Bluszczyk kurdybanek, zwany leczniczą bombą i rośliną żołnierzy

Bluszczyk kurdybanek to roślina zielna, która usprawnia nasze trawienie i wzmacnia odporność. Prezentujemy właściwości bluszczyku, który nie ma praktycznie nic wspólnego z popularnym bluszczem, rosnącym w domu w doniczce. Nawet tym w wersji mini.
  • Bluszczyk kurdybanek

    Kurdybanek zaczyna kwitnąć na niebiesko w drugim roku życia przeważnie w maju i kwitnie aż do jesieni. Jest rośliną nietrudną w uprawie, która ma ciekawe właściwości zdrowotne.

    Hans (Pixabay.com)
  • Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)

    Kurdybanek ma minimalne wymagania. Chętnie rozrasta się za pomocą naziemnych pędów, co sprawia, że bywa traktowany jako chwast, szczególnie na trawnikach. Jest jednak znacznie bardziej pożyteczny niż trawa.

    Katarzyna Laszczak
  • Kwitnący kurdybanek

    Kurdybanek ma cenne właściwości prozdrowotne. Jako zioło wykorzystuje się całe pędy - z liśćmi (i kwiatami). Można je wykorzystywać świeże lub suszone.

    Katarzyna Laszczak
  • Ziele kurdybanku

    Kurdybanek można też stosować jako dodatek do potraw (analogicznie do natki pietruszki). Ma dość wyrazisty smak i zapach, więc trzeba uważać na ilość.

    Katarzyna Laszczak

Bluszczyk kurdybanek to zioło pnące się po ziemi. Z tego względu określa się go bluszczykiem ziemnym. Kurdybanek zaczyna kwitnąć w drugim roku życia przeważnie w maju i kwitnie aż do jesieni. Ma niebieskie kwiaty i fioletowo-czerwono-bordowe, mieniące się w słońcu liście. Młode listki są jednak zielone.

PrzeczytajCzeremcha ma upojny zapach i ciekawe właściwości zdrowotne

Bluszczyk kurdybanek – chwast na niebiesko kwitnący

Kurdybanek można spotkać jednak nie w doniczkach, tylko w ogrodach, na łąkach i w lasach. – Pojawia się w trawie i traktowany jest jako chwast – mówi Jarosław Mikietyński, ogrodnik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Kazimierz Wielkiego w Bydgoszczy. – To samosiejka rozrastająca się przez kłącza. To znaczy: od korzenia odrasta następny jego kawałek.

Zielarki o zdrowotnych właściwościach kurdybanku i innych majowych ziół

Źródło: Dzień Dobry TVN/x-news 

 Cenna wiedza: Jakie rośliny warto sadzić razem, a jakich połączeń unikać 

 – Na trawniku należy ograniczać rozrost bluszczyku kurdybanku, ponieważ on dominuje nad trawą, podbierając jej sole mineralne i inne składniki odżywcze, powietrze oraz utrudniając dostęp do słońca – wymienia Mikietyński.

Natomiast w wybranych miejscach kurdybanek można wykorzystać jako roślinę okrywową i dekoracyjną, tym bardziej, że dobrze rośnie w cieniu i półcieniu. Przy okazji będziemy mogli skorzystać z jego walorów smakowych i prozdrowotnych, docenią go także pszczoły.

Bluszczyk kurdybanek to bomba lecznicza

Mimo że chwast, to roślina miododajna, a do tego – jak mawiały nasze babcie – chwast cudotwórca. Nazywały go leczniczą bombą. I miały rację. – Już święta Hildegarda, mistyczka i uzdrowicielka żyjąca w XII wieku, stosowała kurdybanek w leczeniu ziołami – dodaje nasz rozmówca.

 Warto wiedzieć: Czystek działa zbawiennie na organizm

Bluszczyk kurdybanek działa zbawiennie na trawienie i przemianę materii. Jest bogaty w składniki odżywcze i sole mineralne. – W surowcu bluszczyku występują garbniki, te natomiast działają przeciwzapalnie, przeciwbiegunkowo, przeciwgorączkowo i ściągająco – kontynuuje ekspert. – Kurdybanek stosuje się również jako składnik opatrunków na trądzik, trudno gojące się rany czy oparzenia. Regeneruje on naskórek. Hamuje krwawienie. Odwary z niego pomagają łagodzić dolegliwości wątroby i trzustki. Reguluje pracę oskrzeli i płuc, działa zatem korzystnie przy astmie i kłopotach z oddychaniem. Kto cierpi na reumatyzm, powinien trzymać w swojej apteczce lekarstwa z tą rośliną w składzie.

