Czubajka kania – jak wygląda ten grzyb i czym się różni od muchomora sromotnikowego. Przepisy na kanie

Czubajka kania to dorodny i niezwykle smaczny grzyb, który jednak nie przez wszystkich jest chętnie zbierany. Część osób boi się, że czubajka kania jest łatwa do pomylenia z muchomorem sromotnikowym. Czy faktycznie można te grzyby pomylić?
  • Kania to jeden ze smaczniejszych grzybów jadalnych

    Przy odrobinie wprawy bez ryzyka odróżnimy czubajkę kanię od muchomora sromotnikowego.

    Goumbik/Pixabay
  • Czubajka kania

    Czubajka kania lubi miejsca trawiaste. Rośnie na brzegach lasów liściastych oraz na polanach, porębach i nieopodal dróg.

    Heike Jestram (123RF)
  • Czubajka kania (Macrolepiota procera)

    Inne nazwy czubajki kani to: czubajka wyniosła, kania, czubaj, czubak, bedłka parasolowata, deszczochron, drop, gapa, gularka, parasolnik, parasolowiec, sowa, stroszka strzelista.

    aitoff (Pixabay.com)
  • Grzyb kania

    Powierzchnia kapelusza kani jest sucha, popękana oraz pokryta dachówkowato brązowymi, grubymi, odstającymi łuskami.

    Pawel_Litwin (Pixabay.com)
  • Grzybobranie - udane zbiory

    Połowa lata i jesień to najlepszy okres, żeby wyruszyć na grzybobranie i napełnić koszyk popularnymi gatunkami grzybów, takimi jak: podgrzybki, maślaki, koźlarze i czubajki kanie.

    Jaroslav Machacek (123RF)

Czubajka kania, w zależności od zakątka kraju zwana również sową, gapą, dropem czy gularką rośnie w całej Polsce. Największy jej wysyp notuje się w okolicach września, choć znaleźć można ją w lasach, na łąkach i polanach już od czerwca. Czubajka kania to najbardziej wartościowa odmiana czubajek, obok niej pospolicie występuje czubajka czerwieniejąca (po uszkodzeniu jej miąższ czerwienieje) i znacznie od niej mniejsza i pozbawiona łusek czubajka gwiaździsta. Czubajka kania należy do rodziny pieczarkowatych i tak jak pieczarki można wykorzystywać ją w kuchni.

Poznaj równieżWłaściwości zdrowotne grzybów

Najbardziej pożądane owocniki czubajki kani to te już dojrzałe i rozwinięte, w formie rozłożystego kapelusza, którego średnica wynieść może nawet 30 centymetrów. W takim kształcie kania idealnie nadaje się do smażenia w formie kotletów. Młodsze owocniki można wykorzystywać jako dodatek do zup czy sosów, a także suszyć. Susz z czubajki kani warto przetrzymywać osobno, na przykład w lnianych woreczkach. Jako, że czubajka kania to grzyb blaszkowy, po wysuszeniu mogą się one kruszyć. Nie ma to jednak znaczenia, gdy susz będzie dodawany np. do sosów.

Dowiedz sięJak czyścić i konserwować grzyby leśne 

Kania czubajka – jak rozpoznać kanie?

Wbrew pozorom czubajkę kanię dość łatwo rozpoznać. Jest to tym łatwiejsze im owocnik jest bardziej dojrzały. Ten – stąd między innymi nazwa – ma wyraźny czubek u szczytu kapelusza. Wokół niego rozkładają opadające przy mocniejszym dotknięciu (albo czyszczeniu miękką szatką) łuski. Kanię warto wykręcić z podłoża delikatnie, by nie urwać trzonka. Pozwoli to na ocenę jej korzenia, który jest charakterystyczny – nie ma tzw. pochwy, która jest znakiem rozpoznawczym muchomora sromotnikowego. Niezwykle ważna z punktu widzenia właściwiej oceny grzyba jest „nóżka" kani. Ale najważniejszy jest pierścień na trzonku grzyba – w przypadku kani jest zawsze ruchomy, da się go przeciągnąć od samego kapelusza niemal do korzenia. Muchomor sromotnikowy ma również kołnierz – ale ten jest do niego przytwierdzony i nie da się nim poruszać po trzonku.

