Zmiana głównego najemcy mieszkania komunalnego z rodziców na dzieci - tak wygląda

Mieszkasz w lokalu komunalnym, jak na swoim, chociaż go nie kupiłeś. Możesz być spokojny o przyszłość dzieci. One po twojej śmierci będą tu mogły prawdopodobnie dalej mieszkać. Tłumaczymy procedurę.
  • Mieszkanie komunalne

    Teoretycznie mieszkania komunalnego, należącego do gminy, nie można przepisać na dzieci. W praktyce dochodzi do zmiany najemcy lokalu.

    Jarosław Pruss (archiwum Gazety Pomorskiej)

Sytuacja z życia wzięta: samotna matka z córką mieszkają w 1-pokojowym, 26-metrowym mieszkaniu komunalnym w centrum dużego miasta. Gmina im je przyznała ponad 40 lat temu. Obie panie są tutaj tak długo zameldowane. Wdowa ma 73 lata, a córka jedynaczka – 51. Starsza kobieta żyje z emerytury, a młodsza jest rencistką. Córka nie ma męża ani dzieci. Nie ma też szans, żeby zaciągnąć kredyt i kupić sobie kawalerkę. Wiadomo jednak, że po śmierci mamy córka nadal będzie mogła zajmować obecne mieszkanie.

Zmiana najemcy lokalu komunalnego

Nie ma wprawdzie zasady dziedziczenia w odniesieniu do mieszkań komunalnych i socjalnych (czyli tych o obniżonym standardzie), ale istnieje możliwość zmiany najemcy lokalu. Nie można w tym przypadku mówić również o przepisaniu mieszkania. Rzecz polega na rozwiązaniu umowy najmu lokalu z dotychczasowym głównym najemcą i zawarcie jej z nowym najemcą. To znaczy, że kończy się umowa podpisana z rodzicem (lub małżeństwem, którzy są współnajemcami), a zostaje zawarta umowa z nowym najemcą, czyli ich dzieckiem.

Kto może starać się o mieszkanie komunalne

Nie każdy może starać się o pozostanie nowym najemcą po zmianie dotychczasowego. Z takiej opcji mogą skorzystać np. współmałżonkowie nie będący dotychczas współnajemcami, dzieci najemcy, dzieci współmałżonka, a także osoby, na które najemca zobowiązany był płacić alimenty. Zgodnie z Ustawą o ochronie praw lokatorów z 2001 roku (z późniejszymi zmianami), o takie mieszkanie może starać się ponadto osoba, która faktycznie pozostawała we współżyciu z głównym najemcą. Procedura rusza za życia dotychczasowego najemcy albo po jego śmierci.

Przeczytaj również: Jak się ubiegać o mieszkanie z zasobów gminy 

Warunki do spełnienia

Istotny jest fakt rzeczywistego zamieszkiwania lokalu komunalnego rzez osobę, która ma niejako przejąć umowę najmu. Kolejny warunek: osoba chcąca zostać głównym najemcą np. po rodzicach, nie może posiadać innego mieszkania, np. kupionego na kredyt albo za gotówkę. Musi także wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie kupić sobie mieszkania na wolnym rynku. Trzeba będzie zatem przedstawić wysokość osiąganych dochodów. Należy też udowodnić, że najemcę będzie stać na terminowe regulowanie opłat związanych z mieszkaniem.

Decyzja o zmianie najemcy należy do gminy

Wszystko zależy w gestii gminy. To z nią pertraktuje osoba starająca się o najem mieszkania komunalnego po rodzicach. W imieniu gminy występuje zwykle Zakład Nieruchomości Komunalnych, Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Nieruchomościami lub Administracja Domów Komunalnych (albo ich odpowiednik). Do gminy bowiem należą te lokale, a nie do najemców, którzy je zajmują. No chyba, że mieszkania zostały wykupione przez lokatorów. Urzędnicy, zanim podejmą decyzję, rozpoznają sytuację kandydata. Mogą np. przeprowadzić wywiad środowiskowy, a więc złożyć wizytę sąsiadom i podpytać, czy zainteresowany najmem rzeczywiście tutaj mieszka, a jeśli tak, to jak długo. Wskazane, aby mieszkał minimum od 5 lat.

Informacja o zmianie najemcy mieszkania komunalnego w ciągu miesiąca

Wniosek składa się do gminy. Decyzja powinna zostać wydana w ciągu miesiąca od złożenia dokumentów. Czas wydłuży się, jeśli np. będzie brakowało zaświadczeń czy innych dokumentów. Jeżeli przyjdzie odmowa zawarcia umowy, gmina musi wskazać przepisy, na jakie się powołała, wydając taką decyzję. Może okazać się także, że starający się o podpisanie umowy był tzw. trudnym, konfliktowym lokatorem, który dokonywał zniszczeń w budynku, i gmina nie przyzna mu lokalu. Gmina jest również zobowiązana do wydania pouczenia o możliwości odwołania się zainteresowanego od decyzji oraz termin, w którym może on to zrobić.

