Elektroodpady możesz oddać bezpłatnie. Nie wyrzucaj ich do śmieci

Czy wiesz, że zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego nie można wyrzucać do śmietnika ani samodzielnie demontować? Robiąc to, narażasz zdrowie, środowisko i portfel. Bo kara może wynieść nawet 200 000 zł.
  • Stary telewizor

    pablogv2004
  • Symbol przekreślonego kosza

    Symbol przekreślonego kosza oznacza, że danego sprzętu nie możemy wyrzucić do śmietnika na osiedlu.

    Joanna Turakiewicz

Elektrośmieci rozpoznajemy w prosty sposób – są nimi wszystkie zepsute i zużyte urządzenia, które, aby działać, potrzebują prądu albo obecności pól elektromagnetycznych. Zaliczają się więc do nich zarówno duże i małe urządzenia podłączone do sieci i ich elementy (lodówka, robot kuchenny, świetlówka energooszczędna), o ładowanych akumulatorach (telefon komórkowy) i działające na jednorazowe baterie (zegar elektroniczny).

Zgodnie z ustawą o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wszystkie tego rodzaju urządzenia podlegają obowiązkowi zbierania, odzysku i recyklingu. Oznacza to, że elektrośmieci nie można po prostu wrzucić do śmietnika, ani do żadnego z pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów makulatury, plastiku czy szkła.

Rodzaje sprzętu elektrycznego i elektronicznego podlegającego pod ustawę

  1. Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego: duże urządzenia chłodzące, chłodziarki, zamrażarki, pozostałe wielkogabarytowe urządzenia używane do chłodzenia, konserwowania i przechowywania żywności, pralki, suszarki do ubrań, zmywarki, urządzenia kuchenne, w tym kuchenki, piece elektryczne, elektryczne płyty grzejne, mikrofalówki, pozostałe wielkogabarytowe urządzenia używane do gotowania i innego typu przetwarzania żywności, elektryczne urządzenia grzejne, grzejniki elektryczne, wentylatory elektryczne, urządzenia klimatyzacyjne, sprzęt wentylujący, wyciągi wentylacyjne i sprzęt konfekcjonujący. 
  2. Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego: odkurzacze, zamiatacze do dywanów, pozostałe urządzenia czyszczące, urządzenia używane do szycia, dziania, tkania i innego typu przetwarzania wyrobów włókienniczych, żelazka i pozostałe urządzenia do prasowania, maglowania i pielęgnacji ubrań, tostery, frytownice, rozdrabniacze, młynki do kawy oraz urządzenia do otwierania i zamykania, pojemników i opakowań, noże elektryczne, urządzenia do strzyżenia włosów, suszenia włosów, szczotkowania, zębów, golenia, masażu oraz pozostałe urządzenia do pielęgnacji ciała, zegary, zegarki itp., wagi i wszystkie inne małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego. 
  3. Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny: komputery duże, stacje robocze i jednostki drukujące, komputery osobiste stacjonarne, w tym procesor, mysz, monitor i klawiatura, laptopy, notebooki, notepady, drukarki, sprzęt kopiujący, elektryczne i elektroniczne maszyny do pisania, kalkulatory kieszonkowe i biurowe, pozostały sprzęt do zbierania, przechowywania, przetwarzania, prezentowania lub przekazywania informacji drogą elektroniczną, terminale i systemy użytkownika, faksy, teleksy, telefony, automaty telefoniczne, telefony bezprzewodowe, telefony komórkowe, systemy zgłoszeniowe/sekretarki automatyczne, pozostałe produkty lub sprzęt służący do transmisji głosu, obrazu lub innych informacji za pomocą technologii telekomunikacyjnej. 
  4. Sprzęt audiowizualny: odbiorniki radiowe, odbiorniki telewizyjne, kamery video, sprzęt video, sprzęt hi-fi, wzmacniacze dźwięku, instrumenty muzyczne, pozostałe produkty lub urządzenia wykorzystywane do nagrywania lub kopiowania dźwięku lub obrazów, w tym sygnałów, lub wykorzystujące technologie przesyłu dźwięku i obrazu inne niż telekomunikacyjne. 
  5. Sprzęt oświetleniowy: oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwach domowych, liniowe i kompaktowe lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze, w tym ciśnieniowe lampy sodowe oraz lampy metalohalogenkowe, niskoprężne lampy sodowe oraz pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła, z wyjątkiem żarówek. 
  6. Narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych: wiertarki, piły, maszyny do szycia, urządzenia do skręcania, mielenia, piaskowania, przemiału, piłowania, cięcia, nawiercania, robienia otworów, nabijania, składania, gięcia lub podobnych metod przetwarzania drewna, metalu i innych materiałów, narzędzia do nitowania, przybijania lub przyśrubowania lub usuwania nitów, gwoździ, śrub lub podobnych zastosowań, narzędzia do spawania, lutowania lub podobnych zastosowań, urządzenia do rozpylania, rozprowadzania, rozpraszania lub innego, typu nanoszenia cieczy lub substancji gazowych innymi metodami, narzędzia do koszenia trawy lub innych prac ogrodniczych, pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne. 
  7. Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy: kolejki elektryczne lub tory wyścigowe, kieszonkowe konsole do gier video, gry video, komputerowo sterowane urządzenia do uprawiania sportów rowerowych, nurkowania, biegania, wiosłowania, sprzęt sportowy z elektrycznymi lub elektronicznymi częściami składowymi, automaty uruchamiane monetą, banknotem (pieniądzem papierowym), żetonem lub innym podobnym artykułem, pozostałe zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy. 
  8. Wyroby medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów: sprzęt do radioterapii, sprzęt do badań kardiologicznych, sprzęt do dializoterapii, sprzęt do wentylacji płuc, urządzenia medyczne wykorzystujące technikę nuklearną, sprzęt laboratoryjny do diagnostyki in vitro, analizatory, zamrażarki laboratoryjne, testy płodności, pozostałe urządzenia do wykrywania, zapobiegania, monitorowania, leczenia, łagodzenia przebiegu choroby, urazów lub niepełnosprawności. 
  9. Przyrządy do nadzoru i kontroli: czujniki dymu, regulatory ciepła, termostaty, urządzenia pomiarowe, ważące lub do nastawu używane w gospodarstwie domowym lub jako sprzęt laboratoryjny, pozostałe przyrządy nadzoru i kontroli używane w obiektach i instalacjach przemysłowych (np. w panelach sterowniczych). 
  10. Automaty do wydawania: automaty do wydawania napojów gorących, butelek lub puszek z zimnymi i gorącymi napojami, produktów stałych, pieniędzy – bankomaty oraz inne automaty wydające wszelkiego rodzaju produkty

