Topinambur - mrozoodporny, smaczny, dekoracyjny – idealny do ogrodu

Wieloletnia roślina, która nie wymaga pielęgnacji. Co roku sama się odrodzi, latem kwitnie na żółto i dostarcza smacznych bulw. Poznaj topinambur.
Kwiaty topinambura przypominają małe słoneczniki. Potrafią cieszyć oczy nawet do listopada.
Kwiaty topinambura przypominają małe słoneczniki. Potrafią cieszyć oczy nawet do listopada.

fot. fot. sxc.hu

Amerykański kuzyn słonecznika

Jego nazwa – topinambur – pochodzi od plemienia Indian Tupinamba, zamieszkujących niegdyś Amerykę Północną. Do Europy przywędrował wraz z odkrywcami Ameryki, a później francuskimi kolonizatorami. Ze względu na niesamowitą wręcz zdolność przetrwania w różnych warunkach i niezbyt wielkie wymagania glebowe uprawiany jest na kilku kontynentach.

Zobacz również: Oryginalne rośliny ogrodowe – nasiona warzyw i owoców do twojego ogrodu 

W Polsce topinambur jest nazywany słonecznikiem jadalnym bądź bulwiastym, ale jest z nim tylko spokrewniony – oba gatunki należą do rodziny astrowatych. Podobnie jak słonecznik, topinambur lubi stanowiska słoneczne, osiąga wysoki wzrost – nawet do 3,5 metra. Kwitnie później, bo on września do listopada. W przeciwieństwie do dość wrażliwego kuzyna, jest zdecydowanie łatwiejszy w uprawie.

Łatwo zasadzić, trudniej się go pozbyć

Topinambur potrafi wyrosnąć nawet na nieurodzajnej piaszczystej glebie, choć oczywiście lepsze efekty, czyli silniejsze kwitnienie, większy wzrost i plon, osiągniemy na glebach III klasy niż VI.

Najbardziej lubi gleby średnio zwięzłe, przewiewne, zasobne w składniki pokarmowe. Można go nawozić przetworzonym obornikiem albo kompostem. Dobre wyniki dają nawozy mineralne. Sprawdzają się też w tej roli łodygi i liście samej rośliny. Topinambur podlewania wymaga jedynie w okresie długotrwałej suszy. Nie służą mu natomiast tereny kwaśne i podmokłe. Może być uprawiany po każdej innej roślinie. Jest odporny nie tylko na suszę, ale i na choroby oraz mrozy dochodzące nawet do 50°C.

W polskich ogródkach rośliny sadzi się jedynie z bulw, nasiona nie dojrzewają bowiem w naszych warunkach klimatycznych. Na metr kwadratowy uprawy potrzeba ok. 15 bulw sadzeniaków. Jesienią (listopad-grudzień) bulwy wsadza się na głębokości 10–15 cm, wiosną zaś (marzec-kwiecień) wystarczy 5–10 cm. Odległość między rzędami powinna wynieść 0,7–1 m, a między roślinami w rzędzie – 50–60 cm. Korzystniejsze jest sadzenie jesienne, które pozwala uzyskać dodatkowo nawet 50 dni wegetacji. Mrozoodporne bulwy nie tylko przetrwają w ziemi zimę, ale potrafią ukorzenić się i zakiełkować nawet przy temperaturze 4°C. Zbiory można zacząć we wrześniu-październiku, ale smaczniejsze są po przymrozkach.

Sadzenie może wystarczyć na wiele lat. Topinambur posiada bowiem zdolność do samoodnawiania: nawet przy bardzo starannym zbiorze zachowują się w ziemi bulwy, które wydają kolejne plony. Dlatego lepiej zimować je w ziemi niż np. w kopcu. Bardzo szybko się rozmnaża. W jednym miejscu uprawę topinambura można prowadzić nawet przez 20 lat, czasem nawet bez dosadzania roślin. Ta zaleta może okazać się wadą, kiedy zechcemy się rośliny pozbyć. Wówczas najlepiej usunąć młode rośliny w czerwcu, zanim w pełni ukształtują się bulwy, a następnie zasiać poplon z roślin strączkowych. Nawet dwukrotnie.

