Ślaz zaniedbany – chwast o właściwościach leczniczych. Na co pomaga ślaz i jak go stosować

Ślaz zaniedbany jest wielu z nas znany z wyglądu, ale nie z nazwy. To roślina typu dwa w jednym: chwast, który wykazuje właściwości lecznicze.
  • Ślaz zaniedbany

    Nie wiadomo, skąd ślaz zyskał przydomek "zaniedbany". Tajemnicą jest też, dlaczego dawniej nazywano go babskim serkiem albo babim chlebem.

    Jarosław Mikietyński
  • Ślaz zaniedbany

    Nieużytki, ale też łąki, sady i pola uprawne to miejsca występowania ślazu.

    Jarosław Mikietyński

Ślaz zaniedbany ma wiele ludowych nazw, takich jak: chlebek, babi chleb, boży chlebek, babski serek, guziczkowe ziele. Nie wiadomo, skąd roślina otrzymał negatywny w wydźwięku przydomek. Łacińska nazwa ślazu zaniedbanego to Malva neglecta, czyli malwa zaniedbana. Faktycznie trochę przypomina kwitnącą malwę, tyle, że jest mniejszych rozmiarów. Zazwyczaj nie przekracza 40 centymetrów wysokości. Jest też bardzo podobny do ślazu dzikiego (leśnego) i drobnokwiatowego, a nawet krzyżuje się z nimi. Jednak pomylenie tych roślin nie będzie miało złych skutków, bo wszystkie mają zbliżone właściwości. 

– Ślaz najliczniej występuje w Azji i Europie – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – To roślina miododajna.

Występowanie ślazu zaniedbanego

Przed laty ślaz zaniedbany najczęściej można było spotkać najczęściej przy drogach. Obecnie roślina ta pojawia się na łąkach, w ogrodach i sadach oraz na polach uprawnych (choćby w burakach cukrowych), na nieużytkach i ugorach. Najczęściej występuje w słonecznych, ciepłych miejscach, na lekkiej i piaszczystej ziemi. Nie oznacza to natomiast, że na innych glebach się nie pokaże. – Zależnie od odmiany, ślaz zaniedbany to jednoroczna albo 2-letnia roślina lub bylina, ale w naszych warunkach jest to przeważnie jednoroczna roślina – dodaje Mikietyński.

Poczytaj teżKomosa biała, zwana rośliną dla biednych to chwast, który truje i leczy 

Ślaz zaniedbany jako chwast

Ślaz mógłby z powodzeniem pełnić rolę rośliny ozdobnej za sprawą swoich jasnoróżowych kwiatów (kwitnie od czerwca czasem do września, a czasem do początku października) i zielonych liści z karbowanymi brzegami, lecz trzeba pamiętać, że jest to chwast. Płoży się przy ziemi.


Ślaz zaniedbany w ogrodzie
Ślaz zaniedbany ma liście lekko owłosione, o kształcie sercowatym z karbowanymi brzegami. Kwiaty tej rośliny są drobne i mają lekko różową barwę.Fot. (Pixabay.com)

– Zagłusza inne rośliny, zabiera im wodę i cenne składniki mineralne z ziemi – kontynuuje ekspert. – Naturalne metody tępienia nie zdadzą tutaj egzaminu. Można by zastosować środki chemiczne, jednakże herbicydy, czyli środki ochrony roślin, działają wtedy, gdy za oknem jest plus 10 stopni Celsjusza lub więcej. W okresie jesienno-zimowym mogą zatem być nieskuteczne. Trzeba zastosować metodę mechaniczną, czyli po prostu wyrwać i wyrzucić ten chwast.

Ślaz zaniedbany – właściwości lecznicze

Jednak ślaz zaniedbany to nie tylko chwast, to również roślina o wielu leczniczych właściwościach. Można zrobić z niego napary, odwary i wywary. Wykorzystywane są również herbatki i płukanki, które zawierają w składzie tę roślinę. Wykazuje ona działanie przeciwzapalne oraz przeciwbiegunkowe. Polecana jest też na zaparcia i różne zaburzenia trawienia. Natomiast płukanka ze ślazu pomoże na bolące gardło, a napar – na zapchany nos, bolące ucho i ogólnie wspomoże walkę z przeziębieniem.

Warto przeczytaćZioła wspomagające leczenie przy przeziębieniu i kaszlu 

Z kolei herbatka ze ślazu zalecana jest osobom cierpiącym na bóle brzucha, wrzody żołądka i posiadającym chorą dwunastnicę. Po płukankę ślazową powinny sięgnąć osoby borykające się ze stanem zapalnym oczu lub z łzawiącymi oczami. Gazą zwilżoną płukanką muszę przemywać chore miejsca. Picie naparu ze ślazu zaniedbanego działa jak lek osłonowy, dlatego zalecany jest podczas kuracji antybiotykowej.

Niektóre kosmetyki ze ślazem w składzie działają dobroczynnie na cerę. Są więc dedykowane osobom mającym trądzik, wągry czy inne wykwity skórne choćby o charakterze alergicznym.

Ślaz zaniedbany – zastosowanie w kuchni

Kwiaty oraz liście ślazu zaniedbanego są jadalne, zarówno na surowo, jak i gotowane. Niektórzy traktują ślaz w kuchni niczym jarzynę, a inni przygotowują z niego marynaty, jeszcze inni dodają go do surówek i sałatek lub sosów, jak przyprawę. Ślaz znalazł też zastosowanie w cukiernictwie – z jego korzeni przygotowywano wywar, który zastępował białko jajka. Można było go ubijać na pianę i stosować do produkcji ciast bezowych.

Warto również poznaćGlistnik jaskółcze ziele 

Wieki temu nie było zegarów. Ludzie na podstawie ruchów kwiatów wyznaczali czas. Zorientowali się bowiem, że każda roślina ma swój własny cykl dobowy: otwiera się i zamyka zależnie od tego, jak padają na nią promienie słoneczne. Jedną z takich roślin, pomagających wyznaczyć porę dnia, był ślaz. Tworzono grządki z różnych roślin (w tym ze ślazu) otwierających się i zamykających o określonych porach. Gdy na środku grządki w ziemi zamocowano pręt, powstawał zegar słoneczny. Ślaz pełnił rolę godziny 10, o tej godzinie jego kwiaty się zamykały. 

Autor: Katarzyna Piojda
0komentarzy