiają sterowanie pracą systemu grzewczego za pomocą aplikacji mobilnej zainstalowanej np. na smartfonie. Dzięki niej, niezależnie od miejsca, w którym aktualnie przebywamy, możemy wyświetlić informacje o stanie ogrzewania w domu, ustawić żądaną temperaturę w pomieszczeniach lub ciepłej wody użytkowej, przełączyć tryb ogrzewania na oszczędny i przywrócić tryb normalnego grzania przed powrotem do domu, ustalić w jakim przedziale czasowym będzie utrzymywana konkretna temperatura w pomieszczeniach, a także zaprogramować komfortowe i oszczędne ogrzewanie na poszczególne dni tygodnia. Takie rozwiązanie zapewnia nie tylko wysoki komfort eksploatacji systemu grzewczego, ale również dodatkowe oszczędności na kosztach ogrzewania.

Beata Augustowska
we współpracy z ekspertami SPIUG

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wróć na regiodom.pl RegioDom
Dodaj ogłoszenie