Wykorzystanie topinamburu

Roślina znajduje szerokie zastosowanie jako karma dla zwierząt, podłoże do produkcji grzybów jadalnych, m.in. boczniaków, jako roślina dekoracyjna i przeciwerozyjna, a nawet energetyczna.

W eleganckich restauracjach Europy bulw topinamburu używa się do przyrządzenia wykwintnych, kosztownych dań. Najbardziej walory topinamburu doceniają Francuzi, którzy kolorowe bulwy przyrządzają na wiele sposobów – od surówek po frytki. 

Oprócz walorów smakowych – ich smak można określić jako coś pośredniego między ziemniakiem, a gruszką z orzechowym akcentem – odznaczają się też wybitnymi wartościami odżywczymi. Są bogatym źródłem witamin A, B1, B2, B6, C, i E, makro- i mikroelementów: krzemu, potasu, wapnia, fosforu, żelaza i cynku. Zawierają też błonnik pektynowy i aminokwasy oraz inulinę, dzięki której stanowią cenny składnik diety diabetyków, zwłaszcza w pierwszych stadiach choroby. Inulina przekształca się we fruktozę (cukier prosty), która jest dobrze tolerowana przez diabetyków. Walory lecznicze topinamburu są więc wykorzystane przy produkcji leków.

Topinambur można stosować nie tylko w profilaktyce cukrzycy, ale i do poprawienia przemiany materii i utrzymania właściwej mikroflory jelit. Roślinę stosuje się również w profilaktyce nowotworów, chorób serca i naczyń krwionośnych oraz przy niewydolności nerek i arytmii serca. Ponadto topinambur wzmacnia układ odpornościowy i pomaga w stanach przewlekłego zmęczenia. 

Warto przeczytać: Żyworódka jest jak domowa apteczka 

Dla celów kulinarnych używa się biało-żółtawych bulw (np. albik). Bulwy o odcieniach fioletu po brąz nadają się raczej na paszę dla zwierząt.

Bulwy na surowo doskonale sprawdzają się jako orzeźwiający, lekko słodkawy dodatek do sałatek i twarożków. Po ugotowaniu albo upieczeniu mogą z powodzeniem zastąpić na talerzu ziemniaki. Można gotować je w łupinkach, które późnej z łatwością się zdejmuje.

Oprócz tego, że raz posadzony trudno z działki usunąć, topinambur ma też trudno usuwalnego wielbiciela – nornicę.

Autor: Joanna Turakiewicz
42komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (42)