Co grozi za nie stosowanie się do przepisów

Dodatkowo, dla oznaczenia produktów, których nie można wrzucać do pojemników na odpady komunalne, stosuje się na opakowaniach, instrukcjach, bądź etykietach symbol przekreślonego kontenera. Obecność takiego oznaczenia oznacza nie tylko zakaz wyrzucania elektroodpadów, za co grozi 5000 zł grzywny, ale również samodzielnego demontażu. Tego ostatniego zakazu tym bardziej nie należy lekceważyć, choćby w trosce o stan własnego portfela, ustawa bowiem w paragrafie 71 określa, że kto, (...) przeprowadza demontaż zużytego sprzętu poza zakładem przetwarzania, podlega karze grzywny w wysokości od 2000 zł do 100 000 zł.

Nie troska o własne finanse jednak powinna być dla nas największą motywacją do przestrzegania przepisów, ale troska o zdrowie swoje i innych oraz dbałość o środowisko. Większość wymienionych w ustawie produktów, zawiera bardzo niebezpieczne substancje, które po wydostaniu się z uszkodzonej baterii, komputera, czy świetlówki łatwo przenikają do gleby, wód gruntowych i powietrza albo bezpośrednio do organizmu:

Szkodliwe substancje  - miejsce występowania i działanie na ludzki organizm
Substancja Występowanie  Mogące wystąpić działania niepożądane 
Rtęć  niektóre świetlówki  uszkodzenie nerek, zaburzenia wzroku, słuchu, mowy, i koordynacji ruchów, deformuje kości, może być przyczyną zmian nowotworowych 
Ołów w elektronice jako składnik stopów lutowniczych i szkła kineskopowego  toksyczny i rakotwórczy; dostaje się do wątroby, płuc, serca i nerek, gromadzi się w skórze i mięśniach. Ostatecznie kumuluje się w tkance kostnej i niszczy szpik 
Związki bromu komputery  schorzenia układu rozrodczego, problemy neurologiczne 
Chrom elementy metalowe, jako ochrona przed korozją, lampy kineskopowe  zaburzenia układu krążenia oraz oddechowego, choroby skóry, alergia 
Kadm baterie urządzeń elektrycznych  zaburzenia czynności nerek i funkcji rozrodczych, nadciśnienie, zmiany nowotworowe, deformacja szkieletu kostnego poprzez zaburzenie metabolizmu wapnia 
Nikiel pokrycie elementów ze stali i żelaza dla zabezpieczenia przed korozją  ostre alergie, atopowe zapalenie skóry 
PCB (związki chemiczne) w różnych urządzeniach funkcje chłodzące, smarujące i izolujące  uszkodzenia wątroby, anomalie reprodukcyjne, osłabienie odporności, zaburzenia neurologiczne i hormonalne 
R-12 (freon) starsze modele klimatyzatorów i lodówek (sprzed 1998 r.)  szczególnie szkodliwy dla warstwy ozonowej 
Azbest w różnych urządzeniach pełni funkcję izolacji pylica azbestowa, rak płuc, nowotwór międzybłoniaka opłucnej 

 

Zgodnie z prawem, elektrośmieci można pozbyć się bezpłatnie, oddając je do wybranych punktów

  • sklepu, przy zakupie nowych urządzeń tego samego typu;
  • gminnego punktu zbierania, którego adres dostaniesz w urzędzie gminy, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oddawać można w ilościach nieograniczonych; 
  • punktów skupu złomu, zarejestrowanych w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska i posiadających pozwolenie na prowadzenie działalności zbierania elektrośmieci; 
  • serwisu, w sytuacji, gdy okaże się, że urządzenia oddanego do naprawy nie da się naprawić, albo koszt naprawy przekroczy wartość samego urządzenia. Serwis może odmówić przyjęcia urządzenia, które stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia pracowników albo zostało przyniesione nie z zamiarem naprawy, a pozbycia się. 
Autor: Joanna Turakiewicz
3komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (3)

a jak się zorientują, że wykręciłam ze środka jakąś cześć? No chyba nie sprawdzają, a ponadto aż takimi znawcami wszystkich sprzętów nie są, żeby wiedzieć, czy wszystko jest ok? tak mi się wydaje ;) ale się nie znam :)
Mycha, 23.03.2012, 16:48
wolę zapłacić symboliczną opłatę (w recykling24 przykładowo jest to około 10-20 zł) niż zanieczyścić środowisko i narażać zdrowie swoje i innych ludzi. Leniwi tłumaczą, że jak wyrzucą pralkę na śmietnik, to bezdomny sobie rozbierze ją na części i będzie mógł sprzedać. ale jakoś o potencjalnych szkodach nie wspomną. nie bez powodu za wyrzucanie elektrośmieci grozi kara grzywny
Oprah, 13.08.2013, 14:37