Instalacja grzewcza do domu. Czym kierować się przy jej wyborze

Od wyboru sposobu ogrzewania zależy przede wszystkim koszt inwestycji związany z budową czy generalnym remontem. Nie bez znaczenia są też późniejsze koszty związane z eksploatacją systemu, komfortem mieszkania oraz aspekt ekologiczny.
  • Instalacja grzewcza do domu. Czym kierować się przy jej wyborze

    Wybór instalacji grzewczej jest bardzo ważny przy budowie nowego domu oraz generalnym remoncie starego. W końcu ma ona nam służyć na lata, zapewniając ciepło i komfort. Ogrzewanie gazowe to jeden z popularniejszych sposobów na ciepło w domu. Dzieje się tak głównie ze względu na wygodę użytkowania.

    pixabay.com

Prawie 90% energii zużywanej w gospodarstwach domowych jest przeznaczane ne cele grzewcze. Wybór systemu ogrzewania jest bardzo ważny – decyduje bowiem o komforcie i kosztach mieszkania na długie lata. Warto przemyśleć wszystkie zalety i wady poszczególnych instalacji. 

Dlaczego wybór sposobu ogrzewania jest taki ważny i nie powinien być traktowany drugoplanowo?

Od wyboru sposobu ogrzewania zależy koszt inwestycji w instalację, komfort użytkowania, koszt eksploatacji, czy też aspekty ekologiczne. Instalacja grzewcza to nie tylko wybór kotła, trzeba bowiem również uwzględnić rodzaj paliwa, które zamierzamy wykorzystywać. Do wyboru mamy następujące opcje:

  • węgiel kamienny – kotły na miał (sprawność 60%) oraz retortowe na granulat węglowy tzw. ekogroszek (sprawność 75%);
  • drewno opałowe – kotły zgazowujące drewno (sprawność 80%) i na granulat drzewny tzw. pelety (sprawność 88%);
  • gaz ziemny – tradycyjne kotły gazowe np. żeliwne lub atmosferyczne (sprawność 70%), kotły niskotemperaturowe (sprawność 85%), i kotły kondensacyjne (sprawność 104%);
  • gaz płynny (propan-butan) – kotły kondensacyjne (sprawność 104%);
  • olej opałowy – kotły niskotemperaturowe (sprawność 88%) i kondensacyjne (sprawność 100%);
  • energia elektryczna – grzejniki elektryczne (sprawność 100%)
  • pompy ciepła –  (np. typu solanka/woda gruntowa lub powietrze/ woda), COP = 4, wydajność 300-400%, tzn na każdą kilowatogodzinę energii elektrycznej zużytej do napędu pompy otrzymujemy 4 kWh ciepła,

Uwaga! Sprawność powyżej 100 procent jest tylko wartością umowną, która wynika ze sposobu jej obliczania. Kiedyś kotły gazowe nie mogły odzyskiwać dodatkowego ciepła ze spalin (tzw. kondensacja). Licząc sprawność uwzględniano wartość opałową gazu (wartość opałowa to ilość ciepła, jaką uzyskamy przy całkowitym spaleniu metra sześciennego gazu bez wykroplenia wody zawartej w spalinach).

Obecne jednak materiały, z których robi się kotły, umożliwiają pracę kotła z kondensacją bez ryzyka jego uszkodzenia. W celu określenia rzeczywistej sprawności kotłów kondensacyjnych powinno się uwzględnić ciepło spalania, a nie wartość opałową (ciepło spalania to ilość ciepła, którą uzyskamy przy całkowitym spaleniu metra sześciennego gazu; jednak z uwzględnieniem, że z pary wodnej zawartej w spalinach zostaje wykroplona woda). Niestety metoda obliczania sprawności, która uwzględnia wartość opałową paliwa funkcjonuje do dzisiaj. Jeżeli uwzględnimy ciepło spalania, to sprawność kotłów kondensacyjnych wynosi maksymalnie 98%.