b wiele na ten temat czytam , a ze mam cukrzycę chętnie nabyłąbym tę bulwe do uprawy na dziłace tylko gdzie ją można kupić
steć, 27.01.2012, 12:22
mam tę roślinę w ogrodzie. Podaj jakiś kontakt to Ci wyślę.
ola, 27.01.2012, 15:30
chcialbym nabyc kilka sztuk,-prosze o kontakt
stan, 17.02.2012, 20:58
Jeżeli nie sprawiłoby Ci dużego problemu z wysyłka takiej bulwy to bardzo byłabym wdzięczna. Mój adres Teresa Bernasiewicz
59-500 ZŁotoryja
ul.Na Skarpie 9 Z pozdrowieniami
T.B.
Teresa Bernasiewicz, 28.07.2012, 16:11
Bardzo proszę o kontakt i warunki zakupu bulw topinamburu. Z góry dziękuję
Marek Szterbicki
81-263 Gdynia
Ul.Dantyszka 8D/18
501484716
Marek Szterbicki, 03.11.2012, 10:53
Witam od roku szukam bulw topinamburu - chcę go posadzić na działce. Czy jest jakaś szansa?
Zaborska, 05.11.2012, 13:02
possiadam topinambur moge udostepnic za darmo tel 660665476
domarski, 18.11.2012, 19:58
Złóż zamówienie w "Gospodarstwo Ekologiczne" - Sławomir Chmiel
Kalinówka 178
21-040 Świdnik
Gospodarstwo - Suchodoły 150
custra, 27.11.2012, 16:48
dostałam kilka bulw ,juz zasadziłam ,gotowany bardzo mi smakował ale po wykopaniu jak go przechowywac ?
anna kedzierska, 26.04.2013, 07:21
jak chronic przed nornicami ?,prawdopodobnie topinambur bardzo im smakuje
anna kedzierska, 26.04.2013, 07:39
Witam
Jestem zainteresowany zakupem bulw topinambura do ogrodu - około 1 -2 kg.
Proszę o podanie ceny i nr konta dla dokonania przelewu ( wraz z kosztem, wysyłki)
Z góry dziękuję
Wiesław Augustyniak
tel 516111301
mój e-mail
wieso0@poczta.onet.pl
Augustyniak, 09.09.2013, 07:37
Jesli jest jeszcze aktualne ogloszenie bardzo prosze o kontakt na meila wirga7@wp.pl lub nr tel 697 278 569 gdyz chcę posadzic u siebie te roslinę ,
Z pozdrowieniem Edward
Edward Potok, 10.10.2013, 12:16
Bulwy topinamburu można nabyć u mnie tel. 506131247. Gwarantuję najtańszą i szybką wysyłkę.
KOS, 10.11.2012, 23:26
posiadam topinambur moge go udostepnic do sadzenia ido sporzycia dla pani za darmo domarski boguslaw rzeszow tel 660665476
domarski, 18.11.2012, 19:55
zostal zmienioiny telefon wiadomosc i kontakt po nr 532186125
domarski , 13.10.2013, 12:17
Sprzedam bulwy świeżo kopane Topinamburu odmiany RUBIK,
Cena w zależności od ilości
Dodatkowe informacje pod numerem telefonu 698 447 484 - proszę dzwonić po 20
pow. Biłgorajski, woj.lubelskie możliwy odbiór osobisty
Marek, 29.11.2012, 13:46
Witam
Chciałbym kupić bulwy Tapinamburu ok 50szt proszę podać cenę .
str.kiek@wp.pl
Pozdrawiam Z.Kiek
Kiek Zdzisław, 21.10.2013, 20:10
te bulwy można kupić w Tesco na górczyńskiej.
MiKo, 09.10.2013, 09:20
ja też chętnie posadziłabym 1 bulwę w ogrodzie w celach dekoracyjnych , a może nawet odważę się zakosztować? Proszę o kontakt z posiadaczem tej rośliny.
Lucyna Fabijańska, 27.01.2012, 16:32
ale wiesz, że jak raz posadzisz to trudno się tego pozbyć. Nawet jak wykopiesz i tak cos w ziemi zostaje i znowu rośnie. Wcale nie wymagająca roślina. Zimuje świetnie, nie trzeba wykopywać. Można dopiero wiosną przed ruszeniem wegetacji.
ola, 06.02.2012, 09:18
posiadam topinambur moge go udostepnic tel 660665476
domarski, 18.11.2012, 20:01
POSIADAM NA SPRZEDAŻ EKOLOGICZNY TOPINAMBUR ALBIK
tel 660 429 738
TOPINAMBUR EKO, 30.10.2012, 17:22
