Najważniejsze zmiany w prawie w 2019. Co nas czeka na rynku mieszkań, działek i kredytów?

Wraz z początkiem 2019 roku weszło w życie wiele nowych przepisów dotyczących rynku nieruchomości oraz rynku kredytowego. Podsumowujemy najważniejsze dokonane i planowane zmiany.
  • Zmiany w prawie 2019

    2019 to rok dużych zmian m.in. dla właścicieli mieszkań, rolników, kredytobiorców oraz osób planujących ocieplenie domu.

    123RF.com

Jakie zmiany w prawie nastąpiły i nastąpią w 2019 roku? O największych kwestiach takich jak przekształcenie użytkowania wieczystego we własność czy ulga termomodernizacyjna słyszeli wszyscy, inne jednak łatwo mogły umknąć uwadze. Już teraz wiadomo też o części planowanych nowelizacji przepisów – a ponieważ rok dopiero się zaczął, może nas jeszcze czekać wiele niespodzianek. Poniżej przedstawiamy krótkie omówienie najważniejszych zmian na rynku nieruchomości oraz odsyłamy do szczegółowych artykułów, z których można dowiedzieć się więcej.

Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność

1 stycznia 2019 r. grunty pod budynkami mieszkalnymi znajdujące się w użytkowaniu wieczystym przeszły z mocy prawa na własność osób mieszkających w tych budynkach. Uwłaszczony został też m.in. grunt znajdujący się pod garażami. Zmiana ta dotknęła właścicieli mieszkań i domów w całym kraju, a więc ok. 2,5 mln osób.

Wraz z uwłaszczeniem ziemi zniesiona została opłata za użytkowanie wieczyste, przekształcona w opłatę uwłaszczeniową o takiej samej wysokości. Właściciele mieszkań i domów będą ją płacić w 20 rocznych ratach. Istnieje też możliwość zapłacenia całej kwoty z góry. Osoby, które tak uczynią, otrzymają bonifikatę, czyli zniżkę:

  • na gruntach Skarbu Państwa – 60 proc.,
  • na gruntach samorządowych – od 10 do aż 99 proc. w zależności od regionu.

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj: Użytkowanie wieczyste 2019. Formalności, opłaty, kwestie prawne

Co ważne, rząd pracuje obecnie nad nowelizacją ustawy o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność. Gdy przyjęte już przez Sejm i Senat zaktualizowane przepisy wejdą w życie, zmienią się zasady dotyczące bonifikaty. Jeśli mianowicie w danym regionie samorząd ustali na swoich gruntach bonifikatę wyższą niż ustawowe 60 proc., taka sama bonifikata zacznie automatycznie obowiązywać na gruntach Skarbu Państwa w tej okolicy.

Program Czyste Powietrze – dopłaty do termomodernizacji

Jeszcze w ubiegłym roku rozpoczął się nabór wniosków o dofinansowanie w ramach programu Czyste Powietrze, którego celem jest zwiększenie efektywności zarządzania energią w polskich domach. Obecnie po przerwie nabór wniosków ruszył ponownie od 21 stycznia 2019 r. – można je składać do Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Program Czyste Powietrze umożliwia uzyskanie dopłat do działań termomodernizacyjnych lub pożyczki na te działania. Są to m.in.:

  • wymiana pieca i instalacji centralnego ogrzewania,
  • wymiana okien i drzwi,
  • ocieplenie ścian i stropów,
  • montaż pompy ciepła,
  • montaż baterii słonecznych,
  • montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Wysokość dopłat do termomodernizacji uzależniona jest od wysokości dochodów na osobę w gospodarstwie domowym i wyniesie od 40 do 90 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji. Zasady te mają jednak jeszcze w tym roku ulec pewnym zmianom – obniżone zostaną kwoty dopłat dla najbogatszych. Maksymalny koszt inwestycji, od którego liczona będzie dotacja, wynosi 53 tysiące złotych. Wszystkie prace zadeklarowane we wniosku o dopłaty trzeba wykonać najpóźniej do 30.06.2029 r.

Chcesz wiedzieć więcej? Sprawdź:

Termomodernizacja domu w programie Czyste Powietrze. Określamy jej zakres

Audyt energetyczny w programie Czyste Powietrze – czy jest konieczny?

Program ma być realizowany w latach 2018–2029, a jego budżet ma wynosić 63,3 mld złotych. Dotacje uzyskane w ramach programu po 1 stycznia 2019 będą wolne od podatku.