Przeczytaj poradnik: Gdzie i jak poprawnie zamontować grzejniki 

Po źródle ciepła czeka nas decyzja dotycząca materiału, z którego będzie zrobiona instalacja. I tu mamy do wyboru rury i kształtki wykonane z trzech podstawowych materiałów: tworzyw sztucznych, stali i miedzi. Te pierwsze mogą być wykonane z polipropylenu (PP), polietylenu (PE), polietylenu sieciowego (PE-X), polibutylenu (PB). Pochodną tych rur są rury warstwowe składające się z trzech warstw – zewnętrznej i wewnętrznej z tworzywa sztucznego oraz przekładki najczęściej z folii aluminiowej.
Na koniec musimy wybrać system ogrzewania, czyli zdecydować o elementach grzejnych: grzejniki, podłoga, ściany czy nadmuch.

Koszt inwestycji w ogrzewanie

Od tego, jakich wyborów dokonamy na etapie planowania inwestycji, zależy jej koszt. Najtańsze jest wykonanie ogrzewania tradycyjnego: kocioł na paliwo stałe, instalacja stalowa gwintowana i grzejniki.

Zdecydowanie najdroższa jest inwestycja w pompy ciepła oraz w instalacje podłogowe lub ścienne wykonane z miedzi łączonej na zacisk. Między tymi dwoma rodzajami instalacji znajduje się cały wachlarz rozwiązań oparty na kotłach gazowych lub olejowych i orurowaniu z tworzyw sztucznych łączonych np. przez skręcanie. Wszystkie z tych systemów można z powodzeniem wspomagać układami solarnymi. W związku z tym szacunkowe koszty inwestycji mogą wynosić od kilku do kilkudziesięciu tysięcy.

Ogrzewanie gazowe czy olejowe, a może pompa ciepła? 

Ogrzewanie gazem ziemnym jest wygodne, tanie w eksploatacji i nie wymaga magazynowania paliwa. Gaz ziemny emituje najmniej spalin w porównaniu z innymi paliwami kopalnymi. Gazem ziemnym można ogrzać nie tylko dom, ale również ciepłą wodę użytkową (c.w.u.). Jest jednak pewien mankament. Taki gaz nie wszędzie jest dostępny, a wykonanie podłączenia do gazociągu wymaga sporych wydatków.

Łatwiej dostępne jest ogrzewanie gazem płynnym (propanem). Jednak rozwiązanie to wymaga pozwolenia budowlanego, a zbiornik na paliwo zajmuje część powierzchni działki. Poza tym jest drogi w eksploatacji i bywa niebezpieczny. W przypadku obu typów ogrzewania gazowego konieczna jest kontrola – co najmniej raz w roku urządzeń gazowych i wentylacyjnych oraz dwa razy do roku urządzeń spalinowych.

Gdy nie mamy dostępu do sieci gazowej, to można wybrać kotłownię na olej opałowy. Niestety ze względu na koszt instalacji i ceny oleju opałowego jest to jeden z droższych systemów grzewczych. Należy również pamiętać, że oprócz wymagań budowlanych muszą być w domu spełnione inne wymogi – takie jak szczelność podłóg czy odporność ogniowa przegród.

Ciekawy sposób na ogrzewanie domu: Ogrzewanie podczerwienią 

 



Gruntowa pompa ciepła wykorzystuje energię pochodzącą z ziemi.Fot. Dumarch-Went Geo-Power

Koszt eksploatacji

Koszty inwestycji łatwo jest obliczyć, jednak o kosztach eksploatacji często zapominamy. Dlatego dobrze jest, przed podjęciem ostatecznej decyzji o zakupie materiałów i rozpoczęciu robót, szacunkowo obliczyć koszty użytkowania rozwiązania grzewczego. Możemy wykorzystać do tego gotowe kalkulatory kosztów lub skorzystać z opinii innych użytkowników podobnych systemów. Koszty eksploatacji będą zależeć od ceny wybranego paliwa (źródła ciepła), standardu izolacyjności cieplnej budynku, sprawności całego systemu oraz kosztów związanych z serwisowaniem systemu.