proszę o podanie warunków zakupu i przesyłki agliwicz@wp.pl
andrzej gliwicz, 20.10.2013, 19:20
POTRZEBUJE 1 KG,JAKA CENA Z WYSYLKA?
ZOFIA ZABLOTNIA, 11.02.2014, 21:13
Podaj adres a wyślę ci bulwy do sadzenia
Stanisław Jarco, 19.11.2012, 19:07
Mam na sprzedaż ekologiczny topinambur. Cena 4 zł za 1 kg. W przypadku ilości hurtowych cena do negocjacji. Odbiór Białystok lub wyślę pocztą. tel. 533310820 skrobas@tlen.pl
Świsłocka, 31.10.2013, 19:56
Witam
jestem zainteresowany zakupem 5 kg topinamburu
proszę o informację na powyższy temat wysyłka do Wrocławia
proszę o podanie ceny wraz z dostawą
z poważaniem
Wojciech Kowański
KOWAŃSKI WOJCIECH, 13.11.2013, 10:33
Mieszkam niedaleko Wrocławia i chętnie odstapię bulwy nieodpłatnie
Ruszkowska, 15.11.2013, 20:24
Podaję nr .tel. dot. przekazania nieodpłatnie bulw -601856268
Ruszkowska, 17.11.2013, 22:36
Dziękuję Pani za miłą rozmowę. Jak tylko wyzdrowieję odezwę się do Pani Beata.
Beata, 29.11.2013, 14:44
Jestem zainteresowana nabyciem topin.czy to jeszcze aktualne-pozdrawiam-Gabi
Tomilin, 30.06.2014, 12:10
Witam. Jeśli ktoś jest zainteresowany kupnem to posiadam na sprzedaż, cena do dogadania się w zależności od wielkości zamówienia tel: 669848965 email: michalhunter@wp.pl
Michał Popiela, 16.11.2013, 00:18
Ruszkowska, 17.11.2013, 22:39
Komentarz został usunięty.
Witam. Jeśli ktoś jest zainteresowany kupnem to posiadam na sprzedaż, cena do dogadania się w zależności od wielkości zamówienia tel: 669848965 email: michalhunter@wp.pl
Michał Popiela, 16.11.2013, 00:19
Czy ktoś z Wrocławia lub okolic nadal ma do sprzedania topinambur? Nigdzie nie mogę go znaleźć, a znalazłam przepis na pyszną (podobno) sałatkę :-)
Kupiłabym parę sztuk, a potem może jeszcze parę ;-)
Pozdrawiam serdecznie
ad_rem@vp.pl
Wrocławianka, 20.11.2013, 12:31
TEL KOM 660 429 738
SPRZEDAM TOPINAMBUR Z EKOLOGICZNEJ UPRAWY WSZELKICH INFORMACJI UDZIELAM MAILOWO LUB TELEFONICZNIE. ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ WYSYŁKI
kasjan1986@o2.pl
km, 24.11.2013, 11:39
Komentarz został usunięty.
Bardzo chciałabym kupić niewielką ilość tej rośliny.Gdzie Krakowie mogę kupic topinambur?
pajdak, 21.04.2014, 13:23
Komentarz został usunięty.
Nie polecam zamawiać topinambura z gospodarstwa Pana Adama Chmiela z Kalinówki. Tydzień temu otrzymałam 10-kilową paczkę. Bulwy (o ile można to coś tak nazwać ) były wielkości paznokcia od dużego palca i cieszylam się jak je znalazlam bo większość paczki stanowiły długie cienkie lodyżki. Cztery skromne obiadki dla dwóch osób i nie ma połowy paczki. KOSZMAR. strata pieniędzy. Nie wiem nawet czy to coś się nadaje do sadzenia bo bym chętnie oddała.
Libelt, 05.09.2014, 21:07
jesli ktos jest zainteresowany zakupem , prosze o kontakt 778 645 952
Ona, 06.10.2014, 13:01
Posiadam do sprzedania Topinambur, ilości zarówno hurtowe jak i detaliczne.
W przypadku chęci kupna lub uzyskania jakiś informacji na temat Topinamburu proszę o kontakt.
Tel: 669848965
email: michalhunter@wp.pl
Michał, 26.10.2014, 20:54
posadź w ogródku a dziki zobaczysz
jan jankowski, 29.10.2014, 06:54
Chętnie bym posadził na przyszły rok, zobaczył co z tego będzie i jak smakuje. Jeżeli ktoś chce się pozbyć lub wie gdzie kupić w okolicy trójmiasta to proszę o kontakt mb92778(MAŁPA)gmail.com
B, 09.11.2014, 20:25