Judaszowiec – co to drzewo ma wspólnego z Wielkim Postem

Judasz, gdy zdradził Pana Jezusa, powiesił się na drzewie. Od tamtej pory zwane jest ono judaszowcem. Nie tylko ta legenda dotyczy tego drzewa. Piszemy, co jeszcze wyjątkowego kryje w sobie drzewo judaszowiec.
  • Judaszowiec

    Judaszowiec kwitnie na różowo, czerwono, czasem kremowo lub biało, w zależności od odmiany. Powodzenie uprawy tego drzewa w naszym klimacie najczęściej sprowadza się do wybrania mu odpowiedniego stanowiska, na którym judaszowiec nie będzie przemarzać. Najlepiej posadzić drzewo blisko ściany domu lub innego budynku w ogrodzie, która osłoni roślinę od podmuchów mroźnego wiatru lub w zacisznym lecz nasłonecznionym zakątku.

    Pixabay.com (15299)
  • Judaszowiec południowy (judaszowiec wschodni)

    Niezwykłą cechą judaszowców jest to, że kwiaty wyrastają wprost z gałęzi, a nawet pnia.

    WikimediaImages (Pixabay.com)
  • Kwiaty judaszowca

    Judaszowiec należy do rodziny roślin bobowatych (motylkowatych) i ma typowe dla niej kwiaty.

    Hans (Pixabay.com)
  • Judaszowiec kanadyjski

    W Polsce w uprawie można spotkać przede wszystkim judaszowce kanadyjskie i południowe.

    Zealousagenda (Pixabay.com)
  • Judaszowiec w ogrodzie

    Tradycja wiąże judaszowiec ze śmiercią Judasza, ale być może wynikła ona z pomyłki w nazwie drzewa.

    Debrav (Pixabay.com)
  • Kwiaty judaszowca

    Kwiaty judaszowca pojawiają się przed liśćmi, dlatego kwitnące drzewa wygląda wyjątkowo ciekawie.

    Leoleobobeo (Pixabay.com)
  • Liść judaszowca

    Judaszowce mają ładne, sercowate liście, które jesienią atrakcyjnie przebarwiają się.

    Kamilfoto (Pixabay.com)

Judaszowiec, choć za nim stoi historia o zdrajcy Chrystusa, jest pięknym drzewem. Niektórzy ogrodnicy uważają nawet, że to najpiękniejsze drzewo kwitnące wiosną. – Kwitnie na przełomie kwietnia i maja – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. – Judaszowiec kwitnie niestandardowo, ponieważ tylko na pniu i na gałązkach. Jest to zjawisko kauliflorii. To oznacza, że kwiaty wyrastają bezpośrednio na zdrewniałych, starych pniach i grubszych gałęziach. Na pędach jednorocznych takiego zjawiska nie obserwuje się.

Kwiaty judaszowca to typowe tzw. kwiaty motylkowe - z tzw. żagielkiem, łódeczką i skrzydełkami. Przypominają np. kwiaty wisterii (a ogólną budową - również np. fasoli czy łubinu). 

Poznaj też: Właściwości i tajniki uprawy bukszpanu

Symbol krwi Chrystusa

Oryginalne u judaszowca jest również to, że on kwitnie, zanim wypuści liście. Kwitnie na różowo, czerwono, czasem kremowo lub biało, w zależności od odmiany. Niektórzy ogrodnicy uważają, że kolor czerwony to symbol krwi Chrystusa, a biały oznacza rychłe zmartwychwstanie. Ale są także inne tłumaczenia tych kolorów.

Czy judaszowiec rzeczywiście jest "drzewem Judasza"?

