Jak zmniejszyć rachunki za ogrzewanie domu. Poradnik

W sezonie grzewczym właściciele domów i mieszkań z obawą patrzą na liczniki ciepła. A to dlatego, że przez ostatnie kilkanaście lat koszty ogrzewania ciągle rosły. Niezależnie od źródła ciepła z roku na rok płacimy coraz więcej.
  • Oszędzanie na cieple

    Purmo

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wiemy, że w Polsce aż 50% gospodarstw domowych wykorzystuje ogrzewanie na paliwa stałe (głównie węgiel i drewno), a 40% pobiera ciepło z sieci. Jedynie 10% gospodarstw ogrzewa dom gazem ziemnym. Pozostała niewielka część opiera się na paliwach ciekłych (gaz, olej opałowy) i innych źródłach ciepła. Rozwiązania ekologiczne są
jeszcze mniej popularne – kolektory słoneczne wykorzystuje jedynie jedno gospodarstwo domowe na 300, a pompy ciepła – jedno na 3000. Ogrzewanie elektryczne stosuje się sporadycznie, raczej do dogrzewania pomieszczeń niż jako główne źródło ciepła. 

Techniki ogrzewania gospodarstw domowych w Polsce

Źródło: GUS

Ogrzewanie jest drogie, a będzie jeszcze droższe

W badaniu GUS przeanalizował również koszty ogrzewania mieszkań w przeliczeniu na metr kwadratowy powierzchni w zależności od źródła ciepła (uwzględniono jedynie zakup paliwa, bez kosztów instalacji oraz eksploatacji). Nośnikami o najniższych kosztach zakupu okazały się węgiel kamienny i gaz ziemny – odpowiednio 20 i 27 zł/m2. W środku stawki znalazło się ciepło z sieci 30 zł/m2. Najdroższe są olej opałowy i energia elektryczna – 40 zł/m2. Po przeanalizowaniu tabeli cen paliw widać wyraźnie, że energia na ogrzewanie jest coraz większym obciążeniem naszych domowych budżetów.

Dowiedz się: Jak działają infrapanele, czyli ogrzewanie na podczerwień 

Co zrobić, aby zmniejszyć skutecznie koszty ogrzewania? 

O tym, jak możemy w domu zaoszczędzić ciepło, mówi Roman Strzelczyk, kierownik działu technicznego Rettig Heating.

Spoglądając na coraz wyższe rachunki za ciepło często myślimy o inwestycji w nowoczesne technologie i modernizacje. Takie zmiany w perspektywie dalszego wzrostu cen, obniżą koszty ogrzewania. Do wyboru mamy sporo sposobów na zmniejszenie zużycia energii potrzebnej do ogrzewania:

  • nowoczesne kotły grzewcze,
  • alternatywne sposoby pozyskania energii,
  • modernizacja instalacji grzewczej,
  • wymiana grzejników,
  • ocieplenie domu.

Równie ważny jest sposób, w jaki użytkujemy instalację grzewczą. Często z powodu braku wiedzy nie wykorzystujemy w pełni możliwości rozwiązań, którymi dysponujemy w domu. Efektywność istniejącej instalacji poprawimy poprawnie ją użytkując. I nie poniesiemy dodatkowych inwestycji.

Jak możemy zaoszczędzić na ogrzewaniu

1. Docieplenie domu – od tego trzeba zacząć

Nasze rachunki za ogrzewanie zależą przede wszystkim od zapotrzebowania budynku na ciepło. Wpływ na to ma m.in. wiek budynku, stan i wielkość okien, liczba i powierzchnia ścian zewnętrznych itd. Czynniki te decydują o tym, w jakim tempie i ile ciepła tracimy. W Polsce przeważająca liczba mieszań powstała w latach 1961–1980. Budynki te nawet po dociepleniu nie są tak energooszczędne, jak domy budowane według najnowszych standardów. Mimo to termomodernizacja budynku to podstawa. Docieplając dom możemy zaoszczędzić nawet 40% kosztów ogrzewania.

