Rodzaje cięć drzew i krzewów oraz terminy ich wykonywania

Niby zimą w ogrodzie nie przeprowadza się żadnych zabiegów pielęgnacyjnych, a jednak jest wyjątek. Już od połowy lutego można zacząć przycinać niektóre drzewa i krzewy. Wyjaśniamy, jak to wykonać prawidłowo.
  • Cięcie ogrodnicze

    Sekatory i inne narzędzia do przeprowadzenia cięcia nie mają być ostre, tylko bardzo ostre.

    Fiskars

Cięcie drzew oraz krzewów tylko z pozoru stanowi prosty zabieg pielęgnacyjny. Niektórzy początkujący ogrodnicy miewają natomiast z tym problem. Okazuje się, że prawidłowe cięcie drzew i krzewów owocowych to sztuka ogrodnicza.

Rodzaje cięć drzew i krzewów: przyrodnicze, nieprzyrodnicze

Wyróżnia się cięcia pielęgnacyjne (przyrodnicze) i techniczne (nieprzyrodnicze). W pierwszym przypadku chodzi o zapewnienie roślinie dostępu światła i powietrza do jej najbardziej schowanych części. W drugiej sytuacji cięcie wykonuje się, gdy korona drzewa (rzadziej krzewu) narasta na budynek albo wychyla się na ulicę czy dotyka linii energetycznych. – Można też mówić o cięciu sanitarnym czy sanitarno-prześwietleniowym, którego rolą jest rozluźnienie, jakby przerzedzenie korony i zapobieganie ewentualnym infekcjom – tłumaczy Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Poradnik: Jak przycinać drzewa i krzewy bez błędów 

– Cięcie korekcyjne ma na celu pielęgnację głównie starszych drzew i krzewów poprzez usunięcie z nich gałęzi ukształtowanych w nieprawidłowy sposób. Cięcie odmładzające likwiduje stare, uszkodzone czy chore konary i gałęzie. Ma ono pobudzić roślinę do wydania nowych, zdrowych i silnych pędów. Bywa jednak, że po cięciu stare drzewa czy krzewy już w ogóle nie wydadzą nowych pędów.

Przeczytaj również: Jak odmłodzić stary żywopłot

Cięcie gałęzi a satyka drzewa

Zabieg cięcia ma przede wszystkim usunąć martwe czy nadłamane albo w inny sposób zniszczone gałęzie, doprowadzić do uzyskania przez koronę odpowiedniego kształtu, zagwarantować statykę drzewa. Ta ostatnia polega na zapewnieniu stabilności roślinie, eliminacji lub przynajmniej ograniczeniu chwiania się drzewa np. podczas silnego wiatru.

Połowa lutego

– Pierwsze cięcie można przeprowadzić, jeśli pogoda pozwoli, już w drugiej połowie lutego – radzi Mikietyński. – Wówczas można przycinać jabłonie i grusze. Trzeba jednak wcześniej upewnić się, że minęło zagrożenie dużymi, długotrwałymi przymrozkami.

Polecamy też: Na co zwrócić uwagę w ogrodzie w styczniu 

Wilki w ogrodzie

Jak prawidłowo przeprowadzić zabieg cięcia drzew i krzewów? – Wycinamy młode pędy, tzw. wilki – kontynuuje ekspert. – Ich nazwa wzięła się prawdopodobnie z tego, że pędy te wyskakują niespodziewanie z różnych części rośliny. Trzeba pamiętać, że w miejscu wyciętych wilków kolejne będą rosły ze zdwojoną siłą, ponieważ zabieg pobudza ich do intensywniejszego wzrostu.

