Jarzębina i jej właściwości. Czy jarzębina jest jadalna, kiedy ją zbierać i do czego można wykorzystać owoce jarzębu pospolitego

Sławomir Bobbe
Sławomir Bobbe
Owoce jarzębiny są zdrowe, ale dopiero po obróbce termicznej! Surowe mogą bardzo zaszkodzić, a to przez zawartość kwasu parasorbowego.
Owoce jarzębiny są zdrowe, ale dopiero po obróbce termicznej! Surowe mogą bardzo zaszkodzić, a to przez zawartość kwasu parasorbowego.
Dzieci doceniają jarzębinę, bo robią z niej korale i bukiety. Dorośli powinni zwrócić uwagę nie tylko na jej walory estetyczne, ale także na inne właściwości. Przedstawiamy dobroczynne działanie jarzębiny.

Spis treści

Jarzębina czy jarząb?

Co ma wspólnego jarząb z jarzębiną? – niby proste pytanie, ale odpowiedź bywa trudna. Jarząb pospolity (jarząb zwyczajny) to drzewo, a jego owoce to jarzębina. Jednak potocznie również drzewo najczęściej jest nazywane jarzębiną. Owoce jarzębiny mają sporo pożytecznych właściwości. Wykorzystuje się je w lecznictwie, kosmetyce, a także w kuchni - w szczególności do produkcji przetworów.

Polecamy też:

Uwaga! Surowa jarzębina jest niebezpieczna

Jarzębina jest jadalna, jednak nie wolno spożywać owoców jarzębiny na surowo. To dlatego, że mogą stać się wówczas trucizną. Surowe owoce zawierają toksyczny kwas parasorbowy. Po zjedzeniu choćby kilku kulek surowej jarzębiny zaczną się wymioty i biegunka oraz bóle głowy. Jarzębina nadaje się do jedzenia, gdy zostanie ususzona, ugotowana lub wcześniej zamrożona (wystarczy mrozić owoce przez 1,5 doby). Wtedy bowiem trujący kwas kryjący się w jarzębinie zostanie zlikwidowany. Lepiej też zbierać owoce poza miastem. Te zrywane z jarzębu w centrach miast mają więcej zanieczyszczeń.

Nie trzeba wiele wysiłku, ani dużego ogrodu, by mieć świeże owoce od późnej wiosny do jesieni. Wystarczy posadzić kilka krzewów. Poznaj je.

Owoce z własnego ogrodu od maja do października? To możliwe!...

Jarzębina jako lekarstwo

Już nasze babcie doceniały jarzębinę bogatą w witaminę C. Nazywały ją naturalną tabletką. To dlatego, że wyciąg z owoców jarzębiny pomagał w przeziębieniu, chorobie płuc czy nerek (np. kruszył kamienie nerkowe). Małe kulki jarzębiny zawierają przynajmniej tyle samo witaminy C, co cytryny. W ich składzie pojawiają się też inne witaminy. Są to choćby: wit. A, E, K, z grupy B oraz PP. Jarzębina zawiera spore dawki miedzi i magnezu. Działa antybakteryjnie, przeciwzapalnie. Na anemię także jest zalecana. Reguluje pracę układu krwionośnego. Trzeba jednak uważać, ponieważ ma również właściwości moczopędne i przeczyszczające.

Dowiedz się więcej:

Jarzębina niczym kosmetyk

Właściwości pielęgnacyjne jarzębiny są mniej znane, przez co niedoceniane. Kremy, kompresy i płukanki z dodatkiem tych owoców likwidują cienie pod oczami i zmniejszają opuchliznę. Działają ściągająco, antybakteryjnie i odżywczo. Jarzębina pomaga na skórę – leczyć trudno gojące się rany i rozszerzone naczynka. Ogranicza rozwój grzybów oraz bakterii, co powoduje, że skóra staje się gładsza, pozbawiona wyprysków.

Kiedy zbierać jarzębinę

Owoce jarzębiny są czasem dojrzałe już w pierwszej połowie września (zależy od tego, jakie temperatury panowały w ostatnich tygodniach). Wówczas można je zbierać. Warto jednak poczekać przynajmniej do połowy października. Ogrodnicy mawiają, że gdy jarzębina dostanie trochę przymrozków, jej walory smakowe i właściwości lecznicze są jeszcze lepsze. Pod wpływem przemrożenia owoce tracą goryczkę. Jeśli nie chcemy czekać ze zbiorem jarzębiny do przymrozków, które pojawiają się coraz później, zebrane wcześniej owoce przemroźmy w zamrażalniku. Najlepiej zrywać całe kiście (grona) jarzębiny i lekko oderwać owoce od łodyg. Jeżeli łatwo odchodzą, to znaczy, że są dojrzałe.

Niektóre drzewa i krzewy pełnię urody prezentują jesienią, gdy ich liście przebarwiają się.

Te drzewa i krzewy jesienią naprawdę szaleją z kolorami! Ich...

Jarzębina w kuchni

Może ona stanowić dodatek do mięs pieczonych, sosów, sałatek i surówek. Jest dekoracją tortów i innych ciast. Niektórzy robią z niej dżemy i konfitury. Nalewki jarzębinowe także są popularne, zwłaszcza te na bazie alkoholu. Smakują jak grzańce. Wódka z jarzębiną w składzie również jest produkowana, to m.in. jarzębiak w dwóch wersjach – czysty lub smakowy.

Ciekawostki z jarzębiną w roli głównej

W dawnych czasach jarzębina pomagała przetrwać biedę. Gdy rodzinom brakowało mąki do pieczenia chleba, ucierano owoce jarzębiny i one zastępowały mąkę. Nawet myśliwi upodobali sobie jarzębinę. Używali jej jako wabika na ptaki.

Istnieje legenda o jarzębinie. Dawno, dawno temu, gdy ludzie poznali to drzewo, owoce jarzębiny miały słodki smak, jak miód. Ludzie jednak nie pielęgnowali drzewa, więc ono się zemściło. Od tamtej pory wydaje gorzkie, cierpkie owoce zamiast słodkich jak miód.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Czas na tańsze budowanie? W styczniu br. taniały materiały budowlane

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na regiodom.pl RegioDom