Podagrycznik, czyli kozia stopka – jak zwalczać ten uciążliwy chwast

Podagrycznik to wieloletnia roślina z białymi, drobnymi kwiatkami, która nawet dobrze się prezentuje. Inaczej roślina ta nazywana jest kozią stopką i jest zmorą ogrodników, bo to uciążliwy i trudny do wyplenienia chwast.
  • Liście podagrycznika

    Podagrycznik to jeden z bardziej znienawidzonych chwastów. Ponieważ walka z nim jest trudna, warto wykorzystać jego zalety.

    Katarzyna Laszczak
  • Kwitnący podagrycznik

    Podagrycznik ma białe, baldachowate kwiaty, typowe dla roślin z rodziny selerowatych, do której należy.

    Jardin (Pixabay.com)
  • Podagrycznik

    Podagrycznik był kiedyś stosowany do leczenia dny moczanowej (podagry). Nadal można go wykorzystywać wspomagająco dla przemiany materii i schorzeń dróg moczowych. Korzystnie też wpływa na skórę.

    Katarzyna Laszczak
  • Ozdobna odmiana podagrycznika

    Podagrycznik ma także odmiany o ozdobnych, kolorowych liściach. Można go wykorzystać jako roślinę zadarniającą (szczególnie w cieniu, pod drzewami i krzewami).

    Katarzyna Laszczak
  • Kolorowy podagrycznik

    Jeśli podagrycznik u nas rośnie, to znaczy, że ziemia jest bogata w azot, czyli odpowiednia dla wszelkich roślin uprawianych ze względu na liście.

    ClasicallyPrinted (Pixabay.com)
  • Młody podagrycznik

    Młode liście i łodygi podagrycznika można jeść - świetnie nadają się do sałatek i surówek.

    Katarzyna Laszczak
  • Gotowany podagrycznik

    Podagrycznik można też obgotować. Nadaje się jako dodatek do zup, gulaszy, omletów itp.

    Katarzyna Laszczak

Podagrycznik, jak na chwast, jest dosyć duży. Kiedy kwitnie, osiąga nawet metr wysokości, a jego kwiatki mogą układać się w koronę o średnicy około 8 centymetrów. Mógłby stanowić ozdobę, ale to chwast. A także – zioło.

Podagrycznik jako roślina ekspansywna

– Podagrycznik jest rośliną wieloletnią, to zioło – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – Rozmnaża się podobnie, jak perz, czyli przede wszystkim przez podziemne kłącza. Podagrycznik jest rośliną ekspansywną. To znaczy, że bardzo szybko się rozrasta i może zagłuszać inne rośliny.

Tę cechę podgarycznika można wykorzystać, stosując go jako roślinę okrywową (zadarniającą), szczególnie tam, gdzie trawa nie chce dobrze rosnąć (np. pod drzewami i krzewami). Do tego celu można wykorzystać zarówno "zwykły" podagrycznik, jak i jego odmiany ozdobne o kolorowych liściach (przebarwiające się na biało lub żółto).

Dowiedz się: Które dzikie rośliny warto jeść

Prozdrowotne właściwości podagrycznika

Podagrycznik jest spotykany również w przemyśle kosmetycznym. Stanowi składnik kremów oraz maseczek np. upiększających na twarz. Ma m.in. właściwości rozjaśniające, co doceniały już starożytne Greczynki i Rzymianki (według opisu Dioskuridesa, grecko-rzymskiego lekarza, żyjącego w I w. n.e.) Nasze prababcie stosowały to zioło jako okład na obolałe miejsca i rany, które trudno się goją. Płukanka z dodatkiem zmielonych liści koziej stopki pozwala na pozbycie się wszy. Ten specyfik działa przeciwpotnie.

Przede wszystkim jednak podagrycznik wykorzystywano do leczenia dny moczanowej czyli podagry - właśnie od tej choroby pochodzi nazwa podagrycznika (Aegopodium podagraria). Uwaga: nie należy nim samodzielnie "leczyć" podagry - to schorzenie wymagające profesjonalnego i kompleksowego leczenia (obejmującego też zmianę żywienia).

Podagrycznik ma słabe właściwości uspokajające, ale także moczopędne i przeciwzapalne. Poprawia nieco przemianę materii. Suszone ziele podagrycznika było także stosowane w leczeniu stanów zapalnych dróg moczowych i kamicy nerkowej, a także łagodzeniu skutków hemoroidów.

Napar z podagrycznika

Do przygotowania naparu można wykorzystać suszone lub świeże liście podagrycznika. Łyżeczkę ziela na szklankę naparu zalewa się wodą z temperaturze ok. 90 stopni C i parzy się przez ok. 15 minut. Napar z podagrycznika można pić (1 szklanka dziennie przez maksymalnie 6 tygodni), a także wykorzystywać do przemywania skóry.

Podpowiadamy: Jakie cenne właściwości ma bluszczyk kurdybanek i jak go wykorzystać

Podagrycznik w kuchni - jak jeść podagrycznik

Kucharze też znają podagrycznik. Choćby dlatego, że to zioło dodają do surówek i sałatek. Najlepsze są młode liście podagrycznika. Mają one słodkawy i lekko anyżkowy smak. Można je zbierać wiosną, ale także – młode rośliny odrastające po nie do końca udanych próbach pozbycia się podagrycznika, czy np. skoszeniu tej rośliny.