A co z wpływem okien na ilość zużywanej energii cieplnej? Średnio przyjmuje się, że ucieka przez nie od 15 do 25% ciepła. Wpływ na wielkość strat ciepła ma zarówno szczelność okien, jak i ich powierzchnia. Każdy, kto ma lub miał stare okna wie, jak bardzo może wiać przez nieszczelności. Dlatego uszczelnienie okien lub wymiana ich na nowe, to wydatek w pełni uzasadniony.

Zobacz również poradnik: Wymiana okien w domu lub mieszkaniu

Straty ciepła ograniczymy też, gdy zamontujemy okiennice lub zewnętrzne rolety. Jest tylko warunek. Musimy zamykać je na noc, a także zasłaniać w zimie okna po zmroku. Oczywiście na zapotrzebowanie na ciepło wpływ ma również stopień przeszklenia pomieszczenia (czyli stosunek powierzchni okien do powierzchni ścian). Co to oznacza w praktyce? Wtedy w pomieszczeniu musimy zaprojektować ogrzewanie o większej mocy. Jest to uzasadnione np. w salonie z dużym przeszklonym wyjściem na taras, zamiast jednym dwuskrzydłowym oknem.

2. Nowoczesna instalacja grzewcza i sprawne urządzenia

Kolejne elementy, na które trzeba zwrócić uwagę przy termomodernizacji, to system ogrzewania i wentylacja. Usprawnienie obu tych systemów pomoże nam w „walce" o ciepło w domu. Nowoczesne kotły, ekologiczne źródła ciepła, wydajna instalacja wentylacyjna z odzyskiem ciepła oraz nowoczesne grzejniki – to klucz do sukcesu. Pamiętać należy także o regularnych przeglądach instalacji. Zadbać trzeba nie tylko o kocioł ale i o grzejniki, tak aby były w pełni sprawne i odpowietrzone. Starajmy się utrzymywać całość instalacji w optymalnym trybie pracy, coroczny przegląd przed sezonem grzewczym powinien być naszym stałym nawykiem.

3. Rodzaj i umiejscowienie grzejników

Kaloryfery są ostatnim ogniwem w domowym systemie grzewczym. To one oddają ciepło bezpośrednio do pomieszczeń, a ich usytuowanie i użytkowanie w istotny sposób wpływa na wysokość rachunków. Jeśli w mieszkaniu pracuje jeszcze stary typ grzejników żeberkowych, pomyślmy nad ich wymianą (np. na grzejniki płytowe). Grzejniki starego typu mają większą pojemność wodną, co oznacza, że w instalacji krąży o wiele więcej wody. A trzeba ją ogrzać i to właśnie nas najwięcej kosztuje.

Należy montować grzejniki o odpowiedniej bezwładności cieplnej z możliwością zastosowania zaworów termostatycznych (grzejnik o odpowiedniej bezwładności cieplnej szybciej „reaguje" na zmiany: to znaczy, że urządzenie szybciej stygnie, gdy przepływ ciepłej wody przez grzejnik jest ograniczony i szybciej się nagrzewa, gdy pracuje z pełną mocą).

Dla oszczędności ciepła ważne jest usytuowanie grzejnika w pomieszczeniu. Kierujemy się tu główną zasadą – grzejnik najlepiej sprawdza się tam, gdzie występują największe straty ciepła. Takie miejsca to przede wszystkim ściany zewnętrzne i przeszklenia (okna, balkony).

Warto przeczytać: Montaż grzejników – jak prawidłowo je rozmieścić 

Pamiętajmy przy tym, że umieszczenie grzejnika na ścianie wewnętrznej zmniejsza jego moc i to nawet o 10%. Urządzenie powinno więc zawsze znajdować się pod oknem. Jeśli w mieszkaniu lub domu mamy duże okna czy przeszklone ściany (np. z drzwiami na taras), pomyślmy o zastosowaniu grzejników niskich lub umieszczonych w podłodze. Z kolei przy całkowicie przeszklonej ścianie polecane są grzejniki kanałowe. Są one ukryte w podłodze.

