Kamelia: kwitnąca zimą kuzynka herbaty

Od stycznia do marca kamelie rozjaśniają wnętrza domów egzotycznymi kwiatami, które zawiązują się w kątach liści i na wierzchołkach gałązek. Przez pozostałą część roku jej ozdobą są zawsze zielone, ciemne i lśniące liście. Uważana za roślinę bardzo delikatną i „humorzastą" w odpowiednich warunkach naprawdę nie potrzebuje wielu zabiegów. Oprócz pięknych kwiatów i dekoracyjnych liści, niektóre odmiany wykorzystywane są do uzyskiwania oleju. A liście należących do tej samej rodziny Camellia sinensis oraz Camellia assamica służą nam do przyrządzania naparu znanego powszechnie jako herbata.

Kamelia w domu, czy ogrodzie?

Jako ogrodowa roślina, kamelia jest uprawiana we wschodniej i południowo-wschodniej Azji, skąd pochodzi, a także w południowej Anglii oraz cieplejszych rejonach Australii i Stanów Zjednoczonych, czyli wszędzie tam, gdzie zimy są łagodne i mróz nie zaszkodzi kwitnącym w tym czasie roślinom. W Polsce, gdzie pora kwitnienia przypada na najbardziej mroźną porę roku, hodowane są w doniczkach w domach i oranżeriach. Wyjątkiem są mrozoodporne odmiany wyhodowane w Stanach Zjednoczonych, które kwitnienie zaczynają od sierpnia, jednak i one raczej nie przetrwają ostrej polskiej zimy. Dlatego wiosną i latem można zostawić kamelię na dworze, w osłoniętym od wiatrów, półcienistym zakątku, zadołowaną w ziemi albo w stabilnej osłonce, przed przymrozkami zaś przenosimy ją do mieszkania.

Kwitnąca kamelia nie lubi ciepła ani mrozu

W czasie kwitnienia kamelia nie lubi ani mrozu, ani zbyt wysokiej temperatury, dlatego jeśli chcemy zobaczyć, jak obsypuje się kwiatami, trzeba zapewnić jej odpowiednie warunki – chłodne i jasne stanowisko. Nie może zimować w ogrzewanym salonie albo kuchni. Najlepszym dla niej miejscem będzie chłodny pokój albo weranda. Optymalna temperatura dla tych roślin w zimie to od 6°C do 12°C. W takiej najdłużej i najpiękniej kwitnie. Z doświadczeń polskich amatorów tej rośliny wynika, że potrafi znieść przymrozki do –5°C, a niektóre odmiany, jak Winter's Dream, Winter's Hope i Polar Ice, nawet do –10°C. Jednak to ciągle zbyt mała mrozoodporność jak na nasz klimat, gdzie zimą temperatury potrafią spadać poniżej –20°C. Kupując roślinę nie zawsze można ufać napisom na etykiecie. Czasem lepiej poszukać dodatkowych informacji o konkretnej odmianie.
W czasie przymrozków dobrze jest donice ocieplić i odizolować od podłogi. Najbardziej wrażliwe na mróz są bowiem korzenie.
Przed ponownym przeniesieniem do ogrodu przez ok. dwa tygodnie trzeba kamelię hartować.

Latem półcień, zimą dużo światła - to upodobania kamelii

Przenosząc kamelię wiosną do ogrodu najlepiej wybrać jej miejsce w lekkim półcieniu (choć może rosnąć i w słońcu), zimą natomiast jak najjaśniejsze. Przenosząc ją, należy pamiętać, że roślina bardzo przyzwyczaja się do kierunku padania światła, dlatego powinna stanąć w takiej samej pozycji do słońca, jak w poprzednim miejscu.

Podlewanie i nawożenie kamelii

Kamelia lubi umiarkowaną wilgoć latem. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, podobnie zimą, jednak wówczas podlewa się ją zdecydowanie rzadziej – nawet raz na dwa tygodnie. Im chłodniej bowiem, tym mniej wody „pije" kamelia. Intensywność podlewania należy zmniejszyć kiedy zaczyna zawiązywać pąki.
Nawożenie natomiast zaczynamy wczesną wiosną (po kwitnieniu). Żeby uniknąć przenawożenia, najlepiej używać nawozu o spowolnionym działaniu w niewielkich dawkach.

Sadzenie i przesadzanie

Kamelie to rośliny rosnące wolno. Przesadzać je należy wiosną po kwitnieniu, nie częściej niż co 3-4 lata, zawsze do nieco większej, ale nie nazbyt obszernej donicy. Przygotowane podłoże powinno być kwaśne, o odczynie ph 4–5. Sprawdzi się tutaj ziemia do różaneczników. Ważne jest zastosowanie drenażu.

Gdy kamelia traci pąki

Nie są to rośliny zbytnio podatne na choroby. Przyniesiona do domu kwitnąca roślina może zrzucić kwiaty i pąki w wyniku „szoku klimatycznego" i podróży z innego kraju. Zanim przyzwyczai się do nowych warunków, na kolejne kwitnienie poczekamy co najmniej rok. Opadanie pąków, kwiatów i liści może też być efektem zbyt dużej lub zbyt małej ilości wody albo sygnałem, że roślinę należy już przesadzić do większego pojemnika.

Brązowe plamy na liściach mogą świadczyć o tym, że roślinę zaatakował grzyb, co może się zdarzyć przy zbyt dużej wilgoci (choć kamelia lubi powietrze o zwiększonej wilgotności – nawet powyżej 50%). Wyniesiona do ogrodu narażona jest na atak niewidocznego wroga – przędziorków. W obu przypadkach pomogą preparaty chemiczne.

Rozmnażamy kamelię

Nie jest to zadanie proste, ale też nie niewykonalne. Zdrewniałe gałązki wierzchołkowe kamelii tniemy na odcinki ok 7 cm, usuwamy dolne liście, kwiaty i pączki, zanurzamy w ukorzeniaczu i umieszczamy w podłożu – lekko wilgotnym torfie wymieszanym z piaskiem. Sadzonki umieszczamy w ciepłym miejscu i trzymamy w temp. Ok 23–24°C aż wypuszczą korzonki. Zabieg można wykonać w czasie od listopada do lutego albo w lipcu–sierpniu. 

Joanna Turakiewicz