Młode liście i łodygi podagrycznika można jeść na surowo, dodając je do różnych sałatek, czy stosując do posypywania ziemniaków, kasz, makaronów. Można je dodawać do past jajecznych czy serowych, zarówno z białego, jak i żółtego sera. Liście podagrycznika można też lekko obgotować i stosować jako dodatek do zup, omletów, czy gulaszy, zarówno na bazie mięs, jak i warzyw.
Pamiętajmy, że podagrycznik ma dość charakterystyczny smak i zapach. Upewnijmy się więc, czy nam odpowiada, zanim doprawimy nim całą potrawę.


Młode liście podagrycznika
Do jedzenia w szczególności nadają się młode liście podagrycznika wraz z łodyżkami - są one jasnozielone i błyszczące. Ich smak jest anyżkowy i słodkawy. Starsze liście są gorzkawe i mniej aromatyczne.Fot. Katarzyna Laszczak

Na co uważać jedząc i pijąc podagrycznik

Weźmy pod uwagę, że nawet zdrowe rośliny, w nadmiarze mogą szkodzić (zdarzają się też alergie na różne związki w nich występujące), więc wprowadzajmy nowe rośliny do naszego żywienia ostrożnie i z wyczuciem. Na wszelkie „nowinki", w tym zioła, zawsze powinny uważać kobiety w ciąży oraz karmiące, a także osoby na stałe zażywające leki. Przyjmowanie większych ilości ziół zawsze powinniśmy skonsultować z lekarzem. Mowa tu o większych ilościach. Kilka listków od czasu do czasu z pewnością nie zaszkodzi. 

Polecamy przepisy: Omlet z podagrycznikiem i wykorzystanie innych dzikich roślin w kuchni

Wilki lubią ten chwast

Dziwne, ale prawdziwe: rosyjscy naukowcy zauważyli, że stare, schorowane wilki, które podjadały podagrycznik, po kilku tygodniach stały się bardziej witalne, prężne, szybciej biegały. Badacze doszli też do wniosku, że zioło to działa korzystnie zwłaszcza na samice.

Podagrycznik jak chwast

Ten chwast daje się we znaki innym roślinom, ponieważ zagłusza je. – Jako że jest rośliną dosyć wysoką, ogranicza innym, mniejszym, dostęp do światła – kontynuuje ogrodnik. – Podbiera im składniki mineralne występujące w ziemi oraz wodę. Przez to kwiaty czy krzewy znajdujące się w pobliżu podagrycznika gorzej rosną. Mogą usychać i chorować.

Niektórzy działkowcy stosują podagrycznik jako środek do walki z innymi chwastami. Zasadzony blisko chwastów, szybko je likwiduje. Tyle że inne rośliny też zwalcza.

Jak wytępić podagrycznik

Walka z chwastem trwa czasem ponad 2 miesiące, ale powinna zakończyć się zwycięstwem ogrodnika. Sposobów na pozbycie się podagrycznika jest kilka. – Do najpopularniejszych, ale i najbardziej pracochłonnych, należy przekopanie ziemi – zaznacza ekspert. – Trzeba jednak zrobić to bardzo dokładnie. Należy wyrwać całą roślinę, sprawdzając czy wyrwaliśmy również całe korzenie. Kłącza szybko się łamią. Jeżeli podczas likwidowania podagrycznika na glebę spadnie nam chociaż jedna mała taka roślinka, wkrótce, zazwyczaj w ciągu paru dni, w tym miejscu znowu pojawi się podagrycznik w ilościach prawie hurtowych. Ziemię należy przekopać ponownie po dwóch tygodniach, usuwając resztki roślin. Bywa, że zabieg trzeba powtarzać kilkakrotnie.


Podagrycznik
Podagrycznik jest bardzo żywotny. Odrasta nawet z niewielkich fragmentów kłączy, pozostawionych w ziemi. Dlatego zwalczanie go jest uciążliwe i długotrwałe.Fot. Stux (Pixabay.com)

Podagrycznik jaki roślina wskaźnikowa

Choć wydaje się czasem, że podagrycznik "rośnie wszędzie", szczególnie chętnie i bujnie rozrasta się na ziemiach bogatych w azot i jest nawet rośliną wskaźnikową dla takich ziem. Azot to pierwiastek, który sprzyja rozwojowi zielonych części roślin (liści, pędów), więc jeśli pozbędziemy się podagrycznika, możemy na jego miejscu posadzić rośliny o ozdobnych liściach (np. funkie itd.). Jednak trzeba uważać przy sadzeniu roślin kwitnących - bogactwo azotu oznacza, że wytworzą one więcej liści niż kwiatów.

Radzimy: Jak walczyć z chwastami bez użycia chemii

Kosiarka kontra podagrycznik

Kto nie chce stosować oprysku i przekopywać ziemi, powinien uruchomić kosiarkę. Ogrodnicy twierdzą, że koszenie podagrycznika przynajmniej 3 razy w tygodniu poskutkuje pozbyciem się tego zioła. Ta metoda dotyczy jednak tylko podagrycznika, który rozprzestrzenił się na całym poletku.  

Autor: Katarzyna Piojda
0komentarzy