Grzejniki powinny być zamontowane w odpowiedniej odległości od podłogi i parapetu – musi ona wynosić minimum 10 cm. Urządzenia z elementami konwekcyjnymi najlepiej montować pod parapetem. Strumień ciepłego powietrza wypływający przez górną osłonę grzejnika typu grill jest bowiem „zaginany" przez parapet i kierowany do środka pomieszczenia. Ponadto za grzejnikami można zamontować dodatkowo specjalne ekrany odbijające ciepło. Pozwalają one zaoszczędzić około 4% kosztów ogrzewania.

4. Grzejniki odsłonięte to nawet 20% mniejsze straty ciepła

Niezależnie od modelu grzejnik montujemy tak, aby nic się z nim nie stykało. Nigdy nie zastawiajmy go meblami i nie przykrywajmy dekoracyjnymi osłonami! Długie zasłony, meble zasłaniające grzejniki i zamontowane na grzejnikach suszarki na pranie mogą być przyczyną nawet 20% strat ciepła. Odkryte grzejniki w normalnych warunkach stanowią gwarancję, że ciepło może rozchodzić się w pomieszczeniach bez przeszkód. A grzejnik osiąga moc grzewczą przewidzianą przez projektanta instalacji.

5. Ogrzewanie podłogowe się opłaca

Komfort cieplny i niskie koszty eksploatacji to powody, dla których ogrzewanie podłogowe jest coraz bardziej popularne w naszych domach. Co prawda koszt instalacji tego rozwiązania jest wyższy od standardowego, ale niższe rachunki za ogrzewanie zrekompensują to nam. Ogrzewanie podłogowe podnosi komfort cieplny w pomieszczeniu na tyle, że można obniżyć temperaturę powietrza w nim nawet o 2°C. A zmniejszając temperaturę wewnątrz z 20 do 18°C możemy zoszczędzić do około 12%.

Przeczytaj również: Ogrzewanie podłogowe wodne – plusy i minusy 

Możliwości podłogówki wykorzystamy, jeśli zadbamy o odpowiednią posadzkę. Musi ona dobrze przewodzić ciepło. Najlepsze są płytki ceramiczne oraz kamienne. Można także układać niektóre panele podłogowe i wykładziny dywanowe (są oznaczone specjalnym symbolem informującym, że nadają się na ogrzewane posadzki), a – przy małym zapotrzebowaniu na ciepło – nawet niezbyt grube okładziny drewniane.

6. Termostaty – to wymierne korzyści niskim kosztem

Oszczędny grzejnik bezwzględnie powinien być wyposażony w termostat. Tymczasem według danych GUS nie ma ich w ponad połowie gospodarstw domowych! Najbardziej popularne są zawory termostatyczne montowane na grzejnikach (37% gospodarstw domowych). Termostaty centralnie regulujące temperaturę w mieszaniu występują w 5,8% domów, a indywidualne sterowanie dla każdego pomieszczenia występuje jedynie w 2,9% gospodarstw domowych.

Bez termostatu przepływ ciepłej wody przez grzejnik jest stały, a tym samym zużycie ciepła i nasze rachunki nie zmienią się. Nawet gdy w pomieszczeniu jest za gorąco – grzejniki nadal grzeją.

Sterowanie przepływem wody za pomocą termostatów, pomaga oszczędzić ciepło. Umożliwia też utrzymanie stale komfortowej temperatury. Dzięki termostatowi nastawiamy odpowiadającą nam temperaturę np. 21ºC. Jeśli temperatura w pomieszczeniu przekroczy tę wartość, to automatycznie następuje ograniczenie przepływu ciepłej wody przez grzejnik. W efekcie utrzymujemy pożądaną temperaturę, a grzejnik nie pracuje stale z tą samą mocą.

Warto przeczytać: Zawory c.o. – gdzie je stosujemy i jakie pełnią zadanie 

Dzięki termostatom możemy np. ustawić niższą temperaturę w nocy (przyjmuje się, że korzystniej dla zdrowia jest spać w pomieszczeniu chłodniejszym o 2–3°C, choć wszystko zależy od indywidualnych upodobań użytkowników) i w godzinach, w których jesteśmy poza domem.