Mówi się też, że bluszczyk kurdybanek to naturalne antidotum na zatrucie organizmu, choćby po wypiciu nadmiernej ilości alkoholu. – Zażywanie preparatów z bluszczykiem w składzie pomaga pozbyć się substancji toksycznych z organizmu – tłumaczy ogrodnik. – Osoby mające problemy z cholesterolem też mogą stosować leki z kurdybankiem. On przyczynia się bowiem do likwidacji kamieni cholesterolowych.


Bluszczyk kurdybanek
Bluszczyk kurdybanek ma charakterystyczny smak i zapach, dlatego warto go wykorzystywać jako przyprawę do sałatek i innych dań. Najlepsze są młode listki. Fot. jhenning (Pixabay.com)

Odwar z kurdybanku – przepis naszych babć 

Łatwo przygotować odwar z kurdybanku. Łyżkę stołową tego zioła należy wsypać do słoika i zalać wrzątkiem. Zamknąć słoik i odstawić w zacienione miejsce w temperaturze pokojowej. Nazajutrz (albo przynajmniej po odczekaniu 2–3 godzin) odcedzić i już można pić po filiżance lub pół filiżanki. Można podgrzać przed wypiciem. Są i tacy, że od razu po zalaniu łyżki ziół piją herbatę z kurdybanku. Przekonują, że wtedy kurdybanek ma silniejszą moc.

Przepis na napar z kurdybanku

Jest jednak i prostszy sposób na napar z kurdybanku – wystarczy ok. łyżeczkę ziela zalać szklanką niemal wrzącej wody (ziół nie zalewa się wrzątkiem) i parzyć przez kilka minut pod przykryciem. Taką herbatkę z kurdybanku można pić z miodem lub sokiem malinowym (uwaga: miód dodajemy, kiedy napar przestygnie).

Jak wykorzystać bluszczyk kurdybanek w kuchni – potrawy z kurdybankiem

Do spożycia najlepiej nadają się młode liście i pędy – są one najbardziej aromatyczne (roślina rozrasta się niemal przez cały sezon, więc kiedy przytniemy część pędów, wkrótce pojawią się nowe). Kurdybanek ma wyrazisty smak, więc dodawajmy go ostrożnie, szczególnie na początku, żeby nie zdominował smaku całej potrawy. Można go używać podobnie jak natkę pietruszki (w niektórych regionach był tradycyjnie używany zamiast niej).

Kurdybanek wystarczy zebrać i pokrojony dodać do sałatki lub posypać nim kanapki. Może też ożywiać smak past serowych i jajecznych, twarożku.
Kurdybanek może być też dodatkiem do zup (szczególnie bywa dodawany do rosołu, żurku i białego barszczu, ale też zup jarzynowych i kartoflanek). Pasuje także do mięs i pasztetów. Dobrze komponuje się z ziemniakami, więc można go dodać do zapiekanek ziemniaczanych czy „kotletów" z nich. Ale można go dodawać także do kasz i makaronów.
Kurdybanek bardzo dobrze pasuje też do dań na bazie jajek – można nim posypać jajecznicę lub dodać do omletu.

Jak zbierać i suszyć kurdybanek

Do picia i jedzenia można używać świeżego kurdybanku, ale też suszonego. Najlepiej zbierać rośliny, które rosły w słońcu – mają one najwięcej olejków eterycznych, a więc są najbardziej wartościowe i pachnące. Zbiera się całe pędy – z liśćmi i kwiatami. Ważne jest, żeby nie suszyć kurdybanku w temperaturze wyższej niż 40ºC, ani w słońcu. Najlepiej to robić w zacienionym, ciepłym i suchym miejscu, rozkładając rośliny cienką warstwą na czystym płótnie (lub pergaminie).
Po wysuszeniu rośliny można rozdrobnić. Susz przechowuje się w szczelnych pojemnikach, bez dostępu światła (np. w słojach z ciemnego szkła lub w zwykłych, ale w szafkach, do których rzadziej zaglądamy). 

 Przeczytaj też: Dlaczego mlecz to dla jednych lek, dla drugich chwast? 