Warto tutaj wspomnieć o wzroście elongacyjnym. Ogrodnik wyjaśnia, co to oznacza: – Cięcie pobudza do wzrostu elongacyjnego, czyli wydłużeniowego. W wierzchołku każdego pędu znajdują się auksyny, a więc regulatory powodujące wzrost rośliny na wysokość. Stymulują wzrost pędu głównego, a jednocześnie spowalniają wzrost pędów bocznych. Jeżeli zetniemy lub przytniemy wierzchołek, pozbawimy auksyn siły dominacji. Wtedy roślina zacznie rozrastać się na boki.

– Pędy, które natomiast chcemy zachować, jedynie przycinamy – twierdzi ogrodnik. – Zasada jest taka, że cięcie wykonujemy za oczkiem.

Gdy drzewo płacze

Zimą wskazane jest również cięcie w przypadku takich drzew, jak grab, klon i orzech włoski. – Zabieg należy wykonać, zanim rozpocznie się wegetacja – podkreśla Jarosław Mikietyński. – Rzecz w tym, żeby drzewo nie zdążyło puścić soku, który wylewa się z rany powstałej w miejscu cięcia. To zjawisko nazywane jest potocznie płaczem drzewa. Inna szkoła mówi, żeby poczekać i wymienione wyżej drzewa przycinać dopiero latem.

Cięcie drzew owocowych – prosto albo z ukosa

Drzewa owocowe, wydające owoce pestkowe, a więc wiśnie, czereśnie, śliwy czy morele, przycinamy dopiero po ich owocowaniu, czyli przeważnie pod koniec lata. – Istnieją dwa główne sposoby cięcia: prosto lub ukośne – zaznacza ogrodnik. – Preferuję to drugie choćby dlatego, że jeśli pada deszcz, to woda z deszczówki spływa po roślinie, a nie zatrzyma się w miejscu cięcia. Cięcie zbyt skośne może powodować jednak uszkodzenia i być przyczyną infekcji chorobowych.

Cięcie nie na ostro, tylko bardzo ostro

Dobór narzędzi do cięcia jest równie istotny. – Sekatory nie mają być ostre, tylko bardzo ostre – mówi Mikietyński. - Ich zadaniem jest cięcie, a nie szarpanie czy obskubywanie gałęzi. Gdy gałęzie zostaną lekko obstrzępione, może dojść w tym miejscu do zakażenia grzybowego. Wtedy potrzebne będzie posmarowanie chorego miejsca sztuczną korą albo pastą ze środkiem grzybobójczym w składzie. Polecałbym ten drugi preparat, bo sztuczna kora, owszem, zasusza zmienione chorobowo miejsce, lecz nie działa grzybobójczo.

10 centymetrów robi różnicę podczas cięcia drzew i krzewów

Zaleca się, aby rany o średnicy do 10 centymetrów zabezpieczyć preparatem grzybobójczym, a rany większe niż 10 cm – dodatkowo środkiem impregnującym. Należy go rozprowadzić w środku rany, a na jej brzegach – wspomniany preparat grzybobójczy. Trzeba ponadto wziąć pod uwagę grubość gałęzi. Do tych grubszych nie nadaje się sekator, ale sękacz. Ten przyrząd ułatwia też cięcie drewna np. na opał. - Jeżeli do cięcia używamy piły, uważajmy, aby przy podcinaniu nie zadrzeć i nie zniszczyć kory – przestrzega ogrodnik. – Lepiej wykonać wtedy cięcie od spodu.

Warto też przeczytać poradnik: Przycinanie drzew owocowych 

Krzewy i drzewa iglaste raczej nie wymagają cięcia, chyba, że marzy nam się określony ich kształt, np. owal czy stożek. W takiej sytuacji można przyciąć je na przełomie zimy i wiosny.

Tych roślin lepiej nie przycinać

Są rośliny, które źle znoszą przycinanie. Należą do nich azalia, magnolia, oczar, perukowiec podolski i wawrzynek wilczełyko. Jeśli korona drzew (głównie ozdobnych) została uformowana w szkółce, również powinniśmy zrezygnować z cięcia. 

Autor: Sławomir Bobbe
0komentarzy

Polecamy