7. Temperatura optymalna – komfort i oszczędność

Wykorzystuj możliwości regulacji temperatury w ciągu doby i dostosuj ten cykl do trybu życia i potrzeb mieszkańców. W pomieszczeniach użytkowych optymalna temperatura to 20–21°C. Nie ogrzewajmy mieszkania powyżej tego poziomu. Czemu? Bo, gdy na zewnątrz temperatura jest w granicach zera, a w mieszkaniu są 23°C, to tracimy o 15 proc. więcej ciepła niż przy 20°C.

Nie dopuszczajmy jednocześnie do zbyt dużego wychłodzenia mieszkania. Ponowne jego ogrzanie trwa długo i zużywa sporo energii. Dlatego utrzymujmy w mieszkaniu w miarę stałą temperaturę.

8. Wietrzenie pomieszczeń – najlepiej szybko i krótko

Jeśli mamy urządzenie sterujące przepływem ciepłej wody w grzejniku (termostat) stosowanie do temperatury w pomieszczeniu, pamiętajmy o „zakręceniu" grzejników zanim zaczniemy wietrzyć – jeśli tego nie zrobimy, a pomieszczenie oziębi się po otwarciu okien - termostat nasili pracę grzejnika, żeby utrzymać nastawioną temperaturę. Wietrzmy krótko, ale intensywnie.

9. Pomieszczenia dobrze wietrzone i bez wilgoci

Starajmy się nie dopuszczać do tego, że w mieszkaniu jest dużo wilgoci. Zadbajmy o sprawny system wentylacji. Gotujmy zawsze pod przykryciem, zamontujmy wydajny okap kuchenny, ograniczmy długie kąpiele w bardzo gorącej wodzie, by ograniczyć jej parowanie. 

Autor: redakcja.regiodom
Współpraca: Roman Strzelczyk, kierownik działu technicznego Rettig Heating Sp. z o.o. - właściciel marki Purmo
17komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (17)

