Wole oko: poprawne wykonanie

Wole oko to rodzaj lukarny o półowalnym kształcie, którą wyróżnia płynne przejście pomiędzy płaszczyzną dachu a wypukłością okna. Ten element architektoniczny podoba się wielu inwestorom.

Wole oko powinno być harmonijnie wkomponowane w płaszczyznę dachu. W tym celu należy zadbać o dokładne rozmieszczenie łat i odpowiedniego przygotowania więźby, w tym krążyn. Ponadto poszczególne dachówki powinny być precyzyjnie dopasowane oraz ułożone, żaby zapobiec przeciekaniu dachu.

Więźba dachowa

Więźba dachowa pod wole oko musi mieć specjalną konstrukcję. Dobrze, jeśli wykonawca ma duże doświadczenie w budowie więźb ciesielskich zarówno na łączniki metalowe, jak i tradycyjny sposób na pióro-wpust.
Łuk zewnętrzny oraz dwa łuki wewnętrzne wolego okna muszą być odpowiednio wymierzone i dostosowane do zastosowanych dachówek. Szczególną uwagę należy poświęcić również krążynom (elementom wygiętym w łuk), wykonywanym najczęściej z klejonego, wielowarstwowego drewna. Prawidłowe wykonanie konstrukcji, o odpowiedniej geometrii powoduje, że przejście między płaszczyzną dachu a wolim okiem jest łagodne i nie wymaga dodatkowych elementów uszczelniających.

Przed ułożeniem dachówek

Powierzchnia wolego oka oraz połać dachowa, w którą jest ono wpkomponowane, muszą być pokryte sztywnym poszyciem, które powinno być szczelnie zabezpieczone (np. papą termozgrzewalną lub folią dachową). Ważne, żeby kontrłaty były mocowane symetrycznie względem osi wolego oka i na tyle gęsto, żeby uniknąć uginania się łat. Na tak przygotowanej konstrukcji dachu można układać pokrycie.

Nie każdy dach jednak nadaje się do wykonania na nim wolego oka, jeżeli chcemy zastosować dachówki zakładkowe. Jest to między innymi uzależnione od długości połaci dachowej i kąta nachylenia dachu.

Dachówki a kształt wolego oka

Przy tworzeniu konstrukcji wolego oka należy pamiętać o odpowiednim dobraniu jego kształtu do materiału, z którego wykonane będzie pokrycie. Dwa podstawowe parametry to w tym przypadku proporcje wysokości i szerokości ściany frontowej wolego oka oraz kąt spadku połaci wolego oka, który nie może być mniejszy niż 12° od kąta spadku połaci zasadniczej dachu, w który jest ono wpisane.

Przykładowo, dla dachówki ceramicznej Röben Fleming, stosunek wysokości do szerokości ściany frontowej zawiera się pomiędzy 1:8 (w przypadku dachówki podstawowej) a 1:5 (dla dachówki podstawowej w połączeniu z dachówkami połówkowymi).

Oznacza to, że jeśli okno w formie wolego oka ma wysokość 1 m, to jego podstawa musi mieć rozpiętość minimum 8 m. Natomiast spadek połaci dachowej dachu zasadniczego powinien być większy niż 30°. Jeśli parametry te nie zostaną zachowane, dachówki mogą „klawiszować" i „stroszyć się"; skutkiem może być także wpływanie wody pod pokrycie dachowe.

W czasie montażu

Na łuku wolego oka należy przykręcić wszystkie dachówki za pomocą wkrętów, co zapobiegnie ich obsuwaniu. Ponadto, na całej połaci wolego oka trzeba zapewnić odpowiednią wentylację, czyli cyrkulację powietrza pod dachówką.