Tradycja wiąże judaszowiec z samobójczą śmiercią Judasza - po tym wydarzeniu kwiaty drzewa miały nawet zmienić ze wstydu kolor - z białego na różowy. Jednak Nowy Testament nie podaje żadnej informacji o tym nieszczęsnym drzewie. Niektórzy przypuszczają, że Judasz mógł się powiesić na dębie lub fidze (nie są wykluczone również i inne gatunki). W niektórych regionach, w tym w Polsce, ludowa tradycja wiąże śmierć Judasza z topolą osiką. To od czasu tego wydarzenia osika drży, a jej pędów nie należy używać do robienia palm wielkanocnych.

Skąd więc "judaszowiec"? Możliwe jest, że przed wiekami przekręcono nazwę tego drzewa z "drzewo Judei" na "drzewo Judasza": arbor Judeae - arbor Judae. Judea to kraina geograficzna w Izraelu, gdzie te drzewa rosną i tylko jedna litera różni jej łaciński zapis od imienia Judasza. O pomyłkę więc nietrudno. Podobnie jak o powstanie legendy, tłumaczącej nazwę.

Poznaj też: Mamutowiec olbrzymi - niezwykłe drzewo

Odmiany judaszowca

Najpopularniejsze są trzy gatunki judaszowca. – Południowy, chiński oraz kanadyjski – wymienia Mikietyński. – Judaszowiec kanadyjski jest najbardziej mrozoodporny, a najbardziej podatny na mróz jest judaszowiec chiński.

Odmiana południowa w naszym kraju jest najczęściej spotykana. To właśnie judaszowiec południowy (zwany też wschodnim Cercis siliquastrum) rośnie w m.in. w zachodniej Azji i południowej Europie czyli to od niego wzięła się nazwa związana z Judaszem (lub Judeą). Judaszowiec kanadyjski –  pochodzi z Ameryki Północnej, ale nieco wbrew nazwie rośnie głównie w USA i Meksyku, natomiast judaszowiec chiński – pochodzi z terenów Chin i Japonii.

Judaszowiec w ogrodzie

Na zimę warto okryć judaszowca, zwłaszcza, jeżeli jest to młode drzewo. – Oczywiście nie da się całego drzewa okryć ze względu na jego wysokość – zaznacza nasz rozmówca. – Zwykle judaszowiec dorasta do 12 metrów, chociaż w polskich warunkach ma on najwyżej 6 metrów wysokości.

Drzewo posiada także nietypowe liście. Są duże i mają kształt serca. Zwykle są zielone, natomiast jesienią przebarwiają się na żółto.

Judaszowiec, choć niezbyt oporny na mróz, dobrze radzi sobie z suszą, chociaż najlepiej rośnie w żyznej, wilgotnej, wapiennej i lekkiej glebie. Warto zasadzić judaszowca w miejscu, w którym będzie eksponowany na słońce. Należy jednak wybrać miejsce zaciszne, z dala od wiatru. Nie lubi być przesadzany, bo jego korzenie palowe „przyzwyczajają się" do jednego miejsca.

Dowiedz się: Jak uprawiać perukowiec podolski - drzewko o niezwykłym wyglądzie

Kto chce mieć na działce judaszowca, niech kupi sadzonki. Można także wysiać go z nasion. Tyle że na efekt trzeba czekać przeważnie kilka lat. To dlatego judaszowiec jest uznawany za drzewo dla osób cierpliwych.

Judaszowiec ma jadalne kwiaty i owoce

Kwiaty judaszowca mają zastosowanie w kuchni. Jego owoce są jadalne, a rosną w strąkach. Mają orzeźwiający, słodko kwaśny smak. Marynowane owoce są w smaku podobne do kaparów. Judaszowiec, na surowo lub ususzony, może być stosowany jako przyprawa do sałatek.

W tradycyjnym lecznictwie stosowano wywar z kory judaszowca. Rozgrzewający napar działał przeciwgorączkowo, aseptycznie, pomagał w leczeniu trudno gojących się ran. W przemyśle drzewo judaszowca też jest znane. Z jego młodych pędów wyrabia się kosze. 

Sprawdź: Co to jest mączka drzewa świętojańskiego i skąd się bierze

Autor: Katarzyna Piojda
0komentarzy