a ja mam lepszy pomysł - wyjeXać ten chory rząd.
marcin bartłomiej penar, 28.11.2012, 19:50
Rodzaj grzejnika nie ma zadnego znaczenia!Im dłuzej nagrzewa sie -to identycznie dluzej oddaje ciepło.Napisze wiecej:te starsze sa lepsze ,bo kazdy urzadzenie najwiecej energii pochlania na rozruch .Przy grzejniku zeberkowym ,zeliwnym ,piec właczy sie i bedzie chodzil pól godziny lub godzine a poźniej grzejniki bda tylko oddawac cieplo.A jak bedziemy mieli grzejniki nowoczesne ,to szybko sie nagrzeja i szybko ochłodza a piec bedzie miala kilka soratów na godzine i wtedy pochlonie wiecej energii.
piotrek, 29.11.2012, 09:51
Nic wspólnego nie mają grzejniki tu chodzi o ściągnięcie jak największej kwoty na podwyżki dla pracowników
to nie grzejniki, 29.11.2012, 10:17
moze jest to mozliwe w prywatnych domkach.w budownictwie zbiorowym nie ma racji bytu.rosna tzw koszty stale i tzw wirtualne zuzycie.im wiecej oszczedzasz tym mniej dostajesz z powrotem a to za przyczyna tego ze dostawca ciepla zwieksza oplaty jak wyzej.
lesniczy, 29.11.2012, 12:32
"Nic wspólnego nie mają grzejniki tu chodzi o ściągnięcie jak największej kwoty na podwyżki dla pracowników " Gdyby pracownicy z każdą podwyżką cen ogrzewania otrzymywali podwyżkę płac, to już by zarabiali krocie. Podwyżki "należą" się tylko prezesom, ich zastępcom i może paru jeszcze osobom "wybitnie zasłużonym" dla firmy.
Quasimodoxxl, 29.11.2012, 14:32
zastosować się choć do części tych wskazówek. Moim zdaniem to przynosi wymierne korzyści. Ja zamontowałem za grzejnikami takie specjalne maty srebrne i uszczelki z gąbki, bo mam stare drewniane okna i to już pomogło.
Staszek, 29.11.2012, 15:48
Co z tego jak np. na osiedlu Króla Augusta w Rzeszowie nie ma termostatów i nie można zaoszczędzić na ogrzewaniu !!!!! To jest marnotrastwo ciepła i powinny być kary z UE za emisje niepotrzebnego ciepła do atmosfery !!!!!! Nie wiadomo dlaczego nikt sie tym nie zajął. Płaci sie standartowo bo nie ma termostatów. Niektórzy wietrzą bo mają za ciepło a niektórzsy maja za zimno. TO SĄ JAJA !!!!!
Edgar, 29.11.2012, 17:04
WYJEXXXAĆ ! WYJEXXXAĆ !!! skoro chory ... popieram :)
JAN, 29.11.2012, 18:15
Im bardziej będziemy oszczędzać ,tym bardziej cena paliw będzie szła do góry .
Popatrzcie na cenę wody albo energii elektrycznej.
Koszty produkcji ,dostarczenia (sieci przesyłowe )muszą być pokryte przez konsumenta bez względu na ilość zakupionego nośnika . Bulba !
dyziok, 29.11.2012, 19:59
Mi matoly zamontowały zle podzielnik wiec go sciagam lazienka i kaloryferem w duzym pokoju spokojnie ogrzewam 2pokojuwe (50m kw) mieszkanko zwrot jakies 1500zl rocznie polecam
omnibus, 05.12.2012, 12:08
rzeczywiście chyba podstawową kwestią jest docieplenie domu, tylko teraz przy
- 10 stopniach, nie ma już możliwości, ale od tego faktycznie trzeba zacząć. Ocieplenie domu dobrym materiałem do izolacji ściany, dach (styropian termo organika, wełna rockwool) wymiana nieszczelnych okien na np energooszczędne (polski oknoplast), dobra wentylacja. Natomiast teraz to już pozostaje nam chyba tylko, odsłaniać okna, żeby jak najwięcej słońca wpadało do domu, nie odkręcać kaloryferów na 5, tylko 2,3 no i ciepło się ubierać :) a na przyszły rok pomyśleć o inwestycji na dłużej :) w brew pozorom to nie taka droga inwestycja w zależności od m2 zwraca się stosunkowo szybko. a i rachunki o 40% niższe
marcinn, 11.12.2012, 16:49
Komentarz został usunięty.
dobrze sledzic takie kanaly jak pareko TV, jest tu o ogrzewaniu, a link zamieszczam obok https://www.youtube.com/watch?v=bZLyGL4fm0Q&list=PLR3Avo3Y6iJBASBD5elSys...
olek, 21.10.2014, 17:34
warto sledzic kanal pereko, o ogrzewaniu sporo https://www.youtube.com/channel/UC29LxbmQaA42gfezcYmT5Gg
alex, 29.10.2014, 16:37
ciekawe informacje na kanale pereko, warto wiedziec o ogrzewaniu wiecej https://www.youtube.com/watch?v=bZLyGL4fm0Q&list=PLR3Avo3Y6iJC1OFE7HOPna...
olek, 03.11.2014, 17:49
ciekawe informacje na kanale pereko, warto wiedziec o ogrzewaniu wiecej https://www.youtube.com/watch?v=bZLyGL4fm0Q&list=PLR3Avo3Y6iJC1OFE7HOPna...
olek, 03.11.2014, 17:50
http://kobieco.pl/24-sposoby-jak-obnizyc-koszty-ogrzewania/ koszty ogrzewanie zmniejszysz, stosując ww rady. Fajny artykuł, naprawdę warto przeczytać i na pewno zastosować się do wymienionych rad, mniej najbardziej zastanawiają te ekrany odbijające ciepło od ściany...
Kobieco.pl, 07.10.2015, 16:39
Przy ogrzewaniu podłogowym w celu oszczędności warto wybrać na pokrycie podłogi panele winylowe, np. Arbiton. Winyl jest bardzo dobrym przewodnikiem ciepła, dzięki czemu szybko się nagrzewa i wolno traci ciepło. W skali sezonu pozwala to na wygenerowanie realnych oszczędności.
Katarzyna Pilarek, 31.10.2018, 15:59