Dla porównania można podać średni koszt wytworzenia 1 kWh ciepła dla poszczególnych paliw:

  • 0,14 zł – pompa ciepła,
  • 0,10 zł – drewno,
  • 0,19 zł – ekogroszek,
  • 0,25 zł – pellet,
  • 0,23 zł – gaz ziemny,
  • 0,37 zł – olej opałowy,
  • 0,32 zł – propan,
  • 0,54 zł – energia elektryczna.

Na podstawie zestawienia powyższych kosztów łatwo jest określić, że najtańsza w eksploatacji powinna być pompa ciepła oraz opalanie drewnem, najdroższe zaś bezpośrednie wykorzystanie energii elektrycznej do ogrzewania pomieszczeń. Ale takie podejście jest zbyt uproszczone. Są regiony kraju, gdzie ze względu na dużą dostępność i niską cenę paliwa, zdecydowanie najtaniej wypadnie np. wykorzystanie peletów, drewna lub gazu ziemnego.

Komfort i ekologia

Zdecydowana większość osób traktuje komfort użytkowania systemu grzewczego i jego aspekt ekologiczny trochę po macoszemu.To błąd, trzeba bowiem pamiętać, że czas poświęcony na obsługę „kotłowni" to minuty (jeśli nie godziny), które musimy wygospodarować z czasu wolnego. Do tego jeszcze systemy oparte na paliwach stałych wymagają pozbycia się lub zagospodarowania odpadów spalania. Poza zdecydowanie najniższym komfortem użytkowania, systemy te są też najmniej przyjazne dla środowiska. 

Autor: ewk
15komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (15)