Ulga termomodernizacja 2019 – odlicz ocieplenie od podatku

Od 1 stycznia 2019 r. podatnicy mają możliwość skorzystania z nowej ulgi podatkowej. Ulga termomodernizacyjna umożliwia odliczenie od podatku kosztów poniesionych w związku z ocieplaniem domu jednorodzinnego. Właściciele oraz współwłaściciele domów, o ile udokumentują swoje wydatki odpowiednimi dokumentami, mogą skorzystać z ulgi w przypadku m.in. następujących działań:

  • wymiana kotłów na paliwo stałe,
  • zakup pompy ciepła,
  • zakup kolektorów słonecznych,
  • wymiana drzwi wejściowych i stolarki okiennej,
  • wymiana pokrycia dachowego,
  • montaż wentylacji mechanicznej,
  • zakup materiałów budowlanych uwzględnionych w rządowym rozporządzeniu.

Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz: Ulga termomodernizacyjna 2019. Co się zmieni?

Osoba korzystająca z ulgi termomodernizacyjnej może odliczyć od dochodu wszystkie wydatki poniesione na termomodernizację po 1 stycznia 2019 roku. Maksymalny limit odliczenia to 53 tys. zł. Żeby skorzystać z ulgi, trzeba zakończyć całą termomodernizację w ciągu 3 lat od chwili poniesienia pierwszych wydatków (ulga obejmuje tylko wydatki od 2019 roku).

Ceny mieszkań

Ulgi podatkowe pozwolą w 2019 r. sporo zaoszczędzić. Źródło zdjęcia: 123RF.com.

Ulga mieszkaniowa 2019

Kolejną ulgą podatkową, z której można skorzystać w 2019 roku, jest ulga mieszkaniowa. Co ważne, od tego roku obowiązuje ona na nowych zasadach. Ulga obejmuje osoby, które nabyły nieruchomość drogą kupna lub dziedziczenia, a następnie w ciągu 5 lat dokonały jej sprzedaży lub zamiany, po czym przeznaczyły uzyskane w ten sposób pieniądze na własne cele mieszkaniowe. Cele te to m.in.:

  • spłata kredytu hipotecznego,
  • zakup działki budowlanej,
  • zakup mieszkania lub domu.

Wydatki te są wolne od podatku, jeśli właściciel nieruchomości poniósł je w ciągu 3 lat od chwili zbycia nieruchomości (zwykle sprzedaży lub zamiany). Wcześniej okres ten wynosił 2 lata. Co więcej, rozszerzono też listę czynności rozumianych jako własne cele mieszkaniowe. Od 2019 r. z ulgi mieszkaniowej może skorzystać także osoba, która pieniądze uzyskane dzięki zbyciu nieruchomości wydała na:

  • remont lokalu,
  • przebudowę lokalu.

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj: Ulga mieszkaniowa 2019. Jak z niej skorzystać?

Co ważne, po zmianach w prawie osoby, które odziedziczyły mieszkanie lub dom, nie muszą już czekać 5 lat ze sprzedażą mieszkania, żeby skorzystać z ulgi – okres 5 lat liczy się bowiem od chwili nabycia nieruchomości przez spadkodawcę.

Zmiany w ochronie praw lokatorów

21 kwietnia 2019 r. wejdą w życie kontrowersyjne nowe przepisy związane z wynajmem lokali komunalnych. Nowela ustawy o ochronie praw lokatorów przede wszystkim wprowadzi cykliczną weryfikację dochodów najemców. Jeśli średni miesięczny dochód na osobę wynajmującą lokal komunalny przekroczy określoną wartość, gmina będzie odtąd mogła podnieść takiemu najemcy czynsz. Zarówno stawki czynszu w mieszkaniach komunalnych, jak i warunki jego podnoszenia każda gmina ustalać będzie indywidualnie.

Zobacz atrakcyjne mieszkania na wynajem na stronie lub w aplikacji Gratki

Drugą ważną zmianą będzie wydłużenie do 31 grudnia 2019 r. okresu, w którym gmina jest zobowiązana zapewnić lokatorom lokal zamienny, jeżeli najemcy musieli się wyprowadzić z powodu konieczności rozbiórki lub remontu dotychczas zajmowanego budynku gminnego. W takiej sytuacji gmina pokryje też koszty przeprowadzki. Będzie to jednak dotyczyć tylko najemców, którzy opłacali czynsz regulowany.