Ciekawostki o kurdybanku

Przed I wojną światową rozszalał się tyfus, który zabijał dziesiątki ludzi. Powołano wówczas oddział żołnierzy do pilnowania porządku i pomocy chorym. Wkrótce sami wojacy w obozie zaczęli chorować, ale zauważyli, że ich konie są odporne na tę dziwną chorobę. Okazało się, że konie skubią jakąś trawkę czy zioło... Po tym odkryciu armia zaczęła pić napary z tej rośliny. Historia się powtarza. Wyszło na jaw, że już w XVII wieku król Jan III Sobieski zwyciężył ze swoją armią pod Wiedniem, bo żołnierze też pili napar z kurdybanku. Nie dość, że nie pochorowali się, to jeszcze nabrali większych sił. Wszystko ponoć dzięki herbatce na wzmocnienie.


Bluszczyk kurdybanek
Bluszczyk kurdybanek zwany jest zwyczajowo bluszczykiem ziemnym, kurdybankiem lub obłożnikiem. Jest to nietrudna w uprawie roślina o ciekawych właściwościach zdrowotnych. Fot. Hans (Pixabay.com)

Autor: Katarzyna Piojda
12komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (12)

Za Eguista.pl : Większość trujących roślin rosnących na pastwiskach takich jak jaskry, skrzypy, bluszczyk kurdybanek itp. konie omijają..czyli , gdzie lezy racja?
Joanna, 30.08.2017, 10:57
Skrzyp i kurdybanek na pewno nie są trujące i na pewno pomagają ludziom a konie chyba nie przepadają za nimi, natomiast niektóre gatunki jaskrów mogą być trujące.
Zielińska, 08.11.2017, 19:39
Bluszczyk nie jest toksyczny, natomiast niektóre skrzypy są trujące - na pewno skrzyp błotny zjadany przez konie, bydło.
oddflor, 28.08.2018, 15:27
To co bywa trujące dla ludzi jest nieszkodliwe dla zwierząt i odwrotnie. Np leczniczy rumianek jest trujący dla królików, a bardzo toksyczne dla ludzi jagody cisu są przysmakiem ptaków. Mamy inne niż zwierzęta enzymy i odporność na trucizny.
kelly, 23.05.2019, 11:21
Jagody cisu NIE SĄ TOKSYCZNE WCALE! TOKSYCZNE SĄ PESTKI W JAGODACH CISU, dlatego nie podaje się jagód dzieciom, żeby nie połknęły pestki. Ptaki zjadają całe jagody i pestka nie jest u nich trawiona, wylatuje, a ptaki roślinę rozsiewają.
objawienie, 22.04.2020, 18:58
Spokojnie można zjadać tzn połykać owoce cisu całe , tylko nie wolno rozgryzać pestek, ( gorzkich).Na drugi dzien bez problemu są wydalane nie strawione A nawet jak się kilka rozgryzie niechcący to one nie działają jak arszenik,ale trzeba uważać
mm, 28.07.2020, 14:04
Konie skubią bluszczyk jak czują się osłabione czy zagrożone chorobą. Podobnie zresztą jak inne zwierzęta.
Naw, 04.09.2018, 16:58
Komentarz został usunięty.
W odpowiedzi na twój wpis chciałbym z mojej strony też coś tutaj dodać.Szukając bylych członków mojej rodziny dowiedziałem się ze starych wpisów USC i ksiąg parafialnych gdzie zostali pochowani w przedwojennym mieście Breslau(Wrocław).Jadąc tam tam w to miejsce gdzie jest cmentarz stwierdziłem że na tym miejscu stoi mnóstwo bloków mieszkalnych,byłem naprawdę wściekły jak można coś takiego zrobić ja można to tym niewinnym co tam spoczywają zrobić.Potrzebowałem długiego czasu żeby się z tą satuacją pogodzić.
Oberchlesien, 24.05.2019, 11:43
Chciałoby się odpisać: A trzeba było ....
Niemcy jakoś ciężko dochodzą do tego, że nie są jedynymi pokrzywdzonymi w Europie a już na pewno nie ze swojej winy. To taka germańska przypadłość a już najgorsi są neofici czy zgermanizowani przybysze.
Zgermanizujcie sobie muzułmanów.
Wojtek Wojtasiewicz-Kutlicz, 11.06.2019, 22:31
postaraj się o odszkodowanie dla ludobójców.
JPII, 20.05.2020, 08:53
najlepiej mi się podoba taki dokładny opis stosowania tego ziela:1 łyżkę kurdybanku wsyp do słoika i zalej woda.słoik od musztardy czy przecieru pomidorowego o poj.0,2L to słoik,i o pojemności 1L to też słoik.do którego z tych słoików odnosi się ten przepis?
Jimmy, 08.10.2019, 11:57
Ale wyłączcie te baby z tvn
Olsztyn, 24.05.2020, 22:23