kotły kondensacyjne (sprawność 104%) :D
perpetum mobile, 06.03.2013, 11:21
W Polsce producenci kotłów podają sprawność kotłów kondensacyjnych według zasad jak dla kotłów tradycyjnych (czyli jako stosunek ciepła spalania do wartości opałowej). Należy, więc pamiętać, że sprawność powyżej 100% to tylko wartość umowna dla kotłów gazowych.
redakcja.regiodom, 06.03.2013, 14:45
ja rozumiem chęci reklamowe ale napiszcie w którymś pkt., że to 104% to umowne jest a nie sprawność bo wyjdzie, że nie znacie Państwo podstaw fizyki...
gm, 06.03.2013, 15:42
Podstaw fizyki? To nawet nie są podstawy fizyki!!! Sprawność wyraża się w mianowniku pomiędzy iloczynem właśnie LHV i HHV (Lower Heating Value i Higher Heating Value) i tak jak kolega wyżej wspomniał LHV nie uwzględnia "zjawiska" kondensacji w związku z czym ŚWIADOMIE sprawność zostaje zawyżona aby wcisnąć ludziom produkt! Wszystkie sprawności MUSZĄ być odnosznone do HHV, chyba że wymyśliliście Państwo silnik ciepny o sprawności 100% ale tutaj kłania się fizyka.. i zasady termodynamiki..
Student, 06.03.2013, 19:31
O co Panom chodzi? W artykule wyraźnie jest napisane o tym, rzeczywista sprawność kotła kondensacyjnego może wynosić maksymalnie 98%.
Kazimierz, 06.03.2013, 19:52
Najbardziej ekonomiczne jest w tej chwili ogrzewanie gazowe, nadmuchowe o wydajnosci 96%. Owszem jest tez max.98% ale na male powierzchnie.
Capsel, 06.03.2013, 21:46
Nieśmiało wspomnę, że pompy cieplne aby działać w domu o powierzchni grzewczej około 200 m2 pobierają na godzinę około 8 kWh. Miesięcznie wynosi to od 3500 do 4000 zł...
pisces, 06.03.2013, 21:23
Proszę rozwinąć tą myśl. Jeżeli urządzenie pobiera 8kWh to przy założeniu COP=4 wytwarza 32kW ciepła - to dużo jak na taki dom. Czy jest docieplony? Może dolne źródło jest źle wykonane?
Ciepły, 06.03.2013, 22:55
dobrze napisany ,widać znajomość tematu, można go jeszcze rozwinąć o dokładniejszy opis wykorzystania paneli woda/fotowoltanika oraz energia z wiatru ale jak się domyślam nie starczyło miejsca. Ogólnie podoba mi się. Szacunek
Kazik, 06.03.2013, 22:40
Artykuł stronniczy, robiony aby ukazać pompy ciepła z dobrej strony, nie opisano ich wad i najczestrzych usterek.
znawca, 06.03.2013, 22:42
Ja mam dom o pow. 128 m kw. ocieplony 12 cm styropianu. Mam piec 18 kW z palnikiem retortowym i z ok. 50 litrowym zasobnikiem na węgiel. Używam go od kilku lat i roczne zużycie węgla nie przekroczyło jeszcze 3,5 tony. Dodam, że w zimie utrzymuję temperaturę nie niższą niż 22 st. C (w łazience jest cieplej), a za pomocą tego pieca ogrzewam także wodę. Jest to moim zdaniem udany kompromis pomiędzy wygodą (piec nie wygasa, uzupełnianie zasobnika raz na kilka dni, podobnie wybieranie popiołu), a kosztami instalacji i eksploatacji. Zamiast dość drogiego polskiego ekogroszku (najdroższy gatunek węgla - dlaczego?) stosuję groszek z Ukrainy. Bez problemu się nadaje, a kosztuje ponad 100 zł mniej za tonę. Piece z palnikiem retortowym, ze względu na sposób spalania węgla emitują do atmosfery dużo mniej gazów i pyłów niż tradycyjne (dym jest prawie niewidoczny) ze względu na wysoką sprawność spalania oraz nie wymagają wkładów stalowych lub ceramicznych w kominie.
panzwami, 06.03.2013, 22:42
Sciany trojwarstwowe, miedzy 15cm welny. Kociol 35kW ekogroszek. Dom 450m2 + bojler 300l, wszystkie pomieszczenia grzane, brak termostatow centralnych (sa regulowane recznie na grzejnikach) oraz sterowania pogodowego. Start grzania okolo pazdziernika, koniec okolo maja. W domu dzieci i dziadkowie wiec grzane praktycznie caly czas, nikt nie marznie. W lecie piec podgrzewa tylko wode w bojlerze. Calkowite spalanie roczne to 4.5tony. Pale tylko groszkiem - zadnych smieci, przepalania drewnem, dogrzewania kominkiem itp.
maciej, 07.03.2013, 00:29
Najtańsze w eksploatacji są jednak cały czas kotły na paliwa stałe, a nowoczesne konstrukcje na pelet takie jak np: http://wyborkotla.pl/pasujace-kotly/22/3/PP/19 dają komfort użytkowania zbliżony do kotłów gazowych (wysoka stałopalność).
Kwiatek, 11.03.2013, 14:33
Ja mam działkę z dala od linii gazowej, więc moim sposobem na ogrzewanie jest montaż zbiorników na gaz płynny. Zbiorniki montowała mi firma SA-ART. Wszystkim się zajęli dobrali wielkość i rodzaj zbiornika, przygotowali odpowiednią dokumentację budowlaną, dostarczyli i zamontowali zbiorniki na gaz płynny. Gwarantują fachową obsługę na każdym etapie inwestycji! Kontakt:
PHU SA-ART SŁAWOMIR MISZCZAK
31-871 Kraków
os. Dywizjonu 303 66a/2
+48 505 018 116
phu.saart@gmail.com
Zbigniew45, 17.07.2019, 15:28
A ja podpowiem coś innego: kocioł indukcyjny + zbiornik buforowy + fotowoltaika – początkowa inwestycja jest wyższa, ale potem przez kilkadziesiąt lat mamy koszty ogrzewania bliskie 0 zł :) Komfort obsługi i kultura pracy chyba nie wymaga komentarza…
Instalator, 08.10.2019, 12:52