Warto wiedzieć: Szczegóły rządowego programu mieszkaniowego „Mieszkanie Plus" 

Bezprawne zajmowanie mieszkania komunalnego

Zdarza się, że osoby, które otrzymały odmowę, po śmierci głównego najemcy nadal zajmują mieszkanie gminne. Czynią to bezprawnie. Jeżeli gmina to potwierdzi, nielegalnego lokatora czeka eksmisja. Zacznie się od tego, że urząd przyśle upomnienie (nakaz) o opuszczenie lokalu. Procedura trwa zazwyczaj latami. Sąd wydaje decyzję o eksmisji, a wszelkie koszty związane z przymusową wyprowadzką będzie musiał pokryć właśnie dziki lokator. 

Autor: Sławomir Bobbe
6komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (6)

Bardzo zainteresował mnie powyższy artykuł o zmianie głównego najemcy mieszkania komunalnego.
Po śmierci ojca zostaliśmy, ja i siostra wraz z mamą,wdową, najemcami mieszkania komunalnego z mocy prawa .Jest ten fakt stwierdzony dokumentem gminnym.
Z uwagi na długi okres zamieszkiwania ,podjęliśmy z mamą decyzję wykupienia mieszkania .
Mama rencistka po mężu nie dysponowała wystarczającą kwotą i wspólnymi środkami z naszych skromnych dochodów / dopiero zaczęliśmy pracować / i mamy renty wykupilismy mieszkanie. Ale ,jest niestety to ale.
Otóż gmina podpisała umowę tylko z mamą mimo statusu współnajemców .Akt notarialny podpisany w Państwowym Biurze Notarialnym. Okazało się po śmierci mamy ,że tylko mama była
właścicielem mieszkania ,figuruje w KW mieszkania a ja z siostrą i resztą rodzeństwa jesteśmy spadkobiercami mieszkania.
Czy do podpisania aktu wykupu gmina nie powinna wezwać również mnie i siostrę /współnajemcy z mocy prawa/? Czy akt ten powstał zgodnie z obowiązującym prawem?
Dziś w wyniku tej sytuacji staliśmy się z siostrą spadkobiercami własnych środków finansowych wyłożonych w części, przy wykupie i jeszcze zgodnie z prawem należą one w spadku do podziału dla pozostałych spadkobierców w postaci mieszkania wykupionego przez nas troje.
Sytuacja bardzo skomplikowana , ale z czyjej winy ? Czy jest jakaś rada aby to wszystko wyprostować?
Pozdrawiam Antoni
Antoni, 07.08.2017, 13:38
Sytuacja jest skomplikowana z Państwa winy. Na etapie wykupu mieszkania, podczas przygotowywania aktu notarialnego powinni Państwo zgłosić, że właścicieli lokalu będzie kilku. Wówczas po śmierci mamy, Pan z siostrą nadal bylibyście właścicielami i do tego dziedziczylibyście część mamy - po połowie jeżeli nie macie Państwo innego rodzeństwa. Obecnie mieszkanie dziedziczą wszystkie uprawnione osoby - jeżeli jest to tylko Pan i siostra wówczas mieszkanie staje się Waszą współwłasnością.
Prawniczek, 06.03.2018, 09:42
Serdecznie dziękuję za odpowiedz - komentarz. Czy dzisiaj byłaby możliwość podważenia aktu notarialnego wykupu w oparciu o dokument potwierdzający wstąpienie w najem po śmierci ojca, dzieci i żony z mocy prawa Kodeksu Cywilnego art.691 i dopisanie mnie i siostry do KW jako właścicieli wykupionego lokalu
Antoni, 10.04.2018, 10:40
Witam,
mam pytanie odnośnie zmiany najemcy.
Po śmierci głównego najemcy ( dziadka), ojciec nie dopełnił obowiązku przepisania lokalu na siebie. W tym momencie lokal zajmuję wraz z siostrą, oboje jesteśmy w nim zameldowani. Z ojcem od wielu lat nie utrzymujemy kontaktów. Co w tej sytuacji możemy zrobić żeby przepisać mieszkanie na jedno z nas? Z góry dziękuję za odpowiedź.
Krzysztof, 20.08.2018, 13:48
Witam,
Po śmierci babci, ojciec, nie będąc zameldowany, wyprowadził się. Lokal przeszedł na własność Miasta i został wystawiony na licytacje. Moje pytanie: czy ojciec nie będąc zameldowany, po śmierci matki (głównego najemcy) mógł wykupić mieszkanie po niższej cenie? Proszę o kilka słów w tej sprawie. Dziękuje i pozdrawiam.
Piotr, 28.09.2019, 20:13
Najlepszy sposób na zmianę najemcy- Wymeldowanie głównego najemcy, zawarcie umowy z gminą i ewentualnie ponowne zameldowanie byłego głównego najemcy. Proste?
Borkowski, 09.11.2020, 18:38