Ciasta na Boże Narodzenie – przepisy na najpopularniejsze wypieki świąteczne

Święta Bożego narodzenia w wymiarze kulinarnym wielu kojarzą się z barszczem z uszkami, kapustą z grochem czy pierogami. Rodzinne biesiadowanie nie może się jednak obejść bez słodkości – a tu prym wiodą ciasta na Boże Narodzenie.
  • Ciasta na Boże Narodzenie

    W wielu polskich domach w Boże Narodzenie nie może zabraknąć tradycyjnego zwijanego makowca, sernika i piernika lub pierniczków.

    PhotoMIX-Company
  • Przygotowanie ciast na święta nie musi być czasochłonne

    Makowce, serniki i pierniki to świąteczny "zestaw obowiązkowy" wśród domowych wypieków.

    Przemysław Świderski

Ciasta na święta muszą być przygotowane ze szczególną starannością, to przecież creme de la creme świątecznych pyszności. To właśnie ciasta są najlepszym dowodem na wysokie umiejętności, gust i smak pani (albo pana) domu. Świąteczne gusta zależą od regionu kraju. Można jednak zaryzykować twierdzenie, że na każdym polskim świątecznym stole stanie w Boże Narodzenie jeden z trzech gatunków ciast – będzie to piernik, ciasto z makiem lub sernik. Albo wszystkie jednocześnie.

Piernik na Boże Narodzenie

Pierniki występują w wielu odmianach. W niektórych domach piernika przygotowuje się z marmoladą, w innych w czekoladzie, z bakaliami, orzechami, kawą, miodem, a nawet jabłkami i pomarańczami. Jako, że przed świętami nigdy nie ma za wiele czasu w kuchni warto skorzystać z „szybkich" przepisów, które bez większych udziwnień, w rozsądnym czasie, pozwolą przygotować smaczne ciasto piernikowe z czekoladą i śliwkami, które zasmakuje zarówno domownikom jak i gościom. Jak się zabrać za pieczenie świątecznego piernika?

Składniki na ciasto piernikowe (wielkość blachy keksowej):

  • masło – 150 g,
  • miód gryczany – 100 g (może być również miód spadziowy lub inny ciemny), 
  • gorzka czekolada – 150 g (im więcej zawartości kakao w składzie tym lepiej, idealnie gdy jest go powyżej 70 procent), 
  • gotowa przyprawa piernikowa (im intensywniejszy smak preferujemy, tym dodajemy jej więcej), 
  • jajka (5 sztuk „M"), 
  • cukier – 50 g,
  • powidła – 200 g (ważne, by były dość gęste, opcjonalnie można użyć również gęstej marmolady), 
  • mąka ziemniaczana – 30 g, 
  • mąka pszenna – 150 g, 
  • proszek do pieczenia (jedna duża łyżka), 
  • soda oczyszczona (pół łyżeczki sody).

Jak upiec piernik na święta?

Mąkę ziemniaczaną i pszenną mieszamy z sodą oczyszczoną i proszkiem do pieczenia, a następnie dodajemy do masy powstałej z połączenia jajek i cukru (tę wcześniej odpowiednio długo miksujemy). Po wymieszaniu masy jajecznej z mąką (robimy to powoli i stopniowo, cały czas używając miksera) dodajemy wcześniej przygotowaną i wystudzoną masę czekoladową. Masę czekoladową przygotowujemy mieszając masło z miodem, gorzką czekoladą i piernikowymi przyprawami oraz podgrzewając całość na niewielkim ogniu (zwrócić należy uwagę, by masa nie zagotowała się i nie przywarła do dna garnka). Po wymieszaniu wszystkich składników (masa powinna być dość gęsta, gdy okaże się zbyt rzadka, należy dodać nieco mąki) przekładamy je do keksówki wcześniej wyłożonej folią do pieczenia. Całość powinna trafić do piekarnika nagrzanego do temperatury 180–190 stopni Celsjusza. Ciasto w takiej temperaturze pieczemy około 40 minut.

Polecamy również: Przepisy na piernik nie tylko od święta 

Po przestudzeniu ciasto piernikowe zdobimy polewą czekoladową. Tę możemy przygotować w czasie pieczenia ciasta – zrobimy ją roztapiając tabliczkę czekolady (około 150 g) w maśle i łyżce oleju. Po stężeniu polewy kroimy piernika na pół i przekładamy powidłami (marmoladą).