Sam trzonek czubajki kani nie jest wykorzystywany w kuchni i właściwie uznawany jest za niejadalny – jest nieco zdrewniały, co widać po jego przełamaniu.

Zobacz również: Przepisy na paprykę w słoiku

Muchomor sromotnikowy a kania

Główna zasada – w imię większych zbiorów i radości ze znalezienia ciekawego egzemplarza nie warto ryzykować. Jeśli ktoś nie jest pewien swojej wiedzy o grzybach, niech zostawi kanie w spokoju. W lesie jest mnóstwo grzybów, które można zebrać do koszyka bez ryzyka, że zjedzona zupa będzie być może ostatnią w życiu. Jeśli kania (lub grzyb, który za nią uchodzi) już znalazł się w koszyku, ale są ciągle wątpliwości co do identyfikacji, warto pochwalić się swoim zbiorem komuś, kto zna się na grzybach bardzo dobrze i rozpozna, czy w koszyku zamiast kani nie leży śmiertelnie trujący muchomor sromotnikowy. Można też zrobić zdjęcia grzyba i przesłać na fora czy grupy w mediach społecznościowych – miłośnicy grzybów szybko ocenią znalezisko i być może pomogą ocalić zdrowie, a nawet życie.


Muchomor sromotnikowy
Muchomor sromotnikowy (z łaciny Amanita phalloides) ma bardzo charakterystyczny kołnierz na trzonie pod kapeluszem.Fot. _Alicja_ (Pixabay.com)

Kania – najlepsze przepisy

Czubajka kania to grzyb idealny do smażenia. Jeśli kapelusz jest duży, można go pokroić na cztery części, jeśli mniejszy – może trafić na patelnię przepołowiony lub w całości. Wcześniej jednak warto wyciąć z grzyba sam czubek, który jest bardzo twardy i ciężko go pogryźć. Kani przed smażeniem nie myjemy (woda będzie „strzelała" na patelni) – nożykiem i szmatką oczyszczamy kapelusz z łusek i usuwamy sam czubek. Pozbywamy się również trzonka. Kania bardzo rzadko atakowana jest przez robaki, żeby sprawdzić czy nie jest robaczywa wystarczy rozchylić blaszki w poszukiwaniu owadów. Aby przygotować kotlety z kani grzyby należy namoczyć w jajku (niektórzy wykorzystują do tego tłuste mleko), zanurzyć w panierce, posolić i doprawić pieprzem, a następnie i wrzucić na gorącą patelnię podsmażając z obu stron.


Kotlety z czubajki kania
Kotlety "schabowe" z kani są smaczne i łatwe w przygotowaniu. Można podawać je samodzielnie lub z ziemniakami i ulubioną surówką (na przykład z kiszonej kapusty).Fot. TERESA KASPRZYCKA  (123RF)

Czubajka kania, jak każdy grzyb, jest ciężkostrawna. Warto więc zachować umiar nie tylko z liczbą zjadanych jednorazowo grzybów ale również z tłuszczem, na którym jest smażona i którego lubi „wypić" potężne ilości. Im mniej panierki – tym mniej tłuszczu potrzeba, by ją solidnie podsmażyć.

Niezwykle smaczna jest jajecznica z kaniami. Grzyby (oczywiście bez trzonka) wystarczy pokroić w drobną kostkę, podsmażyć na oleju razem z cebulą, doprawić do smaku pieprzem i solą, a na końcu na patelnię wylać rozbełtane jajka.

Kanie można potraktować również jak pieczarki lub boczniaka i przygotować z niej „flaczki". Pokrojone wzdłuż blaszek kanie podsmaża się razem z cebulą na oleju (1 cebula na 3 kapelusze kani). Cebula powinna się zeszklić, a grzyby - pod wpływem smażenia skurczyć i lekko stwardnieć. Pokrojone w kostkę marchew i pietruchę gotuje się w bulionie aż do miękkości. Do tak przygotowanego wywaru dodaje się podsmażoną cebulę z kanią oraz przyprawy – majeranek, pieprz, sól, ostrą paprykę, a także ciemny sos sojowy. Tak przygotowane flaczki najlepiej smakują z ciepłymi grzankami. 

Dowiedz się: Jak kupić dobrą suszarkę do grzybów 

Autor: Sławomir Bobbe
0komentarzy