Planowane zmiany w obrocie ziemią rolną

Od dawna zapowiadane nowe prawo dotyczące obrotu ziemią rolną, które miało zostać uchwalone jeszcze w 2018 roku, ostatecznie ma być gotowe w 2019. Mimo to dokładna data wejścia nowych przepisów w życie nie jest jeszcze znana. Najważniejsze planowane zmiany to:

  • zwiększenie powierzchni działki rolnej, którą może nabyć osoba niebędąca rolnikiem, z 0,3 ha do 1 ha,
  • poszerzenie listy osób mogących łatwo kupić od rolnika grunty o m.in. rodzeństwo rodziców rolnika,
  • wyłączenie spod dotychczasowych przepisów gruntów rolnych w miastach oraz ogródków przydomowych,
  • skrócenie do 5 lat okresu, w którym nabywca działki musi na niej prowadzić działalność rolniczą oraz nie może jej sprzedać.

Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz: Zmiany w obrocie ziemią rolną. Grunty nie tylko dla rolników?

Nowelizacja ustawy wprowadzi także szereg drobniejszych zmian, które m.in. uproszczą formalności związane z nabywaniem gruntów rolnych oraz umożliwią nabywanie ziemi rolnej uczelniom czy niektórym państwowym lub samorządowym osobom prawnym.

Koniec dopłat w ramach programu Rodzina na swoim

Rok 2019 przyniesie też sporą zmianę osobom, które w roku 2011 skorzystały z dopłat do kredytów hipotecznych w ramach programu Rodzina na swoim. W tym roku upływa bowiem ośmioletni okres dopłat do odsetek, co oznacza, że raty kredytu ponad 50 tys. Polaków skokowo wzrosną.

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj: Rodzina na swoim 2019. O ile podrożeją kredyty uczestników programu?

Choć nie będą to wzrosty duże, beneficjenci programu Rodzina na swoim powinni się do tej zmiany przygotować – tym bardziej, że w latach 2020–2021 takie same podwyżki dotkną kredytobiorców, którzy otrzymali dopłaty w latach 2012–2013.

Rekomendacja S, czyli kredyty hipoteczne ze stałą stopą procentową

Od 2018 r. nieprzerwanie trwają prace nad nowelizacją tzw. Rekomendacji S – zbioru dobrych praktyk związanych z kredytami hipotecznymi. Przygotowująca zmiany Komisja Nadzoru Finansowego chce przede wszystkim, żeby banki wprowadziły do swojej oferty kredyt hipoteczny ze stałą stopą procentową. Ma to zwiększyć bezpieczeństwo kredytobiorców, którzy jak dotąd mają do dyspozycji niemal wyłącznie kredyty ze zmiennym oprocentowaniem – te zaś są mocno niepewne finansowo, ponieważ wysokość raty jest w nich uzależniona od zmian aktualizowanego co kwartał wskaźnika WIBOR 3M.

Chcesz wiedzieć więcej? Sprawdź: Kredyt hipoteczny ze stałą stopą procentową. Co warto wiedzieć?

Według nowej Rekomendacji S klienci powinni też mieć możliwość zamiany kredytu ze zmienną stopą na kredyt ze stopą stałą. Wciąż ważą się natomiast losy propozycji wprowadzenia tzw. kredytów „klucz za dług", umożliwiających pozbycie się długu w zamian za przeniesienie na bank własności mieszkania czy domu.

Zmiany w przepisach dotyczących spółdzielni mieszkaniowych

Na koniec warto wspomnieć, że w 2019 obowiązywać będą nowe zasady dotyczące spółdzielni mieszkaniowych. Członkostwo w spółdzielni obecnie uzyskuje się automatycznie wraz z nabyciem lokalu spółdzielczego, bez konieczności wypełniania jakichkolwiek dokumentów czy uiszczania jakichkolwiek opłat. Inne zasady dotyczą jednak mieszkań własnościowych.

Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz: Jak stać się członkiem spółdzielni mieszkaniowej po zmianach?

Po zmianach w prawie mocniejsza stała się również pozycja spółdzielców względem władz spółdzielni. Teraz władze nie będą mogły np. bez wyjaśnienia wykluczyć kogokolwiek z członkostwa w spółdzielni. 

Autor: Przemysław Zańko
0komentarzy