Najlepszy makowiec na Boże Narodzenie

Równie często co piernik rolę najważniejszego wypieku na święta gra ciasto z makiem. Popularny makowiec również występuje pod wieloma postaciami. Jedni wolą go zawijanego w formie strucli w drożdżowym cieście, inni jedzą go z białym makiem na kruchym cieście, jeszcze inni nie wyobrażają go sobie bez rodzynek albo skórek pomarańczy. Podobnie jak z piernikiem proponujemy łatwy i szybki przepis na makowiec, który trudno zepsuć w przedświątecznym pospiechu. W każdym z przepisów kluczową rolę odgrywa odpowiednio przygotowana masa makowa, która jest sercem ciasta. Dlatego przygotowując składniki szczególną uwagę trzeba zwrócić właśnie na jakość maku.

Składniki na masę makową

  • mielony mak – 200 g,
  • cukier trzcinowy – 150–200 g,
  • 5 dużych jaj, 
  • miód – 3–4 łyżki,
  • margaryna do pieczenia – ok. 150 g,
  • proszek do pieczenia (1–2 łyżeczki),
  • orzechy włoskie – ok. 50 g.

Przygotowanie makowca

Mak mielimy w specjalnej maszynce do tego przeznaczonej, a w razie jej braku dwukrotnie przepuszczamy go przez maszynkę do mięsa. Do maku dodajemy margarynę, proszek do pieczenia oraz miód i uzupełniamy zmiksowanymi z margaryną i cukrem jajkami. Całość mieszamy i dodajemy ubite na pianę białko z jajek. Formę do ciasta smarujemy margaryną, by ciasto się nie przypaliło i przekładamy na blachę wyrobioną masę, wyrównując jej poziom. Ciasto wkładamy do piekarnika nagrzanego do temperatury 180–190 stopni Celsjusza i pieczemy je przez ok. 40 minut. W tym czasie można przygotować lukier (ok. 200 g cukru pudru wymieszanego z wodą i sokiem z cytryny) albo polewę czekoladową (roztopiona z odrobiną masła i łyżką oleju tabliczka czekolady). Lukier (polewę czekoladową) wylewamy na ciasto dopiero wtedy, gdy będzie już wystudzone.


Makowiec na święta
Ten łatwy w pieczeniu makowiec nie może nie wyjść. Fot. Einladung_zum_Essen  (Pixabay.com)

Dowiedz się również: Jak zrobić dobre ciasto na pierogi

Sernik to tradycyjne ciasto na święta

Dla wielu ciasta bożonarodzeniowe to nic innego jak różnego rodzaju serniki. Podobnie, jak w wypadku ciasta z makiem czy piernika, sposobów na przygotowanie sernika jest mnóstwo. Na święta jednak, gdzie liczy się szczególnie domowa, rodzinna tradycja, preferowane są serniki ciężkie, ozdobione bakaliami, najczęściej z grubą warstwą lukru. Takie serniki zwykle przygotowywały nasze babcie. Poniżej przepis na jeden z nich.

Składniki niezbędna na tradycyjny sernik

  • twaróg tłusty – kilogram (można kupić już odpowiednio rozdrobniony albo zrobić to samemu, przepuszczając go przynajmniej dwa razy przez maszynkę),
  • cukier – ok. 400 g,
  • jajka – 8 sztuk, 
  • budyń śmietankowy bez konserwantów,
  • masło – 200 g,
  • mąka pszenna – trzy łyżki stołowe,
  • śmietana tłusta (najlepiej 36 procent) – opakowanie 200 ml,
  • cukier waniliowy,
  • laska wanilii,
  • bakalie (w zależności od gustu może być ich mniej lub więcej, najlepiej wybrać rodzynki lub kandyzowane skórki pomarańczy).

Przygotowanie sernika na Boże Narodzenie

Masło ucieramy, następnie dodajemy etapami twaróg. Oba składniki powinny być odpowiednio wcześniej wyjęte z lodówki, by nie były zimne. Do roztartego masła z twarogiem dodajemy następnie utarte z cukrem żółtka z ośmiu jaj. Gdy całość nabierze odpowiedniej konsystencji można ją jeszcze zmiksować. Następnie dodajemy mąkę, cukier waniliowy i startą na pył laskę wanilii. Całość ponownie mieszamy i miksujemy. Pozostaje dodać bakalie, ubite wcześniej na pianę białka jajka oraz ubitą, zimną kremówkę. Powstałą masę przenosimy do nieprzywierającej tortownicy wyłożonej papierem do pieczenia (składników wystarczy na wypełnienie blachy o wymiarach 24 x 24 centymetry). Sernik pieczemy w temperaturze 160–170 stopni przez około godzinę. Upieczonego sernika nie należy wystawiać do szybkiego ostudzenia, gdyż może „opaść" – powinien schłodzić się powoli, w otwartym piekarniku. Najlepiej smakuje lekko schłodzony, opcjonalnie można go polać jeszcze lukrem. 

Zobacz również: Jak zrobić wigilijny barszcz – w bardziej i mniej tradycyjnej wersji 

Autor: Sławomir Bobbe
0komentarzy