Sianko pod obrusem, dodatkowe nakrycie i inne tradycje praktykowane przy wigilijnym stole

Sianko pod obrusem to symbol żłóbka, a dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa oznacza pamięć o tych, którzy zmarli lub żyją, ale nie mogą z nami spędzić Wigilii. Poznaj jeszcze inne symbole magicznych świąt Bożego Narodzenia.
  • Wigilijne tradycje w Polsce

    Jedną z wigilijnych tradycji jest układanie sianka pod obrusem. Przede wszystkim kojarzy się ono ze żłóbkiem, w którym Maryja złożyła nowo narodzonego Jezusa.

    teresaterra (123RF)
  • Choinka

    Czerwone bombki lub jabłka zawieszone na choince mają nam przypominać o utraconym raju.

    Lum3n (Pixabay.com)

W wirze przygotowań świątecznych pamiętamy o choince, 12 daniach na wigilijnym stole i o opłatku, którym podzielimy się z bliskimi. Nie każdy z nas jednak wie, że to symbole Świąt Bożego Narodzenia, które mają swoje znaczenie. Poznaj symbolikę wigilijnych i bożonarodzeniowych tradycji.

Choinka

Bożonarodzeniowe drzewko to najpopularniejszy symbol gwiazdki. Oznacza siłę i odporność – przecież nawet mróz nie zaszkodzi drzewku iglastemu. Lampki na choince mają dwojakie znaczenie: sprowadzić do domu Chrystusa, a zarazem odpędzić zło. Od świeczek bije ciepło, więc świeczki choinkowe mają też wnieść ciepło między mieszkańców. Jabłka (ewentualnie czerwone bombki) zawieszone na drzewku przypominają o raju. Trzeba uważać na łańcuchy, stanowiące symbol węża-kusiciela znanego z raju. Niektórzy twierdzą, że choinka to symbol połączenia Nieba (bo wierzchołek sięga do góry) i Ziemi (ponieważ jest głęboko zakorzeniona).

Dowiedz sięSkąd wzięła się tradycja ubierania choinki na Boże Narodzenie 

Sianko pod obrusem

Sianko pod obrusem symbolizuje ubóstwo, w jakim narodził się Jezus, a biały obrus nawiązuje do jego szatek. Sianko jest symbolem skromności, lecz ma sprowadzić również dobrobyt na domowników. W niektórych rejonach Polski wyciąga się źdźbła siana spod obrusa. Osoba, która wyciągnie proste, najdłuższe źdźbło, będzie miała powodzenie w kolejnym roku. Ta, która wyciągnie połamane, krótkie źdźbło, może spodziewać się kłopotów. W dawnych czasach siankiem z wigilijnego stołu karmiono potem zwierzęta, aby chowały się w zdrowiu. Zwyczaj wkładania siana pod obrus jest przez niektórych krytykowany. Przeciwnicy tej tradycji uważają, że to zabobon. Poganie składali siano jako ofiarę dla Ziemiennika, sprawującego pieczę nad nieużytkami. 

Dzielenie się opłatkiem

Opłatek nawiązuje do placka paschalnego. Nawiązuje do biblijnego dzielenia się chlebem. Kto dzieli się opłatkiem, ten dzieli się miłością i przebacza winy. Opłatek stanowi symbol pojednania, zaufania i przyjaźni. Biały kolor opłatka nie jest przypadkowy – to kolor czystości oraz niewinności. Dzielimy się opłatkiem, zanim usiądziemy do wigilijnej wieczerzy, już pojednani i pokorni.

Dowiedz sięJak powstaje opłatek 

Pierwsza gwiazdka

Przypomina Gwiazdę Betlejemską, która doprowadziła Trzech Króli do stajenki z Jezuskiem. Jest symbolem spełnionego oczekiwania i nagrody za to cierpliwe oczekiwanie. Gdy na bezchmurnym niebie pojawia się pierwsza gwiazdka, to znak, że Chrystus się narodził. Wtedy tak naprawdę rozpoczynają się święta.

Jemioła nad drzwiami albo na stole

W Wigilię rano, a najpóźniej na chwilę przed tym, jak na niebie zaświeci pierwsza gwiazdka, nad głównymi drzwiami wejściowymi powinno się zawiesić gałązkę jemioły. Można ją położyć także na stole. To na znak zgody i braterstwa. Kto więc przekroczy próg domu, wniesie do niego zgodę. Gałązka odpędza złe moce. Jemioła to również symbol dostatku.


Jemioła jako tradycja świąteczna
Zasuszoną gałązkę jemioły należy przechować w domu do następnych Świąt Bożego Narodzenia. Ma to nam zagwarantować szczęście przez cały rok.Fot. (Pixabay.com)

12 potraw na stole wigilijnym

To temat sporny. 12 dań ma powiązanie z dwunastoma apostołami i dwunastoma miesiącami w roku. Wybrani przekonują, że liczba potraw powinna być nieparzysta. Wieki temu na Wigilii w domach bogatych ludzi o wysokim statusie społecznym znajdowało się na stole 13 dań, u osób średniozamożnych – 11, a u biednych rodzin – 9. Bywało, że na stole było 7 dań, bo tyle dni liczy tydzień. Każda potrawa miała być wykonana z innych darów Ziemi i każdą trzeba było posmakować w Wigilię, żeby zapewnić sobie powodzenie w nadchodzącym roku.

Przeczytaj równieżSymbolika wigilijnych potraw 

Dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa

Wędrowiec, który zabłądził, może zapukać do naszych drzwi, gdy będziemy w trakcie spożywania wieczerzy wigilijnej. Trzeba go ugościć, bo gość w dom to Bóg w dom. Puste miejsce może oznaczać najważniejsze miejsce. Dodatkowe nakrycie upamiętnia osobę lub osoby, które w przeszłości zasiadały z nami do wigilijnej wieczerzy, ale zmarły. Teraz z góry na nas spoglądają i obserwują, jak świętujemy. Puste miejsce to również symbol pojednania z osobami samotnymi, których nie znamy, ale wiemy, że takie są, a nie mają z kim spędzić świąt. 

Autor: Katarzyna Piojda
2komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (2)

Święta to czas wszędobylskiego kiczu i hipokryzji!
Sygnalista, 18.12.2017, 10:34